Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενημέρωσε το βράδυ της Πέμπτης τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου ότι αναμένει να υπογράψει συμφωνία με το Ιράν μέσα στις επόμενες ημέρες, σύμφωνα με ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Axios.
«Αυτή είναι η συμφωνία. Είναι μια εξαιρετική συμφωνία και ήρθε η ώρα να τελειώσει αυτός ο πόλεμος», φέρεται να είπε ο Τραμπ στον Νετανιάχου κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής τους επικοινωνίας.
Η εξέλιξη αυτή φαίνεται να αιφνιδίασε την ισραηλινή πλευρά, καθώς ο Νετανιάχου εκτιμούσε από την αρχή της σύγκρουσης ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Αιφνιδιασμός στο Ισραήλ
Σύμφωνα με το Axios, ο Νετανιάχου είχε σχεδιάσει νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα να εξαπολύσει μαζικά πλήγματα κατά ενεργειακών και κρίσιμων υποδομών του Ιράν, ωστόσο ο Τραμπ φέρεται να μπλόκαρε την επιχείρηση την τελευταία στιγμή.
Έκτοτε, Ισραηλινοί αξιωματούχοι εμφανίζονται να βρίσκονται εκτός του βασικού κύκλου ενημέρωσης για τις διαπραγματεύσεις Ουάσιγκτον-Τεχεράνης, αναζητώντας πληροφορίες από επαφές τους στην αμερικανική πρωτεύουσα.
Μάλιστα, ανώτερη αμερικανική πηγή ανέφερε ότι η ανάρτηση του Τραμπ την Πέμπτη, με την οποία υποστήριξε ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία, προκάλεσε έκπληξη στην ισραηλινή κυβέρνηση.
Κατά την τηλεφωνική συνομιλία που ακολούθησε περίπου μία ώρα αργότερα, ο Νετανιάχου δεν αντέδρασε έντονα, ούτε επιχείρησε να αμφισβητήσει τον Αμερικανό πρόεδρο.
Αντίθετα, φέρεται να του είπε ότι τον εμπιστεύεται να διασφαλίσει πως η τελική συμφωνία θα καλύπτει τις κοινές ανησυχίες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. «Ο Μπίμπι (σσ. Νετανιάχου) πιθανότατα κατάλαβε ότι η συμφωνία επρόκειτο να προχωρήσει και ότι δεν μπορούσε να τη σταματήσει», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.
Επιφυλάξεις για τη συμφωνία
Παρά τη δημόσια στήριξη προς τον Τραμπ, το δημοσίευμα αναφέρει ότι ο Νετανιάχου και άλλοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι διατηρούν σοβαρές επιφυλάξεις για το περιεχόμενο της συμφωνίας.
Μία από τις βασικές ανησυχίες αφορά το ενδεχόμενο η Τεχεράνη να υπογράψει τη συμφωνία, να επωφεληθεί οικονομικά από αυτήν και στη συνέχεια να καθυστερεί τις διαπραγματεύσεις χωρίς ουσιαστικές παραχωρήσεις στο πυρηνικό της πρόγραμμα.
Στο Ισραήλ εκφράζονται επίσης φόβοι ότι η λήξη του πολέμου θα επιτρέψει στο ιρανικό καθεστώς να σταθεροποιηθεί οικονομικά μέσω των εξαγωγών πετρελαίου.
Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Ίσραελ Κατζ δήλωσε την χθες Παρασκευή ότι ο Τραμπ επιδιώκει συμφωνία «με βάση την εκτίμησή του για τα αμερικανικά συμφέροντα», προσθέτοντας ότι το Ισραήλ αναμένει να διατηρηθούν οι κοινές αρχές αναφορικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, τους βαλλιστικούς πυραύλους και τις ένοπλες οργανώσεις που υποστηρίζει η Τεχεράνη.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι το Ισραήλ διατηρεί «τη δυνατότητα να ενεργήσει ανεξάρτητα για να αποτρέψει το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικού όπλου».
Ανησυχία και για τη Χεζμπολάχ
Σύμφωνα με το Axios, στην Ιερουσαλήμ υπάρχει προβληματισμός και για το ενδεχόμενο η συμφωνία να περιλαμβάνει κατάπαυση του πυρός και στον Λίβανο, γεγονός που θα μπορούσε να περιορίσει την ελευθερία κινήσεων του Ισραήλ απέναντι στη Χεζμπολάχ.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον κατανοεί τον ισραηλινό σκεπτικισμό, ωστόσο εκτιμά πως τελικά το Ισραήλ θα στηρίξει τη συμφωνία.
«Πιστεύουμε ότι όταν δουν τους πλήρεις όρους της συμφωνίας και κατανοήσουν ότι το Ιράν θα πρέπει πρώτα να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις του πριν λάβει οποιοδήποτε οικονομικό όφελος, τότε θα αισθανθούν πιο άνετα», ανέφερε.
Το πολιτικό κόστος για τον Νετανιάχου
Το Axios σημειώνει ότι η προοπτική τερματισμού του πολέμου χωρίς την επίτευξη των στόχων που είχε θέσει ο Νετανιάχου θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό στρατηγικό και πολιτικό πλήγμα για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.
Τέσσερις μήνες πριν από τις εκλογές, πολιτικοί του αντίπαλοι τον κατηγορούν ήδη ότι μετατρέπει το Ισραήλ σε «κράτος-δορυφόρο», αποδεχόμενος τους όρους που προωθεί η Ουάσιγκτον για τον τερματισμό της σύγκρουσης.