Οι ηγέτες των ΗΠΑ και του Πακιστάν προέβλεψαν ότι σήμερα θα υπογραφεί μια πολυαναμενόμενη συμφωνία-πλαίσιο για τον τερματισμό των συγκρούσεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, ωστόσο η Τεχεράνη εξέφρασε αμφιβολίες ως προς το χρονοδιάγραμμα, ενώ σκληροπυρηνικοί διαδηλωτές στο Ιράν διατύπωσαν την αντίθεσή τους.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανήρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το Σάββατο ότι η συμφωνία με το Ιράν ήταν προγραμματισμένο να υπογραφεί την επόμενη ημέρα, στα 80ά γενέθλιά του. Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ δήλωσε ότι οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει σε ένα πλαίσιο ειρηνευτικής συμφωνίας και ότι το Ισλαμαμπάντ προετοιμαζόταν για ηλεκτρονική υπογραφή την Κυριακή, η οποία θα ακολουθηθεί από συνομιλίες σε τεχνικό επίπεδο κατά την προσεχή εβδομάδα.
Ωστόσο, το Ιράν δεν επιβεβαίωσε υπογραφή την Κυριακή. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, μιλώντας πριν από την ανάρτηση του Τραμπ, είχε προειδοποιήσει να αποφεύγονται σχόλια σχετικά με τον χρόνο υπογραφής, αλλά σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης δήλωσε: «Δεν θα είναι αύριο», αν και θα μπορούσε να συμβεί «τις προσεχείς ημέρες».
Ο Τραμπ έγραψε στο Truth Social ότι μετά την υπογραφή μιας συμφωνίας-πλαισίου, τα Στενά του Ορμούζ, μια ζωτικής σημασίας αρτηρία για τις παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου την οποία το Ιράν έχει αποκλείσει, θα είναι άμεσα «ανοικτά για όλους».
Οι σκληροπυρηνικοί
Παρότι οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έχουν υποβαθμίσει σοβαρά τη στρατιωτικοβιομηχανική βάση του Ιράν και έχουν προκαλέσει ζημιές στις ένοπλες δυνάμεις του, ειδικοί εκτιμούν ότι ο πόλεμος έχει αφήσει την κυριαρχία των σκληροπυρηνικών των Φρουρών της Επανάστασης ακόμη πιο εδραιωμένη από ό,τι προηγουμένως.
Βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σε ιρανικούς ειδησεογραφικούς ιστότοπους έδειχναν αντιπάλους μιας συμφωνίας να συγκεντρώνονται σε πλατείες και μπροστά από το Υπουργείο Εξωτερικών στην Τεχεράνη, με συνθήματα κατά του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τον πόλεμο κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ο Τραμπ κάλεσε τους Ιρανούς να εξεγερθούν και να αναλάβουν τον έλεγχο των κρατικών θεσμών.
Ακόμη και καθώς οι ΗΠΑ και το Ιράν φαίνονταν να κινούνται προς μια συμφωνία κατά τις τελευταίες δύο ημέρες, οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν, με τον αμερικανικό στρατό να επιβάλλει αποκλεισμό στο Ιράν και να επιδιώκει να χαλαρώσει τον ασφυκτικό έλεγχο που ασκεί η Τεχεράνη στα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διερχόταν το 20% των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου πριν από τον πόλεμο.
Νωρίς το Σάββατο, αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν πολλαπλά ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη επίθεσης μίας κατεύθυνσης που κατευθύνονταν προς τα στενά, σύμφωνα με τον αμερικανικό στρατό. Το Ισραήλ, το οποίο δηλώνει ότι δεν αποτελεί μέρος της συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν, ανέφερε το Σάββατο ότι έπληξε περισσότερους από 70 στόχους σε διάστημα 24 ωρών στον Λίβανο εναντίον της Χεζμπολάχ, συμμάχου του Ιράν.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει συγκρουστεί με τον Τραμπ σχετικά με τις αμερικανικές απαιτήσεις να περιοριστεί η ισραηλινή στρατιωτική δράση στον Λίβανο, ώστε να δοθεί στην Ουάσιγκτον η δυνατότητα να επιτύχει συμφωνία με την Τεχεράνη.
Την Παρασκευή, ο Αραγτσί δήλωσε ότι, παρότι εξακολουθούσαν να είναι πιθανές αλλαγές στη συμφωνία, η προσωρινή συμφωνία έδειχνε ότι η χώρα του είχε εξέλθει ισχυρότερη από τη σύγκρουση.
Σε φιλοκυβερνητικές συγκεντρώσεις που πραγματοποιήθηκαν σε ολόκληρο το Ιράν το βράδυ του Σαββάτου, κάτοικοι και ειδησεογραφικά πρακτορεία ανέφεραν ότι σκληροπυρηνικοί αντίπαλοι της συμφωνίας-πλαισίου εξέφρασαν δυναμικά τη δυσαρέσκειά τους.
Κάτοικος της βορειοανατολικής πόλης Μασχάντ δήλωσε στο Reuters ότι ορισμένοι διαδηλωτές φώναζαν: «Θάνατος στον συμβιβασμένο», σε προφανή αναφορά στον Αραγτσί. «Συμβιβασμένε, παραιτήσου, παραιτήσου».
Το προτεινόμενο μνημόνιο κατανόησης προβλέπει το άνοιγμα των στενών και την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, σύμφωνα με πηγές από όλες τις πλευρές των συνομιλιών. Οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν —μία βασική αιτιολόγηση που έχει επικαλεστεί ο Τραμπ για τον πόλεμο— θα πραγματοποιηθούν στη συνέχεια.
«Το Ιράν πρόκειται να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, αυτό αποτελεί προϋπόθεση. Θα μπορούσαν να είναι ανοικτά χωρίς διόδια. Καθώς θα το πράττουν αυτό, εμείς θα άρουμε τον αποκλεισμό μας», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος σε δημοσιογράφους.
«Αυτό θα συμβεί ταυτόχρονα και μέρος του επόμενου βήματος, της φάσης που θα ακολουθήσει, θα είναι η εκκαθάριση ναρκών στα στενά», δήλωσε ο αξιωματούχος, υποδεικνύοντας ότι οι χώρες της Ομάδας των Επτά (G7) μεγάλων δυνάμεων θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.
Ο Τραμπ συζήτησε τις προσπάθειες τερματισμού της σύγκρουσης με το Ιράν σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, ανακοίνωσε το Σάββατο η Ντάουνινγκ Στριτ.
Σχέδια όρων που περιγράφηκαν στο Reuters από πολλαπλές πηγές υποδεικνύουν ότι οι ΗΠΑ θα αρχίσουν να αποδεσμεύουν δισεκατομμύρια δολάρια από παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία και θα άρουν κυρώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, σε αντάλλαγμα για το άνοιγμα των στενών από την Τεχεράνη.
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars μετέδωσε δηλώσεις του Μπαγαΐ, σύμφωνα με τις οποίες η αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συμφωνίας, ενώ πρόσθεσε επίσης ότι το Ιράν θα πρέπει να επιβάλλει χρεώσεις για τις υπηρεσίες που παρέχονται στα Στενά του Ορμούζ.
Ο ίδιος δήλωσε ότι οι ξένες στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή θα πρέπει να τερματιστούν, μετέδωσε το πρακτορείο, χωρίς να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες.
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων κατά τη διάρκεια μιας περιόδου συνομιλιών 60 ημερών. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η συμφωνία θα οδηγήσει τελικά στην πλήρη διάλυση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, με το απόθεμα ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού να καταστραφεί και να απομακρυνθεί.