Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου παρέμεινε σιωπηλός την Τετάρτη, καθώς ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δημοσιοποίησε και υπέγραψε μια συμφωνία την οποία Ισραηλινοί αξιωματούχοι θεωρούν στρατηγική και πολιτική καταστροφή, γράφει το Axios.
Ο Νετανιάχου είχε υποσχεθεί στο ισραηλινό κοινό «ολική νίκη» έναντι του Ιράν. Τελικά, αναγκάστηκε να αρκεστεί στο Μνημόνιο Κατανόησης του Τραμπ — και στις συχνές επικρίσεις του Αμερικανού προέδρου — μόλις τέσσερις μήνες πριν από τις εκλογές.
Ο Νετανιάχου βρίσκεται πλέον διεθνώς απομονωμένος στην πεποίθησή του ότι η συμφωνία αποτελεί λάθος και ότι ο πόλεμος θα έπρεπε να είχε συνεχιστεί.
- Ακόμη και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία είχαν τηρήσει την πιο σκληρή στάση μεταξύ των κρατών του Κόλπου, αποφάσισαν να συνταχθούν με την περιφερειακή συναίνεση υπέρ της συμφωνίας.
- Και στην Ουάσιγκτον, οι σύμμαχοι του Νετανιάχου στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και στα μέσα ενημέρωσης εμφανίζονται απρόθυμοι να καταδικάσουν πλήρως μια συμφωνία που φέρει τη σφραγίδα του Τραμπ.
- Δεν πρόκειται να επαναληφθεί η ομιλία του Νετανιάχου στο Κογκρέσο το 2015, με την οποία είχε επιχειρήσει να κινητοποιήσει την αντίθεση στη συμφωνία του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα με το Ιράν. Ο Νετανιάχου δεν μπορεί πλέον ούτε να εμφανιστεί στα τηλεοπτικά δίκτυα και να αντιταχθεί ανοιχτά στη συμφωνία, εκτός εάν επιθυμεί ευθεία σύγκρουση με τον Τραμπ.
Αντί για δημόσιες καταγγελίες, Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκφράζουν βαθιά ανησυχία για τη συμφωνία μέσω ανεπίσημων ενημερώσεων προς Ισραηλινούς δημοσιογράφους. Παράλληλα, μέσα ενημέρωσης που ευθυγραμμίζονται με τον Νετανιάχου — τα περισσότερα από τα οποία ήταν μέχρι πρότινος ένθερμα φιλοτραμπικά — έχουν αρχίσει να επιτίθενται στον Τραμπ και την ομάδα του.
Ένας παρουσιαστής σε εκπομπή υψηλής τηλεθέασης του φιλονετανιαχικού Channel 14 χαρακτήρισε τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς «κάθαρμα» και χρησιμοποίησε αντισημιτικό χαρακτηρισμό για να κατηγορήσει τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ότι «πούλησαν» το Ισραήλ για οικονομικό όφελος.
Κατά τη σύνοδο κορυφής της G7 την Τετάρτη, ο Τραμπ ευχαρίστησε τον Νετανιάχου για τη συνεργασία του κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, ενώ ταυτόχρονα εξαπέλυσε και αιχμές εναντίον του. «Ο Μπίμπι είναι καλός άνθρωπος. Μερικές φορές παρασύρεται λίγο. Αλλά έχουμε μια εκπληκτική συνεργασία. Εμείς είμαστε ο μεγάλος εταίρος και εκείνος είναι ο πολύ μικρός εταίρος», δήλωσε ο Τραμπ, χρησιμοποιώντας το προσωνύμιο του Νετανιάχου.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, ο Τραμπ είχε δηλώσει στο Axios ότι ο Νετανιάχου «δεν έχει καθόλου κρίση», επειδή έδωσε εντολή για επίθεση στη Βηρυτό που λίγο έλειψε να τινάξει τη συμφωνία στον αέρα.
Ο Νετανιάχου αιφνιδιάστηκε όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε τη συμφωνία την Κυριακή και Ισραηλινοί αξιωματούχοι υποστήριζαν ακόμη και την Τρίτη ότι το Ισραήλ δεν είχε λάβει άδεια να εξετάσει το κείμενο του Μνημονίου Κατανόησης.
Αμερικανός αξιωματούχος αναγνώρισε κατά την ενημέρωση δημοσιογράφων την Τετάρτη ότι ο Νετανιάχου ενδέχεται να μην είχε δει το τελικό κείμενο, αλλά υποστήριξε ότι οι Ισραηλινοί δεν το ζήτησαν ποτέ και ότι ο Λευκός Οίκος παρείχε λεπτομερείς ενημερώσεις στον Νετανιάχου καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Κατά τη συνέντευξη Τύπου της Τετάρτης, ο Τραμπ δήλωσε ότι είχε αποστείλει αντίγραφο του κειμένου.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος ισχυρίστηκε ότι, παρά τον σκεπτικισμό του Νετανιάχου, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είχε πει στον Βανς, τον Κούσνερ και τον Γουίτκοφ ότι, εάν το Ιράν υλοποιήσει τις παραχωρήσεις στα πυρηνικά που δήλωσε πρόθυμο να κάνει προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, «αυτό θα ήταν μια συμφωνία απόλυτης επιτυχίας».
Το ζήτημα που προκαλεί τη μεγαλύτερη άμεση ανησυχία στον Νετανιάχου είναι ο Λίβανος. Το Μνημόνιο Κατανόησης αναφέρει ότι η εκεχειρία περιλαμβάνει και τις συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ και ότι το Ισραήλ θα πρέπει να αποσυρθεί από τον Λίβανο στο πλαίσιο οποιασδήποτε τελικής συμφωνίας.
Σύμβουλος του Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν θεωρεί ότι δεσμεύεται από το τμήμα του Μνημονίου που αφορά τον Λίβανο. Ο ίδιος επισήμανε ότι ο Νετανιάχου είχε ενημερώσει τον Τραμπ πως οι ισραηλινές δυνάμεις δεν θα αποσυρθούν από τον νότιο Λίβανο εάν προηγουμένως δεν αφοπλιστεί η Χεζμπολάχ.
«Έχουμε μια μικρή διαφωνία σχετικά με τον Λίβανο», δήλωσε ο Τραμπ την Τετάρτη.
Ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι δεν πρόκειται για «μονόπλευρη εκεχειρία» και ότι το Ισραήλ θα διατηρεί τη δυνατότητα να απαντήσει εάν η Χεζμπολάχ εξαπολύσει επιθέσεις.
Αμερικανοί αξιωματούχοι ελπίζουν επίσης ότι το Ισραήλ θα αξιοποιήσει τις επόμενες 60 ημέρες για να σημειώσει πρόοδο στις διαπραγματεύσεις του με τον Λίβανο σχετικά με μια πολιτική διευθέτηση και ότι ενδεχόμενη ισραηλινή αποχώρηση θα μπορούσε να προκύψει από αυτές τις συνομιλίες — και όχι από μια πυρηνική συμφωνία με το Ιράν.
Ο Τραμπ επέκρινε εκ νέου την Τετάρτη τις ισραηλινές τακτικές στον Λίβανο, δηλώνοντας ότι είναι απαράδεκτο «να γκρεμίζεις μια πολυκατοικία κάθε φορά που ψάχνεις κάποιον».
Ακόμη και πρόεδροι με τους οποίους ο Νετανιάχου είχε συχνά συγκρουστεί δεν είχαν εκφράσει τόσο απροκάλυπτα επικριτικές θέσεις απέναντι στο Ισραήλ. Ήταν ένα ακόμη πλήγμα που κλήθηκε να απορροφήσει από τον αναντικατάστατο σύμμαχό του.