Η Τουρκία ετοιμάζεται να προχωρήσει στην επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης ως πανεπιστημίου, αναβιώνοντας έναν θεσμό κεντρικής σημασίας για την Ορθόδοξη Χριστιανοσύνη και ανταποκρινόμενη σε μια διαχρονική απαίτηση των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η κίνηση αυτή αποσκοπεί εν μέρει στο να ικανοποιήσει αίτημα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενόψει της αναμενόμενης επίσκεψής του στην Άγκυρα για τη σύνοδο του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο, σύμφωνα με πηγές του Bloomberg.
Όπως σημειώνει το πρακτορείο, η εξέλιξη αυτή αποτελεί το τελευταίο ορόσημο στη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ ενόψει της επίσκεψης του Τραμπ.
H δεκαετής δικαστική υπόθεση κατά της τράπεζας Halkbank έληξε την Τετάρτη, εξαλείφοντας μια μακροχρόνια πηγή έντασης στις σχέσεις των δύο χωρών.
Οι σχέσεις έχουν βελτιωθεί καθώς ο Τραμπ και ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχουν αναπτύξει στενότερη προσωπική σχέση τους τελευταίους μήνες.
Η Τουρκία υπήρξε για καιρό επιφυλακτική απέναντι στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, το οποίο έχει επανειλημμένα ζητήσει μεγαλύτερες ελευθερίες και έχει καταγγείλει τον αυστηρό έλεγχο της θρησκευτικής ζωής από το τουρκικό κράτος.
Η Θεολογική Σχολή εκπαίδευσε γενιές Ελληνορθόδοξων ηγετών, συμπεριλαμβανομένου του σημερινού Πατριάρχη Βαρθολομαίου Α΄. Έκλεισε το 1971, όταν η Τουρκία έθεσε τη θρησκευτική εκπαίδευση υπό κρατικό έλεγχο.
Η Άγκυρα έχει εδώ και καιρό υποστηρίζει ότι και οι μουσουλμάνοι κληρικοί στην Τουρκία εκπαιδεύονται και πληρώνονται από το κράτος.
Σύμφωνα με το σχέδιο, το πανεπιστήμιο θα περιλαμβάνει θεολογική σχολή, η οποία θα επιτρέψει για πρώτη φορά εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια την εκπαίδευση ορθόδοξων κληρικών, ανέφεραν οι ίδιες πηγές. Πρόσθεσαν ότι η σχολή θα δέχεται φοιτητές μέσω του εθνικού συστήματος εισαγωγής της Τουρκίας και ότι το Υπουργείο Παιδείας θα επιβλέπει το πρόγραμμα σπουδών της. Το υπουργείο αρνήθηκε να σχολιάσει.
Η επαναλειτουργία της σχολής θα αποτελούσε μια συμβολική νίκη για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, του οποίου οι ρίζες ανάγονται στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Η τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία χαρακτήρισε το κλείσιμο της Χάλκης ως διαρκές ζήτημα θρησκευτικής ελευθερίας.
Ο Ερντογάν συζήτησε την επαναλειτουργία της Χάλκης με τον Βαρθολομαίο Α΄ κατά τη διάρκεια συνάντησης στην Άγκυρα νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές. Ο Ερντογάν φέρεται να συμφώνησε στην επαναλειτουργία κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, όπως ανέφερε η εφημερίδα Hürriyet την Πέμπτη.
Ο Τραμπ είχε ζητήσει από τον Ερντογάν την επαναλειτουργία της σχολής κατά τη διάρκεια συνάντησης στον Λευκό Οίκο τον περασμένο Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τον Τομ Μπάρακ, τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία. Ο Μπάρακ και ο Βαρθολομαίος Α΄ είχαν προηγουμένως προτείνει ότι η σχολή θα μπορούσε να επαναλειτουργήσει έως αυτόν τον Σεπτέμβριο, αλλά σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι προετοιμασίες πιθανότατα δεν θα ολοκληρωθούν τόσο σύντομα.
Αν και το πρόγραμμα ανώτατης εκπαίδευσης της σχολής ανεστάλη το 1971, συνέχισε να λειτουργεί μέχρι την αποφοίτηση των τελευταίων πέντε φοιτητών της το 1985.