Υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος επανέλαβε την αποφασιστικότητα της χώρας να διατηρήσει τον έλεγχο της θαλάσσιας κυκλοφορίας μέσω των Στενών του Ορμούζ, αυξάνοντας το διακύβευμα ενόψει του νέου γύρου διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον οριστικό τερματισμό του πολέμου μεταξύ των δύο χωρών.
Σε δηλώσεις του στην ιρανική κρατική τηλεόραση, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπαντί ανέφερε ότι το Ιράν επιδιώκει να καταλήξει σε συμφωνία με το Ομάν, το οποίο ελέγχει τη νότια πλευρά της στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας οδού, προκειμένου να επιβλέπουν από κοινού τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, όπως είπε, η Τεχεράνη θα προχωρήσει στην εφαρμογή των δικών της σχεδίων για τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας «εάν, για οποιονδήποτε λόγο, το Ομάν δεν επιθυμεί να συμμετάσχει».
«Έχουμε προειδοποιήσει τους Ομανούς ότι καμία άλλη χώρα δεν έχει το δικαίωμα να παρεμβαίνει σε αυτό το ζήτημα», δήλωσε ο Γκαριμπαμπαντί. Πρόσθεσε επίσης ότι το Ιράν θα καθορίζει τις προσωρινές διαδρομές διέλευσης στα Στενά.
Οι δηλώσεις αυτές αποτελούν νέα ένδειξη ότι το Ιράν δεν προτίθεται να επιστρέψει στο καθεστώς που ίσχυε πριν από την έναρξη της στρατιωτικής εκστρατείας των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά της χώρας, όταν τα πλοία διέρχονταν ελεύθερα από τα Στενά.
Η προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία που υπογράφηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα προβλέπει ότι το Ιράν δεν θα επιβάλλει τέλη διέλευσης για διάστημα 60 ημερών, αφήνει όμως ανοικτό το ενδεχόμενο επιβολής κάποιου είδους χρέωσης στα πλοία μετά την εκπνοή αυτού του χρονικού διαστήματος.
Η στάση αυτή αναμένεται να εντείνει τις πιέσεις ενόψει του επόμενου γύρου συνομιλιών, ο οποίος, σύμφωνα με τις Ηνωμένες Πολιτείες, πρόκειται να πραγματοποιηθεί σήμερα στη Ντόχα του Κατάρ.
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, στις συνομιλίες θα συμμετάσχουν ο ειδικός απεσταλμένος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και ο γαμπρός του προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, είχε δηλώσει την περασμένη εβδομάδα, κατά την επίσκεψή του στο Μπαχρέιν, ότι οποιαδήποτε επιβολή διοδίων ή τελών διέλευσης θα ήταν απαράδεκτη.
Το Ιράν δεν έχει επιβεβαιώσει τις λεπτομέρειες ενός νέου γύρου διαπραγματεύσεων για τον οριστικό τερματισμό του τετράμηνου πολέμου. Ο Γκαριμπαμπαντί είχε δηλώσει νωρίτερα ότι «οι Αμερικανοί ταξιδεύουν στη Ντόχα, αλλά εμείς δεν έχουμε σχέδια να συναντηθούμε μαζί τους», ενώ ταυτόχρονα παραδέχθηκε ότι Ιρανοί εκπρόσωποι θα βρίσκονται εκεί προκειμένου, μέσω Καταρινών διαμεσολαβητών, να παρακολουθήσουν την εφαρμογή της προσωρινής συμφωνίας.
Μιλώντας τη Δευτέρα από το Οβάλ Γραφείο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέφυγε να εκτιμήσει εάν οι νέες συνομιλίες θα οδηγήσουν σε ουσιαστική πρόοδο, μετά τη σειρά επιθέσεων των τελευταίων ημερών που έθεσαν σε κίνδυνο την εκεχειρία μεταξύ των δύο χωρών. Κατέστησε πάντως σαφές ότι η βασική προτεραιότητά του παραμένει να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν.
«Η συνάντηση στη Ντόχα ίσως αποδειχθεί σημαντική, ίσως και όχι», δήλωσε ο Τραμπ. «Θα το διαπιστώσουμε, αλλά στρατιωτικά κερδίζουμε. Θα έλεγα ότι στρατιωτικά η υπόθεση έχει σχεδόν κριθεί και το ζήτημα είναι πραγματικά πολύ απλό. Πρόκειται για την αποπυρηνικοποίηση του Ιράν. Δεν θέλουμε να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και δεν πρόκειται να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.»
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρώπη και τα αραβικά κράτη του Κόλπου εκφράζουν ολοένα μεγαλύτερη ανησυχία για το ενδεχόμενο επιβολής τελών διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς κάτι τέτοιο πιθανότατα θα αύξανε το ενεργειακό κόστος και θα δημιουργούσε προηγούμενο που θα μπορούσαν να επικαλεστούν και άλλες χώρες.
Παρ’ όλα αυτά, η δυνατότητα του Ιράν να επιβάλει τους όρους του στους πλοιοκτήτες ενδέχεται να είναι περιορισμένη, όσο η νότια θαλάσσια διαδρομή μέσω του Ομάν παραμένει ανοικτή στη ναυσιπλοΐα.
Το Ομάν έχει εκφράσει την αντίθεσή του στην ιδέα επιβολής τελών διέλευσης. Ο Σουλτάνος Χαϊθάμ μπιν Ταρίκ συναντήθηκε νωρίτερα τη Δευτέρα στο Παρίσι με τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και οι δύο πλευρές επανεπιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας «χωρίς όρους ή περιορισμούς, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος διέλευσης σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας».
Προς το παρόν, τα πετρελαιοφόρα εξακολουθούν να διέρχονται από τα Στενά παρά τις επιθέσεις. Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που συγκέντρωσε το Bloomberg, αργά τη Δευτέρα τρία δεξαμενόπλοια κατευθύνονταν προς τα Στενά εισερχόμενα στην περιοχή, ενώ δύο άλλα είχαν ήδη εξέλθει με επιτυχία από τη θαλάσσια οδό νωρίτερα μέσα στην ημέρα.
Δύο ακόμη υπερδεξαμενόπλοια, μεταξύ των οποίων και ένα που είχε αναστρέψει πορεία την περασμένη εβδομάδα, φαίνεται επίσης να επιχειρούν εκ νέου να αποπλεύσουν από τον Περσικό Κόλπο.