Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι, μεταβαίνει σήμερα, Τετάρτη, στην Ινδία για τριήμερη επίσκεψη με στόχο την ενίσχυση των οικονομικών δεσμών και τη διεύρυνση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας με τον Ινδό ομόλογό της, Ναρέντρα Μόντι, καθώς οι δύο ασιατικές δυνάμεις επιδιώκουν να μειώσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα.
Σύμφωνα με το Bloomberg, στο επίκεντρο των συνομιλιών θα βρεθούν οι ημιαγωγοί, τα κρίσιμα ορυκτά και η ενέργεια, τομείς που αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία καθώς εντείνεται ο παγκόσμιος ανταγωνισμός για την τεχνητή νοημοσύνη, οι σπάνιες γαίες μετατρέπονται σε στρατηγικό εργαλείο πίεσης και οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή αναδεικνύουν τις αδυναμίες των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού.
«Η συνεργασία με την Ινδία, μια χώρα με την οποία μοιραζόμαστε κοινές αξίες και στρατηγικά συμφέροντα, καθίσταται ολοένα και πιο σημαντική καθώς αυξάνονται οι γεωπολιτικές αβεβαιότητες», δήλωσε η Τακαΐτσι πριν από την αναχώρησή της από το Τόκιο.
Όπως πρόσθεσε, στόχος της επίσκεψης είναι η προώθηση της στρατηγικής συνεργασίας των δύο χωρών, η ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας και η δημιουργία συνθηκών που θα διευκολύνουν τις επενδύσεις και την καινοτομία των επιχειρήσεων.
Η γεωπολιτική εξίσωση για Νέο Δελχί και Τόκιο
Για την Ινδία, η επίσκεψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις με τις ΗΠΑ χαρακτηρίζονται από αυξημένη αβεβαιότητα, παρά τη στενή προσωπική σχέση του Μόντι με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Το Νέο Δελχί επιδιώκει να ενισχύσει τη συνεργασία με προηγμένες οικονομίες όπως η Ιαπωνία, η Γερμανία και η Γαλλία, αναζητώντας τεχνολογία, επενδύσεις και εναλλακτικές αλυσίδες εφοδιασμού που θα στηρίξουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξή του.
Από την πλευρά της, η Ιαπωνία θεωρεί την Ινδία βασικό εταίρο για την υλοποίηση του στρατηγικού οράματος ενός «Ελεύθερου και Ανοιχτού Ινδο-Ειρηνικού». Οι δύο χώρες έχουν ήδη συνάψει συμφωνίες για τη μεταφορά αμυντικού εξοπλισμού και διατηρούν στενή συνεργασία σε ζητήματα άμυνας και εξωτερικής πολιτικής.
Η Κίνα στο επίκεντρο των ανησυχιών
Παρά τη σχετική αποκλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Πεκίνου και Νέου Δελχί γύρω από τη διαφιλονικούμενη συνοριακή γραμμή, η Ινδία εξακολουθεί να ανησυχεί για την αυξανόμενη κινεζική ναυτική παρουσία στον Ινδικό Ωκεανό και την κυριαρχία της Κίνας στις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών.
Οι σχέσεις Τόκιο - Πεκίνου παραμένουν ακόμη πιο τεταμένες. Το κλίμα επιδεινώθηκε περαιτέρω μετά τον Νοέμβριο, όταν η Τακαΐτσι αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης γύρω από την Ταϊβάν, ενώ αυτή την εβδομάδα η Κίνα προχώρησε σε αυστηρότερους περιορισμούς στις εξαγωγές προς την Ιαπωνία προϊόντων διπλής, στρατιωτικής και πολιτικής, χρήσης.
Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της οικονομικής ασφάλειας, η ιαπωνική κυβέρνηση εγκαινίασε αυτή την εβδομάδα έναν νέο μηχανισμό ελέγχου ξένων επενδύσεων, αντίστοιχο με την αμερικανική επιτροπή CFIUS.
Επενδύσεις, δάνεια και σχέδια για συναλλαγές σε γεν και ρουπία
Οι οικονομικές σχέσεις των δύο χωρών ενισχύονται και σε επίπεδο ιδιωτικού τομέα. Η Ιαπωνία έχει δεσμευθεί να ενθαρρύνει επενδύσεις ύψους 10 τρισ. γεν, περίπου 61 δισ. δολαρίων, στην Ινδία μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Παράλληλα, παραμένει ο μεγαλύτερος διμερής χρηματοδότης της χώρας, χορηγώντας αναπτυξιακά δάνεια ύψους 439 δισ. γεν την περίοδο 2024-2025. Τα κεφάλαια έχουν κατευθυνθεί σε μεγάλα έργα υποδομών, όπως το μετρό του Νέου Δελχί και η σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας μεταξύ Μουμπάι και Αχμενταμπάντ, η οποία βασίζεται στην τεχνολογία των ιαπωνικών τρένων Shinkansen.
Οι δύο κυβερνήσεις εξετάζουν επίσης τη δημιουργία μηχανισμού διακανονισμού συναλλαγών απευθείας μεταξύ γεν και ρουπίας, περιορίζοντας την ανάγκη χρήσης του δολαρίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες ιαπωνικής εφημερίδας Nikkei, μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε να μειώσει το κόστος και να επιταχύνει τις διασυνοριακές συναλλαγές, ενισχύοντας περαιτέρω τους οικονομικούς δεσμούς των δύο χωρών.
Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι παραμένει αβέβαιο κατά πόσο η σύγκλιση Ιαπωνίας και Ινδίας στους τομείς των ημιαγωγών, των κρίσιμων ορυκτών και της ενέργειας μπορεί να μεταβάλει ουσιαστικά τις περιφερειακές ισορροπίες, καθώς και οι δύο οικονομίες εξακολουθούν να εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από την Κίνα για κρίσιμες πρώτες ύλες και τεχνολογία.