Η επιδημία Έμπολα που πλήττει τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό θα μπορούσε να στερήσει πάνω από 1 δισ. δολάρια από την οικονομία της χώρας και να οδηγήσει σχεδόν 1 εκατομμύριο επιπλέον ανθρώπους στη φτώχεια.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι αρχές δυσκολεύονται να περιορίσουν την εξάπλωση του ιού σε μία από τις πιο ευάλωτες περιοχές της Αφρικής, σύμφωνα με νέα έκθεση του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP).
Η επιδημία, η οποία κηρύχθηκε επίσημα στις 15 Μαΐου, συνιστά «μια σύνθετη αναπτυξιακή έκτακτη ανάγκη» και όχι απλώς μια τοπική υγειονομική κρίση, επισημαίνει η έκθεση.
Ακόμη και αν η μετάδοση παραμείνει κυρίως περιορισμένη στο Κονγκό και την Ουγκάντα, όπου έχουν ήδη καταγραφεί περισσότεροι από 400 θάνατοι, η αφρικανική οικονομία ενδέχεται να χάσει 2,37 δισ. δολάρια εξαιτίας διαταραχών στο εμπόριο, καθυστερήσεων στις μεταφορές και αυστηρότερων συνοριακών ελέγχων.
Σε δυσμενέστερο σενάριο, όπου η επιδημία συνδυαστεί με γεωπολιτικές αναταράξεις και προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες, οι συνολικές απώλειες μπορεί να φτάσουν τα 3,6 δισ. δολάρια.
«Ο Έμπολα δεν σταματά στην πόρτα του νοσοκομείου. Επηρεάζει τα εισοδήματα, την εκπαίδευση, την επισιτιστική ασφάλεια, το εμπόριο, τα δημόσια οικονομικά και την εμπιστοσύνη», δήλωσε η βοηθός γενική γραμματέας του ΟΗΕ και περιφερειακή διευθύντρια του UNDP για την Αφρική, Ahunna Eziakonwa.
Χωρίς εγκεκριμένο εμβόλιο
Η τρέχουσα επιδημία προκαλείται από το στέλεχος Μπουντιμπούγκιο του ιού Έμπολα, για το οποίο δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία.
Οι υγειονομικές αρχές βασίζονται στην ταχεία διάγνωση, την ιχνηλάτηση επαφών, την υποστηρικτική νοσηλεία και την ενημέρωση των τοπικών κοινοτήτων για τον περιορισμό της μετάδοσης.
Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη. Οι αρχές επιβεβαίωσαν αυτή την εβδομάδα ότι μολυσμένα άτομα ταξίδεψαν στην επαρχία Οτ-Ουελέ, στα σύνορα με το Νότιο Σουδάν, αυξάνοντας τις ανησυχίες για επέκταση της επιδημίας πέρα από τις τρεις επαρχίες που έχουν επισήμως πληγεί.
Παράλληλα, η σορός εγκύου που πέθανε από Έμπολα μεταφέρθηκε με μοτοσικλέτα σε απόσταση άνω των 290 χιλιομέτρων προς τη γειτονική επαρχία Τσόπο, πριν διαγνωστεί η νόσος, προκαλώντας συναγερμό στις υγειονομικές αρχές.
Υπερπλήρεις μονάδες και ασθενείς που εγκαταλείπουν την απομόνωση
Η επαρχία Ituri παραμένει το επίκεντρο της επιδημίας, συγκεντρώνοντας πάνω από το 90% των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων.
Οι υγειονομικές δομές λειτουργούν ήδη πάνω από τα όριά τους. Το Διεθνές Ιατρικό Σώμα (International Medical Corps) ανακοίνωσε ότι το κέντρο θεραπείας Έμπολα στην πόλη Μπούνια, δυναμικότητας 60 κλινών, νοσηλεύει ήδη 75 επιβεβαιωμένους ή ύποπτους ασθενείς και επεκτείνεται στις 80 κλίνες.
Την ίδια ώρα, άγνωστοι πυρπόλησαν σημείο ελέγχου που κατασκευαζόταν βόρεια της Μπούνια, ενώ πέντε ασθενείς εγκατέλειψαν τις μονάδες απομόνωσης πριν ολοκληρώσουν τη θεραπεία ή τις διαγνωστικές εξετάσεις.
Οι υγειονομικές αρχές προσπαθούν παράλληλα να παρακολουθούν σχεδόν 12.000 επαφές πιθανών κρουσμάτων στις πληγείσες περιοχές.
Η διαχείριση της κρίσης γίνεται ακόμη δυσκολότερη από το γεγονός ότι στην περιοχή δραστηριοποιούνται περισσότερορες από 260 ένοπλες ομάδες, ενώ περίπου 5,8 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί.
Οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις
Σύμφωνα με το UNDP, η επιδημία θα μπορούσε να μειώσει το ΑΕΠ του Κονγκό κατά περίπου 1,6%, να οδηγήσει στην απώλεια 55.000 θέσεων εργασίας και να βυθίσει άλλους 985.000 ανθρώπους στη φτώχεια.
Παράλληλα, η μεταφορά πόρων προς την αντιμετώπιση του Έμπολα ενδέχεται να αποδυναμώσει άλλες βασικές υπηρεσίες υγείας, οδηγώντας σε έως και 2.520 επιπλέον βρεφικούς θανάτους από αιτίες που δεν σχετίζονται με τη νόσο.
Η οικονομία του Κονγκό αποτιμήθηκε σε περίπου 91 δισ. δολάρια το 2025, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα.
Το μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής ζημιάς αναμένεται να προέλθει όχι από την ίδια τη νόσο, αλλά από τις επιπτώσεις στις μεταφορές, το ανεπίσημο διασυνοριακό εμπόριο, τις επενδύσεις και την καταναλωτική εμπιστοσύνη.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένες θεωρούνται οι γυναίκες, καθώς κυριαρχούν στο άτυπο διασυνοριακό εμπόριο, ενώ ταυτόχρονα εργάζονται στην πρώτη γραμμή της υγειονομικής περίθαλψης.
Την κατάσταση επιβάρυνε περαιτέρω η επιβεβαίωση θανατηφόρου κρούσματος του ιού Μάρμπουργκ στην Ουγκάντα σε μικρό παιδί, κατά τη διάρκεια ελέγχων που πραγματοποιούνταν για τον Έμπολα. Οι αρχές ανέφεραν ότι κανένα από τα άτομα που ήρθαν σε επαφή με το παιδί δεν εμφάνισε συμπτώματα και δεν υπάρχουν ενδείξεις ενεργού επιδημίας Μάρμπουργκ.