Η κυβέρνηση του Ισραήλ ανακοίνωσε ότι δεν θα σεβαστεί απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου σχετικά με τη λειτουργία της ρυθμιστικής αρχής ραδιοτηλεόρασης, προκαλώντας κατηγορίες ότι οδηγεί τη χώρα σε συνταγματική κρίση ενόψει των εθνικών εκλογών που αναμένονται έως τα τέλη Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με το Bloomberg, με απόφαση που εγκρίθηκε κατά τη διάρκεια της εβδομαδιαίας συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου την Κυριακή, η κυβέρνηση δήλωσε ότι δεν αναγνωρίζει ενέργειες που θα ληφθούν από τη συγκεκριμένη αρχή και ότι θα χρησιμοποιήσει «κάθε νόμιμο μέσο» για να ακυρώσει την απόφαση του δικαστηρίου.
Σε κοινή ανακοίνωση, οι υπουργοί Δικαιοσύνης και Επικοινωνιών υποστήριξαν ότι η δικαστική απόφαση, η οποία επικύρωσε τις αρμοδιότητες της ρυθμιστικής αρχής ενόψει συμφωνίας στον χώρο των μέσων ενημέρωσης που υποστηρίζεται από επικριτές του Μπενιαμίν Νετανιάχου, «αντιβαίνει στο σαφές γράμμα του νόμου».
Νέα σύγκρουση με τη Δικαιοσύνη
Η εξέλιξη απειλεί να αναζωπυρώσει τη σύγκρουση ανάμεσα στην κυβέρνηση και τη δικαστική εξουσία.
Μετά την επανεκλογή του στα τέλη του 2022, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου προώθησε σειρά μεταρρυθμίσεων με στόχο τον περιορισμό των εξουσιών του Ανωτάτου Δικαστηρίου και των νομικών συμβούλων της δημόσιας διοίκησης, προκαλώντας μαζικές διαδηλώσεις στο εσωτερικό και επικρίσεις από το εξωτερικό.
Η απόφαση του υπουργικού συμβουλίου προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από νομικούς και θεσμικούς παράγοντες της χώρας.
Ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτζογκ προειδοποίησε ότι η μη συμμόρφωση με δικαστική απόφαση αποτελεί κόκκινη γραμμή.
«Η μη συμμόρφωση με δικαστική απόφαση είναι μια κόκκινη γραμμή που δεν πρέπει να παραβιαστεί υπό καμία συνθήκη», ανέφερε σε ανάρτησή του στο Χ.
Ο αναπληρωτής γενικός εισαγγελέας Γκιλ Λίμον χαρακτήρισε την κυβερνητική απόφαση «προσπάθεια κανονικοποίησης της συστηματικής παραβίασης του νόμου», ενώ ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου του Ισραήλ, Αμίτ Μπέχερ, έκανε λόγο για «πλήρη κατάρρευση του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας».
Αργότερα, ο γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου επιχείρησε να περιορίσει τις αντιδράσεις, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν αμφισβητεί ευθέως το δικαστήριο αλλά δεσμεύεται να εξαντλήσει όλα τα νόμιμα μέσα για να αμφισβητήσει μια απόφαση που θεωρεί παράνομη.
Το επίμαχο τηλεοπτικό deal
Αργότερα, ο γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου επιχείρησε να μετριάσει τις αντιδράσεις, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν αψηφά το Ανώτατο Δικαστήριο, αλλά δεσμεύεται να εξαντλήσει όλα τα νόμιμα μέσα για να αμφισβητήσει μια απόφαση που θεωρεί παράνομη.
Η εξήγηση αυτή δεν έπεισε την αντιπολίτευση, η οποία υποστήριξε ότι το περιστατικό αποδεικνύει την ανάγκη πολιτικής αλλαγής στις επερχόμενες εκλογές.
Η τρέχουσα διαμάχη συνδέεται με απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που επικύρωσε την αρμοδιότητα της ρυθμιστικής αρχής ραδιοτηλεόρασης, παρότι δεν διαθέτει τον ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό μελών για τη λήψη αποφάσεων.
Η κυβέρνηση Νετανιάχου είχε ανακοινώσει την αντικατάσταση του διοικητικού συμβουλίου της αρχής, τα μέλη του οποίου είχαν διοριστεί από την προηγούμενη κυβέρνηση, με νέα πρόσωπα της δικής της επιλογής.
Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς ο τηλεοπτικός σταθμός Channel 13, ένας από τους μεγαλύτερους της χώρας, βρίσκεται υπό εξαγορά από ομάδα στελεχών της τεχνολογίας με κεντροαριστερές πολιτικές θέσεις και επικριτική στάση απέναντι στον Νετανιάχου.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται και ο Ασάφ Ράπαπορτ, ιδρυτής της Wiz Inc. Η συμφωνία πιθανότατα θα χρειαστεί έγκριση από τη ρυθμιστική αρχή, γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχίες ότι ένα νέο διοικητικό συμβούλιο θα μπορούσε να την μπλοκάρει για πολιτικούς λόγους.
Οι εντάσεις ανάμεσα στην κυβέρνηση και τη Δικαιοσύνη αποτελούν εδώ και χρόνια κεντρικό πολιτικό ζήτημα στο Ισραήλ, με τους υποστηρικτές της κυβέρνησης να κατηγορούν το Ανώτατο Δικαστήριο ότι έχει υπερβεί τις αρμοδιότητές του και τους επικριτές της να προειδοποιούν ότι ο δεξιός λαϊκισμός υπονομεύει τις θεσμικές δικλίδες προστασίας του κράτους δικαίου.
Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, κυρίως στο Τελ Αβίβ, πραγματοποιούνταν σχεδόν κάθε εβδομάδα έως την επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023 και τον πόλεμο που ακολούθησε στη Γάζα.
Καθώς η χώρα οδεύει προς κρίσιμες εκλογές έως τα τέλη Οκτωβρίου, με βασικά ζητήματα την ασφάλεια αλλά και το μέλλον της δημοκρατίας, η κυβέρνηση επιδιώκει να συσπειρώσει τους ψηφοφόρους της γύρω από την ανάγκη ενίσχυσης της εξουσίας των εκλεγμένων αξιωματούχων έναντι των νομικών παραγόντων που δεν λογοδοτούν άμεσα στο εκλογικό σώμα.
Η διαμάχη για το Channel 13
Η τρέχουσα αντιπαράθεση αφορά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου να επικυρώσει τις αρμοδιότητες της ρυθμιστικής αρχής ραδιοτηλεόρασης, παρά το γεγονός ότι δεν διαθέτει τον απαιτούμενο αριθμό μελών για τη λήψη αποφάσεων.
Ο Νετανιάχου έχει επανειλημμένα εκφράσει την ενόχλησή του για τη στάση των μέσων ενημέρωσης απέναντί του και η κυβέρνησή του είχε ανακοινώσει την αντικατάσταση της διοίκησης της αρχής, τα μέλη της οποίας είχαν διοριστεί από την προηγούμενη κυβέρνηση.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ένας από τους μεγαλύτερους τηλεοπτικούς σταθμούς της χώρας, το Channel 13, εξαγοράζεται από ομάδα τεχνολογικών στελεχών με κεντροαριστερές θέσεις και επικριτική στάση απέναντι στον Νετανιάχου, μεταξύ των οποίων και ο ιδρυτής της Wiz, Assaf Rappaport.
Η συναλλαγή αναμένεται να χρειαστεί έγκριση από τη ρυθμιστική αρχή και επικριτές της κυβέρνησης φοβούνται ότι μια νέα διοίκηση θα μπορούσε να μπλοκάρει τη διαδικασία για πολιτικούς λόγους.
Οργανώσεις πολιτικών δικαιωμάτων προσέφυγαν κατά των νέων διορισμών, επικαλούμενες μεταξύ άλλων πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων. Το Ανώτατο Δικαστήριο πάγωσε τις αλλαγές και έκρινε ότι οι αποφάσεις του υφιστάμενου συμβουλίου παραμένουν σε ισχύ.
Η κυβέρνηση αντιτείνει ότι αρκετά μέλη έχουν παραιτηθεί και ότι το υφιστάμενο όργανο δεν διαθέτει πλέον τη νόμιμη απαρτία για να λειτουργεί.
Προς το παρόν η σύγκρουση παραμένει σε επίπεδο απειλών, καθώς δεν έχει ληφθεί κάποια νέα απόφαση από τη ρυθμιστική αρχή.
Ωστόσο, ο Νετανιάχου ξεκαθάρισε την περασμένη εβδομάδα ότι η μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης εξακολουθεί να αποτελεί βασικό στοιχείο της πολιτικής του ατζέντας. «Συνεχίζουμε τις δικαστικές μεταρρυθμίσεις μας. Υπάρχει κανείς που να πιστεύει ότι δεν είναι αναγκαίες;», δήλωσε σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό δίκτυο Channel 14.