Ένα νέο ηλεκτρονικό σύστημα προέγκρισης εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να καθυστερήσει έως το επόμενο έτος, καθώς η προβληματική εφαρμογή ενός ξεχωριστού ηλεκτρονικού συστήματος ελέγχου των συνόρων έχει προκαλέσει αναστάτωση στις μετακινήσεις προς την Ένωση.
Περίπου 1,4 δισ. ταξιδιώτες που απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης εισόδου (βίζας) στην ΕΕ — μεταξύ των οποίων πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών — θα πρέπει να εγγράφονται στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών και Άδειας Ταξιδιού (European Travel Information and Authorisation System – ETIAS), το οποίο είναι αντίστοιχο του αμερικανικού συστήματος ESTA. Οι αιτούντες θα καταβάλλουν τέλος 20 ευρώ και θα υποβάλλονται σε ελέγχους ασφαλείας πριν από το ταξίδι.
Οι συζητήσεις για την αναβολή του ETIAS ακολουθούν τα τεχνικά προβλήματα και τη βραδεία ανάπτυξη του νέου Συστήματος Εισόδου/Εξόδου (Entry/Exit System – EES) της ΕΕ, το οποίο απαιτεί από τους ταξιδιώτες εκτός ΕΕ να σαρώνουν τα δακτυλικά τους αποτυπώματα και την εικόνα του προσώπου τους κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης. Τα προβλήματα αυτά έχουν οδηγήσει σε μεγάλες ουρές σε ορισμένα αεροδρόμια και χερσαία σημεία διέλευσης και έχουν προκαλέσει προειδοποιήσεις από τον αεροπορικό κλάδο για ένα χαοτικό καλοκαίρι.
Η eu-LISA, ο οργανισμός που είναι αρμόδιος για την υλοποίηση του ETIAS, έχει αναγνωρίσει ότι η έναρξη λειτουργίας του έως το τέλος του τρέχοντος έτους, όπως είχε προγραμματιστεί, δεν είναι πλέον εφικτή, σύμφωνα με τρία πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί σχετικά.
Το διοικητικό συμβούλιο της eu-LISA συνεδρίασε στα μέσα Ιουνίου προκειμένου να εξετάσει την αναβολή του συστήματος σε μεταγενέστερη ημερομηνία, ανέφεραν τα ίδια πρόσωπα. Δύο εξ αυτών δήλωσαν ότι το διοικητικό συμβούλιο θα συνεδριάσει εκ νέου τον Σεπτέμβριο για να εξετάσει νέο χρονοδιάγραμμα.
Εκπρόσωπος του οργανισμού επιβεβαίωσε ότι το διοικητικό συμβούλιο συζήτησε στις 17 Ιουνίου την «έναρξη λειτουργίας» του ETIAS. «Έκτοτε δεν υπήρξαν περαιτέρω εξελίξεις επί του θέματος», πρόσθεσε.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι αρμόδια να ορίσει την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας του συστήματος, κάτι που μπορεί να πράξει μόνο αφού η eu-LISA ολοκληρώσει επιτυχώς τις δοκιμές του ETIAS.
Ένα πρόσωπο που έχει γνώση των σχετικών συζητήσεων δήλωσε ότι «εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένα προβλήματα πληροφορικής» στο ETIAS. «Ας τακτοποιήσουμε πρώτα το EES, προτού εισαγάγουμε ένα ακόμη σύστημα που θα διπλασιάσει και πάλι τις ουρές», ανέφερε.
Ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, Μάγκνους Μπρούνερ, σε επιστολή του προς στελέχη της αεροπορικής βιομηχανίας, απέδωσε την κατάσταση γύρω από το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου στις εθνικές κυβερνήσεις. «Άλλοι παράγοντες — που δεν σχετίζονται με το EES — όπως η ανεπαρκής στελέχωση ή η έλλειψη κατάλληλων υποδομών, ενδέχεται να βρίσκονται στην αιτία των καθυστερήσεων», ανέφερε ο Μπρούνερ στην επιστολή, την οποία είδε η Financial Times.
Το EES επρόκειτο αρχικά να τεθεί σε λειτουργία το 2022, όμως η εφαρμογή του αναβλήθηκε επανειλημμένα λόγω προβλημάτων στις προμήθειες, τεχνικών δυσκολιών και της αργής ανάπτυξής του σε ορισμένα κράτη-μέλη.
«Οι προετοιμασίες για την έναρξη λειτουργίας του ETIAS συνεχίζονται. Προφανώς, όπως συμβαίνει με κάθε μεγάλης κλίμακας πληροφοριακό σύστημα, πολλοί παράγοντες λαμβάνονται υπόψη κατά τη λήψη της απόφασης για τον χρόνο έναρξης λειτουργίας του», δήλωσε εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Αρκετοί αξιωματούχοι της ΕΕ δήλωσαν ότι δεν τους προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η eu-LISA, η οποία διαχειρίζεται το EES και αρκετά ακόμη συστήματα διαχείρισης συνόρων, πέραν του ETIAS, δυσκολεύεται να τηρήσει την προβλεπόμενη προθεσμία. Ένας αξιωματούχος εκτίμησε ότι η καθυστέρηση πιθανότατα δεν θα είναι μεγάλη. «Αν δεν μπορούν να το υλοποιήσουν, τότε θα ζητήσουν άλλο ένα τρίμηνο ή ακόμη έναν μήνα», ανέφερε.
Ωστόσο, άλλο πρόσωπο με γνώση του ζητήματος δήλωσε ότι η έναρξη λειτουργίας του συστήματος εντός του τρέχοντος έτους είναι «αυταπάτη».