Οι κινεζικές αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο να περιορίσουν την πρόσβαση του εξωτερικού στα πλέον προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της χώρας, συμπεριλαμβανομένων και μοντέλων που δεν έχουν ακόμη κυκλοφορήσει, σύμφωνα με τρεις πηγές με γνώση των σχετικών συζητήσεων που επικαλείται το Reuters.
Το τελευταίο διάστημα πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις μεταξύ κυβερνητικών αξιωματούχων και κορυφαίων εταιρειών τεχνολογίας, όπως οι Alibaba, ByteDance και η startup Z.ai, στο πλαίσιο των προσπαθειών του Πεκίνου να διατηρήσει τον έλεγχο των εγχώριων τεχνολογιών AI και να αποτρέψει τη μεταφορά κρίσιμης τεχνογνωσίας στο εξωτερικό.
Η κίνηση αναδεικνύει την αυξανόμενη τάση τόσο της Κίνας όσο και των ΗΠΑ να αντιμετωπίζουν την τεχνητή νοημοσύνη ως στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο με άμεσες προεκτάσεις στην εθνική ασφάλεια.
Στο στόχαστρο διαρροές και κλοπή τεχνολογίας
Σύμφωνα με δύο από τις πηγές, στις συζητήσεις που συντόνισε το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου εξετάστηκαν πιθανοί περιορισμοί στα πλέον προηγμένα μοντέλα AI, τόσο στα κλειστού κώδικα όσο και στα πιο ανοικτά συστήματα.
Αξιωματούχοι πρότειναν επίσης η διαρροή ή κλοπή ιδιόκτητης τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης να αντιμετωπίζεται ως αδίκημα βάσει της αυστηρής νομοθεσίας περί εθνικής ασφάλειας της Κίνας.
Παράλληλα, εξετάζεται η επιβολή νέων περιορισμών σχετικά με το ποιοι επενδυτές θα μπορούν να χρηματοδοτούν κινεζικές startups τεχνητής νοημοσύνης.
Οι ίδιες πηγές διευκρίνισαν ότι το εύρος των μέτρων παραμένει υπό συζήτηση και ενδέχεται να αφορά μόνο μελλοντικά μοντέλα, ενώ δεν είναι σαφές πότε ή αν τελικά θα τεθούν σε εφαρμογή.
Η άνοδος των κινεζικών μοντέλων AI
Μετά την επιτυχία του μοντέλου R1 της DeepSeek το 2025, τα κινεζικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης έχουν αποκτήσει ισχυρή παρουσία διεθνώς, χάρη στο χαμηλότερο κόστος και τις διαρκώς βελτιούμενες δυνατότητές τους.
Τα μοντέλα Qwen της Alibaba και Doubao της ByteDance συγκαταλέγονται στα πιο διαδεδομένα στην κινεζική αγορά, ενώ η Z.ai έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον της Silicon Valley με το μοντέλο GLM-5.2, το οποίο πλησιάζει τις επιδόσεις κορυφαίων αμερικανικών συστημάτων με σημαντικά χαμηλότερο κόστος.
Τυχόν περιορισμοί στις εξαγωγές ή στη διεθνή διάθεση των κινεζικών μοντέλων θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά την παγκόσμια αγορά AI, αυξάνοντας το κόστος για πολλές επιχειρήσεις που βασίζονται σε αυτά.
Αντιπαράθεση με φόντο την εθνική ασφάλεια
Οι κινήσεις του Πεκίνου έρχονται ενώ και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εντείνει τους περιορισμούς στην πρόσβαση σε προηγμένα αμερικανικά μοντέλα AI, επικαλούμενες κινδύνους για την εθνική ασφάλεια.
Τον Ιούνιο, η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ απαγόρευσε την πρόσβαση αλλοδαπών στα προηγμένα μοντέλα Fable και Mythos της Anthropic, λόγω ανησυχιών ότι θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από στρατιωτικές ή μυστικές υπηρεσίες χωρών όπως η Κίνα και η Ρωσία.
Σύμφωνα με δύο πηγές του Reuters, οι κινεζικές αρχές ανησυχούν ιδιαίτερα για το μοντέλο Mythos, το οποίο θεωρούν ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό και την εκμετάλλευση ευπαθειών λογισμικού εις βάρος κινεζικών συμφερόντων.
Αυστηρότερο πλαίσιο
Η Κίνα έχει ήδη προχωρήσει φέτος σε σειρά μέτρων για την προστασία της εγχώριας βιομηχανίας τεχνητής νοημοσύνης. Τον Απρίλιο, οι αρχές παρενέβησαν στην εξαγορά της startup Manus από τη Meta, ενώ τον Ιούνιο υιοθετήθηκαν νέοι κανόνες για συμφωνίες που αφορούν κινεζική τεχνολογία, δεδομένα και ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες για κινεζικές startups AI που έχουν μεταφέρει δραστηριότητες στο εξωτερικό, προκειμένου να διαπιστωθεί αν έχουν παραβιάσει τους κανόνες ελέγχου εξαγωγών.
Σύμφωνα με περίληψη συζητήσεων που δημοσιεύθηκε σε επίσημο περιοδικό του Ανώτατου Λαϊκού Δικαστηρίου της Κίνας, εξετάζεται η δημιουργία πολυεπίπεδου συστήματος εποπτείας: τα βασικά μοντέλα ανοικτού κώδικα θα υπόκεινται σε απλή καταχώριση, τα πιο προηγμένα σε ελέγχους ασφαλείας, ενώ τα πλέον ευαίσθητα μοντέλα αιχμής ενδέχεται να απαγορεύεται να διατίθενται δημόσια ή να επιτρέπεται η χρήση τους μόνο εντός Κίνας.