Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ παρουσίασαν σήμερα συμφωνίες της αμυντικής βιομηχανίας αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων για την προμήθεια αεροσκαφών επιτήρησης και προηγμένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), επιδιώκοντας παράλληλα να αποδείξουν στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ευρώπη αυξάνει τις αμυντικές της δαπάνες.
«Είναι χρήματα που δαπανώνται σωστά», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, κατά την έναρξη της ιστορικής συνόδου κορυφής της Συμμαχίας στην Τουρκία. Ο Τραμπ, ο οποίος έφθασε στην Άγκυρα το απόγευμα της Τρίτης για να συμμετάσχει στη σύνοδο, είχε στο παρελθόν χαρακτηρίσει το ΝΑΤΟ «χάρτινη τίγρη», υποστηρίζοντας ότι δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς την αμερικανική ηγεσία και τον αμερικανικό εξοπλισμό.
Ορισμένες από τις πρωτοβουλίες που παρουσίασε ο Ρούτε περιλάμβαναν μεγάλα συμβόλαια με αμερικανικές εταιρείες, ωστόσο πολλές άλλες δεν αφορούσαν αμερικανικούς προμηθευτές, σημειώνουν οι Financial Times.
Μία από τις μεγαλύτερες συμφωνίες αφορά την προμήθεια έως και δέκα αεροσκαφών επιτήρησης από κοινοπραξία με επικεφαλής τη σουηδική Saab και την καναδική Bombardier. Τα αεροσκάφη GlobalEye, με κόστος μεταξύ 400 και 450 εκατ. δολαρίων το καθένα, θα αντικαταστήσουν τον στόλο των 14 αεροσκαφών έγκαιρης προειδοποίησης και εναέριας επιτήρησης AWACS που διαθέτει σήμερα το ΝΑΤΟ.
Ο πρόεδρος της Saab, Μίκαελ Γιόχανσον, δήλωσε ότι τα αεροσκάφη, πρώιμες εκδόσεις των οποίων βρίσκονται ήδη σε υπηρεσία, θα μπορούσαν να παραδοθούν από το 2030, εφόσον η συμφωνία οριστικοποιηθεί σύντομα.
Παράλληλα, ο Ρούτε ανακοίνωσε ότι οι σύμμαχοι θα προμηθευτούν έως και πέντε μη επανδρωμένα αεροσκάφη επιτήρησης μεγάλου ύψους MQ-4C Triton της Northrop Grumman. Η Νορβηγία, η Φινλανδία, η Γερμανία και η Δανία υπέγραψαν επιστολή προθέσεων για την αγορά των συγκεκριμένων drones, τα οποία, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία προμηθειών του αμερικανικού Υπουργείου Άμυνας, κοστίζουν περίπου 270 εκατ. δολάρια το καθένα.
«Χρειαζόμαστε μια διατλαντική επανάσταση στην αμυντική βιομηχανία. Ο βόμβος των μηχανών πρέπει να μετατραπεί σε βρυχηθμό», δήλωσε ο Ρούτε. «Τα χρήματα υπάρχουν και θα ακολουθήσουν ακόμη περισσότερα. Όμως αυτά τα κεφάλαια πρέπει να αξιοποιηθούν... Η κατάσταση της ασφάλειας το επιβάλλει».
Οι εντυπωσιακές αυτές συμφωνίες στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας ακολουθούν την επίσκεψη του Ρούτε στην Ουάσιγκτον στα τέλη του περασμένου μήνα, με στόχο να κατευνάσει τις αμερικανικές ανησυχίες ότι οι αμυντικές δαπάνες ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών και του Καναδά υπολείπονται των δεσμεύσεών τους.
Στον Λευκό Οίκο, ο Ρούτε παρουσίασε διάγραμμα με τον τίτλο «The Trump Trillion», σύμφωνα με το οποίο οι ευρωπαϊκοί σύμμαχοι και ο Καναδάς έχουν αυξήσει τις αμυντικές τους δαπάνες κατά 1,2 τρισ. δολάρια από το 2017.
Ωστόσο, ο Τραμπ εμφανίστηκε να μην εντυπωσιάζεται από την παρουσίαση του Ρούτε, δηλώνοντας ότι απογοητεύτηκε από την άρνηση ορισμένων συμμάχων του ΝΑΤΟ να συμμετάσχουν στον πόλεμο με το Ιράν. «Δεν χρειαζόμαστε τα χρήματά τους», είπε. «Το μόνο που θέλω είναι πίστη».
Ενόψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Τραμπ «έχει ήδη προϊδεάσει για το πώς αξιολογεί την ανεπαρκή εκπλήρωση των αμυντικών δεσμεύσεων από τους συμμάχους μας και θα μεταφέρει το μήνυμα αυτό αυτοπροσώπως».
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ «πρέπει να ενισχύσουν τις δυνατότητές τους» και να «προχωρήσουν όσο το δυνατόν ταχύτερα στην υλοποίηση της δέσμευσης της Χάγης για την άμυνα».
Η δέσμευση της Χάγης προβλέπει αμυντικές δαπάνες ίσες με το 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Ο Ρούτε δήλωσε τη Δευτέρα ότι η σύνοδος κορυφής θα απαιτήσει από τους συμμάχους να παρουσιάσουν «σαφή, συγκεκριμένα και αξιόπιστα σχέδια» για την επίτευξη του στόχου αυτού. Προειδοποίησε επίσης ότι εάν εξακολουθούν να υπάρχουν χώρες που χρειάζονται πειθώ, «διαθέτουμε τρόπους να το πετύχουμε», χωρίς να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις.
Πέρα από την προσπάθεια καθησυχασμού του Τραμπ, ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος δήλωσε ότι η πληθώρα των αμυντικών συμφωνιών αποσκοπεί επίσης στο «να προωθήσει την ενίσχυση των αμυντικών μας δυνατοτήτων, να εξυπηρετήσει τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των συμμάχων και συνολικά να ενισχύσει την αποτρεπτική μας ισχύ έναντι οποιουδήποτε ενδέχεται να επιχειρήσει να μας επιτεθεί».
Ωστόσο, ορισμένες από τις συμφωνίες ανέδειξαν και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το ΝΑΤΟ στην προσπάθειά του να αναπτύξει διατλαντική συμπαραγωγή νέων οπλικών συστημάτων.
Η γερμανική αμυντική βιομηχανία Rheinmetall και ο αμερικανικός κολοσσός Lockheed Martin ανακοίνωσαν πρόοδο στο σχέδιό τους για την παραγωγή πυραύλων και πυραυλικών συστημάτων στη Γερμανία.
Έπειτα όμως από μήνες διαπραγματεύσεων, η εξέλιξη αυτή υπολείπεται σημαντικά των προσδοκιών που είχε εκφράσει πριν από περισσότερο από έναν χρόνο ο διευθύνων σύμβουλος της Rheinmetall, Άρμιν Πάπεργκερ, μεταξύ των οποίων περιλαμβανόταν και η παραγωγή, κατόπιν άδειας, των πυραύλων αναχαίτισης PAC-3 για τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot, οι οποίοι έχουν αποδειχθεί κρίσιμης σημασίας για την προστασία των ουκρανικών πόλεων από τις επιθέσεις ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων.
Αντ' αυτού, οι δύο εταιρείες ανακοίνωσαν πρόοδο μόνο στην παραγωγή ενός λιγότερο προηγμένου τεχνολογικά οπλικού συστήματος, των πυραύλων ATACMS, τους οποίους οι Ηνωμένες Πολιτείες σταδιακά αποσύρουν, αντικαθιστώντας τους με ένα νεότερο και τεχνολογικά ανώτερο σύστημα.
Ξεχωριστή ανακοίνωση αποκάλυψε σχέδια για τη δημιουργία ειδικής εγκατάστασης συντήρησης των πυραύλων PAC-3 επί ευρωπαϊκού εδάφους. Ωστόσο, ο πολυπόθητος στόχος της παραγωγής των πυραύλων αναχαίτισης PAC-3 στην Ευρώπη κατόπιν αμερικανικής άδειας παραμένει άπιαστος.
Αντί για μια σαφή δέσμευση, ο υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Μάικλ Ντάφι, δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Παραμένουμε ανοικτοί στο ενδεχόμενο παραγωγής εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών».