Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε την χθες Τετάρτη την επιβολή νέων τελωνειακών δασμών ύψους 25% σε σειρά προϊόντων από τη Βραζιλία, έπειτα από έρευνα που διενήργησε ο Αμερικανός Αντιπρόσωπος Εμπορίου (USTR) βάσει νόμου του 1974.
Η Βραζιλία αντέδρασε άμεσα, απορρίπτοντας τους δασμούς ως «παράνομους» και προειδοποιώντας ότι θα απαντήσει με μέτρα «αμοιβαιότητας», αξιοποιώντας σχετική νομοθεσία που εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο της χώρας το 2025.
Οι νέοι δασμοί θα τεθούν σε ισχύ στις 22 Ιουλίου, προκειμένου να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος προσαρμογής στα αμερικανικά τελωνεία, σύμφωνα με αξιωματούχο της Ουάσιγκτον.
Η πρώτη χώρα στο στόχαστρο
Η έρευνα των ΗΠΑ, που ξεκίνησε το 2025, εξέταζε σειρά ζητημάτων, από εμπορικές πρακτικές και προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας έως θέματα διαφθοράς και τις επιπτώσεις της παράνομης αποψίλωσης των δασών.
Η Βραζιλία, η μεγαλύτερη οικονομία της Λατινικής Αμερικής, έγινε έτσι η πρώτη χώρα που πλήττεται από το νέο κύμα πρόσθετων δασμών της κυβέρνησης Τραμπ.
Ωστόσο, εξαιρούνται προϊόντα που δεν παράγονται στις ΗΠΑ, ώστε να αποφευχθούν διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού και αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ορισμένα φρούτα, όπως τα πορτοκάλια, ενεργειακά προϊόντα και ανταλλακτικά αεροσκαφών.
Στο επίκεντρο και η ψηφιακή οικονομία
Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, στην απόφαση για την επιβολή των νέων δασμών συνέβαλαν και αποφάσεις της βραζιλιάνικης δικαιοσύνης που αφορούν την ψηφιακή οικονομία.
Οι αμερικανικές αρχές υποστηρίζουν ότι συγκεκριμένες παρεμβάσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πλατφόρμες δημιουργούν «αθέμιτους εμπορικούς φραγμούς», κάνοντας λόγο ακόμη και για περιορισμούς στην πολιτική έκφραση στο διαδίκτυο.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ κατηγορούν τη Βραζιλία ότι εφαρμόζει επιλεκτικούς δασμούς, ευνοώντας προϊόντα από το Μεξικό και την Ινδία εις βάρος αμερικανικών αγαθών, παραβιάζοντας, όπως υποστηρίζουν, διεθνείς εμπορικές δεσμεύσεις.
Πολιτική αντιπαράθεση ενόψει εκλογών
Το ζήτημα των αμερικανικών δασμών έχει εξελιχθεί σε κεντρικό θέμα της πολιτικής αντιπαράθεσης στη Βραζιλία ενόψει των προεδρικών εκλογών του Οκτωβρίου.
Ο πρόεδρος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα κατηγόρησε τον Φλάβιο Μπολσονάρου, γιο του πρώην προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρου, ότι ζήτησε από τις αμερικανικές αρχές να καθυστερήσουν την εφαρμογή των δασμών μέχρι μετά τις εκλογές.
Ο Φλάβιο Μπολσονάρου είχε μεταβεί στις αρχές Ιουλίου στην Ουάσιγκτον, όπου συμμετείχε σε δημόσια ακρόαση του USTR, υποστηρίζοντας ότι η επιβολή νέων δασμών θα μπορούσε να ενισχύσει πολιτικά τον Λούλα.
Το όπλο των δασμών
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει μετατρέψει τους δασμούς σε βασικό εργαλείο της οικονομικής του πολιτικής από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025, επιβάλλοντας μέτρα σε μεγάλο μέρος των εισαγόμενων προϊόντων.
Η Βραζιλία βρέθηκε επανειλημμένα στο στόχαστρο της Ουάσιγκτον, με ορισμένα προϊόντα της να επιβαρύνονται ακόμη και με δασμούς 50% μετά την καταδίκη του πρώην προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρου για απόπειρα πραξικοπήματος.
Ωστόσο, λόγω ανησυχιών για τον πληθωρισμό, οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να άρουν ορισμένα μέτρα σε βασικά αγροτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα, όπως το βοδινό κρέας, ο καφές και οι τομάτες.
Σύμφωνα με στοιχεία του USTR, οι αμερικανικές εξαγωγές προς τη Βραζιλία ανήλθαν σε περισσότερα από 54 δισ. δολάρια το 2025, ενώ οι εισαγωγές από τη χώρα έφτασαν τα 40 δισ. δολάρια.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ