Σύμφωνα με το Bloomberg, την Τρίτη, αρκετά δεξαμενόπλοια φέρεται να ανέκοψαν την πορεία τους καθώς πλησίαζαν τα ύδατα της Υεμένης με κατεύθυνση προς την Ερυθρά Θάλασσα. Άλλα πλοία, φορτωμένα με σαουδαραβικό πετρέλαιο, έκαναν αναστροφή και κινήθηκαν προς τα βόρεια, με προορισμό τη Διώρυγα του Σουέζ, μετά από email που έστειλε η οργάνωση των Χούθι σε πλοιοκτήτες, προειδοποιώντας τους να μην προσεγγίζουν τα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας.
Η εικόνα, ωστόσο, παραμένει ρευστή. Ορισμένα δεξαμενόπλοια συνέχισαν κανονικά την πορεία τους προς την περιοχή, ενώ αρκετοί αγοραστές στην Ασία δήλωναν νωρίτερα ότι εξακολουθούν να ελπίζουν πως θα μπορέσουν να φορτώσουν σαουδαραβικό πετρέλαιο.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι μεταφορές πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας έχουν καταστεί κρίσιμος εναλλακτικός διάδρομος μετά το ξέσπασμα του πολέμου. Η Σαουδική Αραβία, ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς του Κόλπου, έχει διοχετεύσει σημαντικό μέρος της παραγωγής της μέσω αγωγού που παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ, περιορίζοντας έτσι την εξάρτηση από το στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα.
Την ίδια στιγμή, όμως, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ δέχεται ολοένα μεγαλύτερη πίεση, καθώς μια σειρά επιθέσεων φαίνεται να στοχεύει τα λεγόμενα «σκοτεινά» δεξαμενόπλοια, τα οποία είχαν αυξήσει τη συμμετοχή τους στις εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο πριν από την τελευταία κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Οι δύο αυτές εναλλακτικές οδοί, που μέχρι σήμερα έχουν συμβάλει στον περιορισμό του σοκ στην προσφορά πετρελαίου, βρίσκονται πλέον υπό αμφισβήτηση, μόλις έναν μήνα αφότου οι επιπτώσεις του πολέμου στις τιμές του αργού φάνηκαν να υποχωρούν.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί περίπου 25% τον Ιούλιο, καθώς ΗΠΑ και Ιράν επανέλαβαν τις επιθέσεις μεταξύ τους, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προειδοποιεί εκ νέου για επιδείνωση της κατάστασης. Οι αγορές αργού παραμένουν προς το παρόν επαρκώς εφοδιασμένες, εν μέρει χάρη στις ροές μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και στις μεταφορές μέσω του Ορμούζ, όμως τα παγκόσμια αποθέματα ασφαλείας περιορίζονται ολοένα περισσότερο.
«Η κλιμάκωση των εχθροπραξιών που επηρεάζουν τα Στενά του Ορμούζ και τις ενεργειακές υποδομές στην περιοχή αυξάνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια του εφοδιασμού και την αβεβαιότητα για τις προοπτικές της αγοράς», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής του IEA, Φατίχ Μπιρόλ. Όπως σημείωσε, οι απειλές για τα Στενά του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, τα οποία έχουν αποκτήσει αυξημένη σημασία ως εναλλακτική διαδρομή έναντι του Ορμούζ, εντείνουν περαιτέρω τους κινδύνους.
Στελέχη της αγοράς δεξαμενόπλοιων ανέφεραν ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες εμφανίζονται πλέον πιο επιφυλακτικές ως προς την προσέγγιση του σαουδαραβικού λιμανιού Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. Ωστόσο, παραμένει ακόμη αβέβαιο αν η εξέλιξη αυτή θα επηρεάσει σημαντικά τα ναύλα και, κυρίως, τις ίδιες τις φορτώσεις πετρελαίου.
Τα δεξαμενόπλοια κάνουν αναστροφή
Η προειδοποίηση των Χούθι είχε ήδη τις πρώτες επιπτώσεις στη ναυσιπλοΐα. Αρκετά κινεζικά πλοία έκαναν αναστροφή και απομακρύνθηκαν από την Ερυθρά Θάλασσα, ενώ δεξαμενόπλοιο που διαχειρίζεται η ελληνική Dynacom Tankers Management άλλαξε επίσης πορεία. Η εταιρεία έχει δει τρία πλοία της να πλήττονται τις τελευταίες ημέρες, με ένα εξ αυτών να βρίσκεται μισοβυθισμένο στα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, στα ίδια τα Στενά του Ορμούζ, ένα πλοίο εγκαταλείφθηκε από το πλήρωμά του για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, ενώ επιχειρούσε να διασχίσει το πέρασμα έχοντας απενεργοποιήσει το δορυφορικό σήμα του. Σύμφωνα με πηγή με γνώση των μεταφορών στον Κόλπο, ορισμένες «shuttle» διελεύσεις εξακολουθούν να πραγματοποιούνται, αλλά σε σημαντικά χαμηλότερους όγκους σε σχέση με την περίοδο πριν από την έναρξη των επιθέσεων.
Το Joint Maritime Information Center, που συντονίζει την επικοινωνία μεταξύ της εμπορικής ναυτιλίας και δυτικών ναυτικών δυνάμεων, ανέφερε ότι οι πρόσφατες επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στα χωρικά ύδατα του Ομάν έχουν επηρεάσει περαιτέρω τη συμπεριφορά των διαχειριστών πλοίων και έχουν οδηγήσει σε σημαντική μείωση της κυκλοφορίας.
Οι κίνδυνοι, πάντως, δεν περιορίζονται στη Μέση Ανατολή. Οι ροές πετρελαίου του Καζακστάν προς τη Μαύρη Θάλασσα σταμάτησαν την Τρίτη, καθώς πλοιοκτήτες αρνήθηκαν να προσεγγίσουν το λιμάνι μετά από σειρά επιθέσεων σε πλοία τις τελευταίες ημέρες.
Την ίδια ώρα, δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι οι πετρελαϊκοί τερματικοί σταθμοί στον Περσικό Κόλπο λειτουργούν σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα από τα συνηθισμένα. Οι εγκαταστάσεις φόρτωσης στη Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, το Ιράν, το Ιράκ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφανίζονται πολύ λιγότερο δραστήριες σε σχέση με τους δύο μήνες πριν από τον πόλεμο, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις ποσότητες πετρελαίου που φεύγουν από την περιοχή.
Εάν οι ροές μέσω της Ερυθράς Θάλασσας διαταραχθούν περαιτέρω, το πλήγμα δεν θα αφορά μόνο την προσφορά πετρελαίου, αλλά και το κόστος μεταφοράς. Οι αναλυτές της Clarksons Securities εκτιμούν ότι μια νέα διαταραχή θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη υψηλότερα ναύλα σε μια ήδη εκρηκτική αγορά supertankers, όπου τα μεγαλύτερα δεξαμενόπλοια αποφέρουν σήμερα σχεδόν 200.000 δολάρια την ημέρα.
«Θα είναι ένα ακόμη chokepoint», δήλωσε ο Francisco Blanch, επικεφαλής έρευνας εμπορευμάτων και παραγώγων της BofA Securities, αναφερόμενος στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Όπως εξήγησε, μία από τις βασικές «βαλβίδες εκτόνωσης» που επέτρεψαν μέχρι σήμερα να μετριαστούν οι επιπτώσεις από το κλείσιμο του Ορμούζ ήταν η δυνατότητα μεταφοράς πετρελαίου μέσω της άλλης πλευράς της Αραβικής Χερσονήσου.