Το πιο ενδιαφέρον στη συνάντηση Τραμπ-Νετανιάχου δεν ήταν η φράση του Ισραηλινού πρωθυπουργού ότι ήταν «μία από τις καλύτερες συνομιλίες» που είχε ποτέ με τον Αμερικανό πρόεδρο, αλλά το γεγονός ότι χρειάστηκε αμέσως μετά να στηθεί μια δεύτερη γραμμή εξηγήσεων από την ισραηλινή πλευρά για το τι ειπώθηκε, τι δεν ειπώθηκε και κυρίως, τι δεν πρέπει να φανεί ότι ζήτησε ο Νετανιάχου από τον Τραμπ.
Η συνάντηση κράτησε περίπου μιάμιση ώρα στον Λευκό Οίκο και, επισήμως, παρουσιάστηκε ως «θετική», «παραγωγική» και με πλήρη σύμπνοια στο βασικό ζητούμενο: να μην αποκτήσει το Ιράν πυρηνικά όπλα. Ο Νετανιάχου μίλησε για «πλήρη συνεργασία», «αμοιβαία στήριξη» και κοινό στόχο. Αυτή είναι η δημόσια εικόνα που ήθελε να βγει από το Οβάλ Γραφείο.
Το ισραηλινό ρεπορτάζ, όμως, δείχνει ότι από κάτω υπάρχει άλλο επίπεδο.
Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος είπε στο Channel 12, μετά τη συνάντηση, ότι το Ισραήλ βρίσκεται σε «κρίσιμη περίοδο» και ότι ο Τραμπ θα πρέπει να αποφασίσει σύντομα προς τα πού θα κινηθεί.
Η φράση που έχει σημασία είναι η επόμενη: «Δεν τον πιέζουμε, αλλά δεν θάβουμε και το κεφάλι στην άμμο». Με άλλα λόγια, η Ιερουσαλήμ θέλει να δείξει ότι δεν σπρώχνει δημόσια τον Αμερικανό πρόεδρο σε συγκεκριμένη στρατιωτική απόφαση, αλλά ταυτόχρονα, του βάζει στο τραπέζι το ισραηλινό intelligence και την εκτίμηση ότι υπάρχουν στόχοι που δεν χτυπήθηκαν, υποδομές που το Ιράν ξαναχτίζει και σημεία που, κατά την ισραηλινή ανάγνωση, δεν μπορούν να μείνουν εκτός επόμενης φάσης.
Εδώ αρχίζει το πραγματικό παρασκήνιο.
Πριν από τη συνάντηση, ο Τραμπ είχε ήδη εκνευριστεί δημόσια με τις ισραηλινές αναφορές για το Pickaxe Mountain, το ιρανικό υπόγειο σημείο που, σύμφωνα με ισραηλινές και αμερικανικές εκτιμήσεις, συνδέεται με μεταφορά φυγοκεντρητών και δυνατότητες ανασύνταξης του πυρηνικού προγράμματος. Ο Τραμπ είπε ότι «δεν χρειάζεται τον Bibi για να του δώσει πληροφορίες», ότι ξέρει τι γίνεται, και άφησε αιχμή για το γιατί τέτοια πράγματα βγαίνουν δημόσια αντί να λέγονται απευθείας.
Για έναν Ισραηλινό πρωθυπουργό, που έχει χτίσει μεγάλο μέρος της πολιτικής του εικόνας πάνω στην ειδική σχέση με την Ουάσιγκτον, αυτή η φράση δεν είναι μικρή λεπτομέρεια. Δείχνει ότι ο Τραμπ θέλει να κρατήσει στα χέρια του το timing, το αφήγημα και την απόφαση.
Μπορεί να απειλεί ότι θα χτυπήσει ξανά το Ιράν εάν δεν υπάρξει συμφωνία και να μιλά με γλώσσα ισχύος. Αλλά δεν θέλει να εμφανιστεί ότι η ισραηλινή πλευρά τον σέρνει, τον ενημερώνει δημόσια ή τον δεσμεύει πριν ο ίδιος αποφασίσει.
Γι’ αυτό και μετά τη συνάντηση, η ισραηλινή δημόσια διπλωματία έσπευσε να πει ότι το Pickaxe Mountain δεν συζητήθηκε, ότι η ιδέα πως ο Νετανιάχου πήγε με πληροφορίες για να πιέσει τον Τραμπ είναι «fake news», και ότι η συζήτηση έγινε σε βαθιά κατανόηση για τον κοινό στόχο απέναντι στο Ιράν.
Στην ισραηλινή ανάγνωση, ο Νετανιάχου πήγε στην Ουάσιγκτον για να βάλει τις ισραηλινές κόκκινες γραμμές στην αμερικανική απόφαση, πριν αυτή κλειδώσει. Δεν είναι βέβαιο ότι ο Τραμπ έχει αποφασίσει. Αυτό ακριβώς λένε οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι: θα αποφασίσει σύντομα. Και ακριβώς επειδή δεν έχει αποφασίσει, η συνάντηση είχε νόημα.
Στο τραπέζι δεν είναι μόνο το αν οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να χτυπούν το Ιράν ή αν θα δώσουν κι άλλο χρόνο στη διπλωματία. Είναι τι θα θεωρηθεί αρκετό. Για το Ισραήλ, το «αρκετό» δεν είναι μια αμερικανική δήλωση ότι οι βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις έχουν καταστραφεί. Είναι να μην μπορεί η Τεχεράνη να κρατήσει κρυφές δυνατότητες, εφεδρικές υποδομές, φυγοκεντρητές ή υπόγειες διαδρομές που θα της επιτρέψουν να περιμένει την πολιτική συγκυρία και να επιστρέψει.
Για τον Τραμπ, το «αρκετό» μπορεί να είναι κάτι διαφορετικό: μια συμφωνία που θα πουληθεί ως αμερικανική νίκη, θα μειώσει την πίεση στις αγορές και θα δείξει ότι ο ίδιος μπορεί να χρησιμοποιεί τη στρατιωτική ισχύ, χωρίς να εγκλωβίζεται σε ανοιχτό πόλεμο.
Αυτή είναι η γκρίζα ζώνη. Η ισραηλινή πλευρά θέλει να εμφανίζεται ότι δεν πιέζει. Αλλά παρουσιάζει intelligence. Θέλει να δείχνει ότι υπάρχει πλήρης συνεργασία. Αλλά διορθώνει δημοσίως την εικόνα μετά τις αιχμές Τραμπ. Θέλει να μιλά για κοινό στόχο, αλλά γνωρίζει ότι ο κοινός στόχος δεν σημαίνει πάντα κοινό χρονοδιάγραμμα και ανοχή στο ρίσκο ή κοινό πολιτικό κόστος.
Το Israel Hayom πήγε ακόμη πιο βαθιά στο παρασκήνιο πριν από τη συνάντηση, γράφοντας ότι ο Νετανιάχου, όσο κι αν δεν θα το έλεγε δημόσια στον Τραμπ, ήταν ανακουφισμένος που η μεγάλη αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν το Σαββατοκύριακο αναβλήθηκε. Όχι επειδή το Ισραήλ δεν θέλει σκληρό πλήγμα στην Τεχεράνη, αλλά επειδή δεν ήθελε να μπει σε μια εκστρατεία, με σκοπό που ούτε το ίδιο το ισραηλινό αμυντικό κατεστημένο θεωρούσε πλήρως πειστικό, εφόσον η Ουάσιγκτον δεν ήταν έτοιμη να χτυπήσει τις εθνικές υποδομές που, κατά την ισραηλινή άποψη, θα μπορούσαν πραγματικά να κλονίσουν το καθεστώς.
Αυτό αλλάζει την ανάγνωση. Η Ιερουσαλήμ δεν ζητά απλώς περισσότερα χτυπήματα. Ζητά χτυπήματα που να έχουν νόημα για το δικό της στρατηγικό αποτέλεσμα. Ο Τραμπ, από την άλλη, δεν θέλει να πληρώσει το κόστος μιας ενέργειας που θα μοιάζει εντυπωσιακή αλλά μπορεί να φέρει αμερικανικές απώλειες, αποτυχία ή νέο σοκ στις αγορές.
Στο βάθος υπάρχει και η Γάζα, αλλά ως μέρος του ανταλλάγματος και της περιφερειακής αρχιτεκτονικής. Αυτό δεν είναι άσχετο με το Ιράν. Είναι το άλλο μισό του παζαριού: πόσο χώρο δίνει ο Νετανιάχου στο αμερικανικό σχέδιο για την «επόμενη μέρα», ώστε να κρατήσει την Ουάσιγκτον κοντά στην ισραηλινή γραμμή για την Τεχεράνη.
Για τις αγορές, η ουσία δεν βρίσκεται στις θερμές δηλώσεις μετά τη συνάντηση, αλλά στο ότι οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι μιλούν για κρίσιμη περίοδο, για απόφαση Τραμπ που έρχεται σύντομα, για στόχους που δεν χτυπήθηκαν και για ιρανικές δυνατότητες που, σύμφωνα πάντα με το Ισραήλ, δεν μπορούν να αφεθούν να ανασυνταχθούν.
Η περιοχή δεν βρίσκεται σε φάση κανονικότητας, αλλά σε φάση αναμονής απόφασης, με τον Τραμπ να κρατά ανοιχτή τόσο τη στρατιωτική απειλή όσο και το διπλωματικό παράθυρο, ενώ ο Νετανιάχου προσπαθεί να διασφαλίσει ότι η όποια αμερικανική επόμενη κίνηση δεν θα αφήσει το Ισραήλ με τις γκρίζες ζώνες μιας συμφωνίας που θα φαίνεται ισχυρή στην Ουάσιγκτον αλλά ανεπαρκής στην Ιερουσαλήμ.