Η Τουρκία και το Ιράκ εγκαινιάζουν μια νέα φάση στην ενεργειακή τους συνεργασία, με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να ανακοινώνει ότι η κρατική Turkish Petroleum (TPAO) θα αποκτήσει ποσοστό 15% στην BP Energy Company of Kirkuk Limited, η οποία διαχειρίζεται το πετρελαϊκό κοίτασμα του Κιρκούκ στο βόρειο Ιράκ.
Σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ιρακινό πρωθυπουργό Αλί αλ-Ζαΐντι στην Άγκυρα, ο Ερντογάν δήλωσε ότι, στο πλαίσιο της νέας συνεργασίας, η Τουρκία θα μπορούσε να προμηθεύεται έως και 1 εκατομμύριο βαρέλια ιρακινού πετρελαίου ημερησίως.
«Ναι, αυτό είναι σωστό. Μόλις μεταφέρουμε 1 εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου από το γειτονικό μας Ιράκ, αυτό θα καλύψει τις ανάγκες μας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τούρκος πρόεδρος.
Η επίσκεψη του Ιρακινού πρωθυπουργού στην Τουρκία επικεντρώθηκε σε ζητήματα ασφάλειας, εμπορίου, μεταφορών, διαχείρισης υδάτων και ενέργειας, ενώ πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες μετά τη λήξη, στις 27 Ιουλίου, της συμφωνίας του 1975 που διείπε τη λειτουργία του αγωγού Κιρκούκ-Τσεϊχάν, μέσω του οποίου το ιρακινό αργό πετρέλαιο διοχετευόταν στον τουρκικό τερματικό σταθμό της Μεσογείου.
Αντί να ανανεώσει τη συμφωνία, η Άγκυρα ανακοίνωσε ότι επιδιώκει τη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου ενεργειακής συνεργασίας με τη Βαγδάτη.
Διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών
Αναλυτές εκτιμούν ότι η συμφωνία ενισχύει τη στρατηγική της Τουρκίας για διαφοροποίηση των ενεργειακών της πηγών και ενδυνάμωση των δεσμών με το Ιράκ.
Ο συντονιστής σύνταξης της Daily Sabah, Mehmet Celik, δήλωσε στο Al Jazeera ότι η σημασία της συμφωνίας υπερβαίνει τον ενεργειακό τομέα, καθώς συνδέεται και με την ασφάλεια και τα κοινά αναπτυξιακά έργα των δύο χωρών.
Όπως ανέφερε, η κρίση στο Στενό του Ορμούζ έχει καταστήσει πιο ελκυστικές τις τουρκικές προτάσεις για εναλλακτικές ενεργειακές και εμπορικές διαδρομές, ενισχύοντας τον ρόλο της Άγκυρας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου.
Ενέργεια και ασφάλεια
Οι σχέσεις των δύο χωρών εξακολουθούν να επηρεάζονται και από ζητήματα ασφαλείας, κυρίως λόγω της παρουσίας τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στο βόρειο Ιράκ για την αντιμετώπιση του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK).
Σύμφωνα με στρατιωτικές εκτιμήσεις, η Τουρκία διατηρεί περίπου 50 στρατιωτικές βάσεις στις περιοχές Ερμπίλ, Ντοχόκ και Νινευή, όπου σταθμεύουν περίπου 5.000 στρατιώτες.
Παρότι το PKK ανακοίνωσε στα μέσα του 2025 τον αφοπλισμό του στο πλαίσιο ειρηνευτικής συμφωνίας με την Άγκυρα, η τουρκική κυβέρνηση εξακολουθεί να θεωρεί την παρουσία της οργάνωσης στο βόρειο Ιράκ απειλή για την εθνική της ασφάλεια.
«Βρισκόμαστε σε στενό διάλογο με τους Ιρακινούς αδελφούς μας, ώστε το όραμά μας για μια Τουρκία και μια περιοχή απαλλαγμένη από την τρομοκρατία να γίνει πραγματικότητα», δήλωσε ο Ερντογάν.
Η ανάρτηση του Ερντογάν
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε τη συμφωνία που υπεγράφη με το Ιράκ «ιστορικό βήμα» για την ενεργειακή συνεργασία των δύο χωρών.
Παράλληλα, τόνισε ότι η Άγκυρα επιδιώκει την εμβάθυνση της συνεργασίας με τη Βαγδάτη όχι μόνο στον τομέα της ενέργειας, αλλά και στην άμυνα και τις μεταφορές, υπογραμμίζοντας ότι οι σημερινές γεωπολιτικές εξελίξεις καθιστούν ακόμη πιο σημαντικό το Development Road Project, το οποίο συνδέει τον Κόλπο με την Ευρώπη μέσω του Ιράκ.
Irak Başbakanı, değerli kardeşim Sayın Ali Zeydi ve heyetiyle bugün Ankara’da bir araya geldik, ilişkilerimizi kardeşlik zemininde daha da ileri taşıyacak belgelere imza attık. 🇹🇷🇮🇶
— Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan) July 28, 2026
Biz geçmişten bu yana Irak’ın huzur ve istikrarını ülkemizin durumundan ayrı tutmadık, tutmayız.… pic.twitter.com/UQpClqx3Ip
Πηγή: Al Jazeera, Χ