Η Ουκρανία και η Ρωσία βρίσκονται σε μια μάχη για την καταστροφή των ενεργειακών υποδομών η μία της άλλης, μια εκστρατεία που θα καθορίσει και τις μελλοντικές ειρηνευτικές συνομιλίες, δήλωσε στο POLITICO ο αντιπρόεδρος της ουκρανικής κυβέρνησης και υπουργός Ενέργειας Ντένις Σμίχαλ.
«Ο Πούτιν θέλει να αποτελειώσει το ενεργειακό μας σύστημα και να παραλύσει την οικονομία και την παραγωγή όπλων. Ελπίζει επίσης ότι τον χειμώνα η κοινωνία μας θα λυγίσει από την εξάντληση και θα πιέσει την ηγεσία να υπογράψει την παράδοση», ανέφερε ο Σμίχαλ σε αποκλειστική συνέντευξη από το γραφείο του στο Κίεβο.
Η Ουκρανία απαντά με εκστρατεία πληγμάτων μεγάλης εμβέλειας κατά ρωσικών διυλιστηρίων, η οποία έχει θέσει εκτός λειτουργίας περίπου το 40% της βασικής διυλιστικής ικανότητας της Ρωσίας και έχει προκαλέσει αυξανόμενες ελλείψεις καυσίμων σε όλη τη χώρα.
«Είναι σαν τον 12° γύρο ενός αγώνα πυγμαχίας και κάθε πυγμάχος ελπίζει ότι ο αντίπαλός του θα πέσει πρώτος», είπε ο Σμίχαλ.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι το Κίεβο ελπίζει πως οι επιθέσεις αυτές, σε συνδυασμό με τις κυρώσεις των συμμάχων, θα πιέσουν τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να σταματήσει τον πόλεμο μέσα στο φθινόπωρο. Αν αυτό δεν συμβεί, η Ουκρανία θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν ακόμη χειμώνα ρωσικών επιθέσεων στις ενεργειακές της υποδομές, επαναλαμβάνοντας την περσινή εκστρατεία που βύθισε πολλές ουκρανικές πόλεις στο σκοτάδι.
«Στόχος της Ρωσίας τώρα είναι να καταστρέψει τα δίκτυα ύδρευσης. Τον περασμένο χειμώνα στόχευαν την ηλεκτροδότηση και τη θέρμανση, αλλά μπορούσες ακόμη να επιβιώσεις αν είχες φυσικό αέριο και νερό κατά τη διάρκεια των διακοπών ρεύματος. Είναι δύσκολο να επιβιώσει κανείς πάνω από τρεις ημέρες χωρίς νερό και αποχέτευση», είπε.
Για να αντεπεξέλθει τον χειμώνα, η Ουκρανία χρειάζεται πυραύλους αναχαίτισης PAC-3 για τα αντιαεροπορικά συστήματα Patriot, ώστε να καταρρίπτει ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει αναφερθεί στην ανάγκη για 300 αναχαιτιστικούς πυραύλους. Ωστόσο, τα αμερικανικά αποθέματα είναι περιορισμένα λόγω του πολέμου με το Ιράν και πλέον το Κίεβο, μαζί με τους συμμάχους του, ασκεί πιέσεις σε χώρες όπως η Ισπανία και η Ελλάδα να παραχωρήσουν πυραύλους PAC-3.
Ο Ζελένσκι υπογράμμισε τη Δευτέρα ότι η συνεχιζόμενη εκστρατεία της Ουκρανίας κατά της Ρωσίας, σε συνδυασμό με την ενίσχυση των κυρώσεων, αποτελεί προτεραιότητα, εκφράζοντας την ελπίδα ότι «θα αφήσει στη Ρωσία καμία άλλη επιλογή πέρα από την ειρήνη».
«Αλλά γνωρίζουμε πολύ καλά με ποιον έχουμε να κάνουμε και ότι ο Πούτιν ελπίζει να παρατείνει ακόμη περισσότερο αυτόν τον πόλεμο», είπε, προειδοποιώντας για έναν νέο «ενεργειακό πόλεμο» τον χειμώνα.
Ενεργειακή ανθεκτικότητα
Παράλληλα, η Ουκρανία ενισχύει την προστασία των ενεργειακών της υποδομών, κατασκευάζοντας προστατευτικά έργα για εγκαταστάσεις ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου και ύδρευσης, ενώ αναπτύσσει μικρότερες και αποκεντρωμένες μονάδες παραγωγής ενέργειας, όπως φορητούς λέβητες και γεννήτριες, που είναι δυσκολότερο να αποτελέσουν στόχο.
Πριν από το 2014, όταν η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία και ξεκίνησε ο πόλεμος στην ανατολική Ουκρανία, η χώρα παρήγαγε 54,5 GW ηλεκτρικής ενέργειας. Μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας, η παραγωγή περιορίστηκε στα 32 GW, καθώς κρίσιμες εγκαταστάσεις, όπως ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια, δεν μπορούσαν πλέον να παρέχουν ηλεκτρική ενέργεια.
Φέτος, μετά τις χειμερινές ρωσικές επιθέσεις, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μειώθηκε περίπου στα 12 GW, δημιουργώντας έλλειμμα 6 GW και αναγκάζοντας τις αρχές να εφαρμόζουν κυλιόμενες διακοπές ηλεκτροδότησης.
«Οι Ρώσοι έχουν καταστρέψει ή προκαλέσει ζημιές σε περισσότερο από το 80% της ηλεκτροπαραγωγικής ικανότητας της Ουκρανίας», πρόσθεσε.
Ο 50χρονος Σμίχαλ υπηρετεί στην ουκρανική κυβέρνηση για περισσότερα από έξι χρόνια, έχοντας διατελέσει και πρωθυπουργός. Θεωρείται ένας από τους βασικούς διαχειριστές κρίσεων του Ζελένσκι και ανέλαβε το υπουργείο Ενέργειας κατά τη διάρκεια της καταστροφικής χειμερινής εκστρατείας βομβαρδισμών της Ρωσίας κατά του ουκρανικού ενεργειακού συστήματος.
Πέρα από τους πυραύλους αναχαίτισης, η Ουκρανία χρειάζεται και πρόσθετη χρηματοδότηση για να ενισχύσει την ενεργειακή της ανθεκτικότητα.
Περίπου 40 χώρες και οργανισμοί έχουν διαθέσει 2,1 δισ. ευρώ στο Ukraine Energy Support Fund, το οποίο διαχειρίζεται η Ενεργειακή Κοινότητα της Ευρώπης. Το Κίεβο αποστέλλει λίστες με τις προτεραιότητές του, ώστε να αγοραστεί και να παραδοθεί ο απαραίτητος εξοπλισμός.
Το ταμείο υπέγραψε 367 συμβάσεις προμηθειών πέρυσι και παρέδωσε ενεργειακή βοήθεια ύψους 447 εκατ. ευρώ, με τα τρία τέταρτα της χρηματοδότησης να κατευθύνονται στην παραγωγή, μεταφορά και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας στις περιοχές που έχουν δεχθεί τους σφοδρότερους βομβαρδισμούς.
«Όμως ο εξοπλισμός καταστρέφεται και χρειαζόμαστε εφεδρείες για τον χειμώνα», δήλωσε ο Σμίχαλ, προσθέτοντας ότι η Ουκρανία χρειάζεται επιπλέον 500 εκατ. ευρώ πριν από τον χειμώνα.
Παράλληλα, απαιτούνται περίπου 400 εκατ. ευρώ για να βοηθηθεί η κρατική εταιρεία φυσικού αερίου Naftogaz να αποκαταστήσει τις ζημιές από τις ρωσικές επιθέσεις, με την Ουκρανία να επιδιώκει τη στήριξη του Καναδά.
Ζητά επιπλέον χρηματοδότηση
Ο Σμίχαλ δήλωσε ότι το ιδανικό σενάριο θα ήταν ο Πούτιν να αντιληφθεί πως δεν μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο και να επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία μέσα στο φθινόπωρο. Ωστόσο, όπως σημείωσε, το Κρεμλίνο δεν έχει δείξει καμία διάθεση να υποχωρήσει από τις απαιτήσεις του απέναντι στην Ουκρανία, γεγονός που καθιστά πιθανό έναν ακόμη χειμώνα πολέμου.
«Θα αιμορραγήσει, αλλά θα προσπαθήσει να μας σύρει στον χειμώνα. Είναι ένα απαισιόδοξο σενάριο, αλλά η αισιοδοξία μου είναι ότι θα αντέξουμε και αυτόν τον χειμώνα. Είμαστε προετοιμασμένοι», κατέληξε.