Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα παρουσιάσουν σύντομα το σχέδιό τους για τον οικονομικό αποκλεισμό του Ιράν και των εμπορικών εταίρων του, αφού ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε την Τεχεράνη και άλλους με «μια οικονομική D-DAY» προκειμένου να τερματιστεί το τρέχον αδιέξοδο στη Μέση Ανατολή.
Ο Μπέσεντ, σε συνέντευξή του στο CNBC, δήλωσε ότι θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα για να «μιλήσει ακριβώς για το τι πρόκειται να κάνουμε» και επιδίωξε να εντείνει την πίεση προς τους συμμάχους των ΗΠΑ ώστε να συμμετάσχουν στην προσπάθεια.
«Οικονομική πίεση σημαίνει ότι θα απευθυνθούμε σε όλους τους συμμάχους μας — και αυτή θα είναι η μεγαλύτερη συντονισμένη οικονομική απομόνωση στην ιστορία του κόσμου — και θα τους πούμε: “Είτε είστε μαζί μας είτε εναντίον μας”», δήλωσε ο Μπέσεντ.
Οι απειλές — που απηχούν τη γλώσσα που χρησιμοποίησε ο τότε πρόεδρος Τζορτζ Ο. Μπους μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 — έρχονται έπειτα από μήνες στρατιωτικών επιθέσεων και έναν πλήρη ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, οι οποίοι απέτυχαν να αναγκάσουν την Τεχεράνη να συνθηκολογήσει.
Ούτε ο Τραμπ ούτε ο Μπέσεντ προσδιόρισαν επακριβώς ποια μέτρα θα λάμβαναν ή ποιες χώρες θα στοχοποιούνταν, όμως οι προειδοποιήσεις έστρεψαν άμεσα την προσοχή στην Κίνα, η οποία αγοράζει το μεγαλύτερο μέρος του ιρανικού πετρελαίου, σημειώνει το Bloomberg. Οι τιμές του αργού Brent σημείωσαν άνοδο για πέμπτη ημέρα, φθάνοντας περίπου στα $94 το βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο αυτού του μήνα.
Όταν ρωτήθηκε σήμερα εάν η Κίνα θα στοχοποιηθεί, ο Μπέσεντ απάντησε ότι «πολλές συζητήσεις είναι καλύτερο να γίνονται ιδιωτικά» και δήλωσε ότι όλοι επιθυμούν να ανοίξουν εκ νέου τα ζωτικής σημασίας Στενά του Ορμούζ για την εμπορική ναυσιπλοΐα. «Να έχετε υπόψη ότι οι Κινέζοι αντλούν το 50% της ενέργειάς τους από τον Κόλπο», πρόσθεσε ο Μπέσεντ. «Επομένως, θα τους εξυπηρετούσε πολύ να συνταχθούν με το πρόγραμμα».
Στην πρώτη της αντίδραση στα σχόλια του Τραμπ, το Πεκίνο δήλωσε ότι οι κυρώσεις και η πίεση δεν θα λειτουργήσουν και κάλεσε για διπλωματική επίλυση. Το Ιράν, εν τω μεταξύ, δήλωσε ότι οι απειλές του Τραμπ αποτελούν «αντιπερισπασμό» από τις ίδιες τις κρίσεις της Αμερικής, δηλαδή το πρωτοφανές χρέος και την εκτίναξη του κόστους εξυπηρέτησης των τόκων.
«Η επιμονή σε αποτυχημένες πολιτικές θα επιφέρει μόνο περαιτέρω ήττα — και εχθρότητα από τους Ιρανούς», δήλωσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί στο X. «Η αμερικανική οικονομική τρομοκρατία απειλεί την παγκόσμια οικονομία και την κυριαρχία παγκοσμίως».
Το Ιράν έχει αντέξει και προσαρμοστεί σε δεκαετίες σκληρών οικονομικών κυρώσεων και δεν είναι σαφές ποια νέα οικονομική τιμωρία θα μπορούσαν να επιβάλουν οι ΗΠΑ, εάν μπορούσαν να επιβάλουν κάποια, την οποία η Τεχεράνη δεν έχει ήδη υποστεί.
Η στοχοποίηση των πωλήσεων ιρανικού πετρελαίου θα εγκυμονούσε επίσης τον κίνδυνο μιας νέας αντιπαράθεσης με την Κίνα και θα περιέπλεκε την προσπάθεια του Τραμπ να παρατείνει την εμπορική εκεχειρία με τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος αναμένεται να επισκεφθεί τις ΗΠΑ τον επόμενο μήνα.
«Δεν νομίζω ότι υπάρχει κάποια μαγική λύση», δήλωσε ο Ντάνιελ Φριντ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Πολωνία, στο Bloomberg TV. «Υπάρχει μεγαλύτερη μόχλευση που θα μπορούσαμε να ασκήσουμε στην ιρανική οικονομία; Πιθανότατα. Αλλά νομίζω ότι έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή σε μεγάλο βαθμό τους τρόπους παράκαμψης. Η μόχλευσή μας βραχυπρόθεσμα δεν είναι μεγάλη».
Η Κίνα δεν αναγνωρίζει μονομερείς κυρώσεις, όμως οι κρατικές οντότητές της γενικά αποφεύγουν το πετρέλαιο που βρίσκεται σε μαύρη λίστα. Οι μεγαλύτερες κρατικές τράπεζές της έχουν επίσης ιστορικό συμμόρφωσης με τις αμερικανικές κυρώσεις κατά του Ιράν, της Βόρειας Κορέας, ακόμη και κορυφαίων αξιωματούχων στο Χονγκ Κονγκ, προκειμένου να αποφύγουν την απώλεια πρόσβασης στο σύστημα εκκαθάρισης συναλλαγών σε δολάρια ΗΠΑ.
Η Ουάσιγκτον έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε ορισμένα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια και εταιρείες από τότε που οι ΗΠΑ ξεκίνησαν τον πόλεμο κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Ωστόσο, μέχρι στιγμής οι ΗΠΑ έχουν αποφύγει να στοχοποιήσουν τις μεγάλες κινεζικές τράπεζες που χρηματοδοτούν το εμπόριο.
Τον Μάιο, η Κίνα διέταξε τις εγχώριες εταιρείες να μην συμμορφώνονται με τις αμερικανικές κυρώσεις σε βάρος πέντε διυλιστηρίων, ενώ οι μεγαλύτερες τράπεζές της βρέθηκαν μεταξύ της οδηγίας του Πεκίνου και του κινδύνου απώλειας πρόσβασης στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
«Οι κυρώσεις και η πίεση δεν θα βοηθήσουν στην επίλυση του ζητήματος», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Λιν Τζιαν στο Πεκίνο την Πέμπτη. «Η Κίνα καλεί τα ενδιαφερόμενα μέρη να λάβουν υπεύθυνα μέτρα και επιδιώκει την επίλυση του ζητήματος μέσω διπλωματικών και πολιτικών μέσων».
Ο Τραμπ απαίτησε από όλες τις χώρες να σταματήσουν να παρέχουν στο Ιράν πρόσβαση σε ανταλλακτήρια συναλλάγματος, μεταφορές μετρητών, γραμμές ανταλλαγής νομισμάτων (swap lines), νηολόγια πλοίων, εταιρείες-βιτρίνες και οδούς λαθραίας εξαγωγής του πετρελαίου του. Επιδίωξε επίσης να συσπειρώσει άλλα κράτη που μέχρι στιγμής έχουν αρνηθεί να στηρίξουν τον πόλεμό του κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται όλους τους συμμάχους τους για να «απομονώσουν και να νικήσουν την απειλή του Ιράν».
Οι ΗΠΑ έλαβαν ώθηση την Τρίτη, όταν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διέκοψαν τους οικονομικούς δεσμούς με το Ιράν, αφού το κατηγόρησαν ότι εκτόξευσε δύο βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον των χωρικών υδάτων τους. Το Ιράν αρνήθηκε την ευθύνη για την επίθεση.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ήταν πέρυσι ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος του Ιράν, με την Τεχεράνη να βασίζεται στη σχέση αυτή για την πρόσβαση σε ξένα αγαθά και σκληρό νόμισμα, και ακολουθούν η Κίνα, η Τουρκία και η Ινδία.