Νέο καθεστώς κυρώσεων που θα απαγορεύει το εμπόριο με ισραηλινούς εποικισμούς στη Δυτική Όχθη εξετάζει η βρετανική κυβέρνηση, καθώς ο πρωθυπουργός Άντριου Μπέρναμ επιδιώκει να υιοθετήσει πιο σκληρή στάση απέναντι σε ένα ζήτημα που έχει ιδιαίτερη σημασία για τους ψηφοφόρους του αριστερόστροφου Εργατικού Κόμματος.
Σύμφωνα με το Bloomberg, ο υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ εξετάζει τις επόμενες εβδομάδες αρκετές επιλογές για την αύξηση της πίεσης προς το Ισραήλ, λόγω της απόφασής του να προχωρήσει στην κατασκευή κατοικιών σε μια στρατηγικής σημασίας περιοχή της Δυτικής Όχθης.
Μεταξύ των επιλογών είναι ένα νέο καθεστώς κυρώσεων, το οποίο θα προβλέπει μέτρα για την αποτροπή της ανταλλαγής αγαθών και υπηρεσιών με ισραηλινούς εποικισμούς, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα και μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, καθώς τα σχέδια δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί.
Ο Μίλιμπαντ εξετάζει επίσης την επέκταση των υφιστάμενων κυρώσεων για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ώστε να καλύπτουν την παρεμπόδιση της ανθρωπιστικής βοήθειας, η οποία έχει κατηγορηθεί ότι επιδεινώνει την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα.
Παράλληλα, ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών ενδέχεται να υποστηρίξει ρητά τη μη δεσμευτική γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (ICJ) του 2024, σύμφωνα με την οποία η ισραηλινή κατοχή εδαφών που η Βρετανία αναγνωρίζει πλέον ως το κράτος της Παλαιστίνης είναι παράνομη.
Στο επίκεντρο οι νέοι εποικισμοί
Οι κινήσεις αυτές εξετάζονται μετά την απόφαση του Ισραήλ να προκηρύξει διαγωνισμό για την κατασκευή 1.200 κατοικιών στην περιοχή E1 της Δυτικής Όχθης.
Οι αντιπαραθέσεις μεταξύ Ισραηλινών εποίκων και Παλαιστινίων έχουν επίσης ενταθεί τους τελευταίους μήνες, καθώς ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δίνει δύσκολη μάχη για την πολιτική του επιβίωση ενόψει των βουλευτικών εκλογών που έχουν προγραμματιστεί για τις 27 Οκτωβρίου.
Ο Μπέρναμ συμμετείχε την Πέμπτη σε κοινή δήλωση με τους ηγέτες του Καναδά και πέντε ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία, καταδικάζοντας το σχέδιο για τις κατοικίες ως «απαράδεκτο» και καλώντας τον Νετανιάχου να αποσύρει τον διαγωνισμό.
Αυτή την εβδομάδα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς καταδίκασε ξεχωριστά την έκκληση του υπουργού Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ για νυχτερινές δολοφονίες στη Γάζα.
Χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, ο Μίλιμπαντ δεσμεύτηκε την Τετάρτη για στοχευμένες κυρώσεις κατά Ισραηλινών που συμμετέχουν στην «παράνομη επέκταση των εποικισμών» στη Δυτική Όχθη, με στόχο, όπως είπε, να αποτραπεί «η καταστροφή της λύσης των δύο κρατών».
Οι αποφάσεις αναμένονται τον επόμενο μήνα
Ο υπουργός Εξωτερικών δεν έχει λάβει ακόμη οριστικές αποφάσεις, αλλά προετοιμάζει ανακοίνωση τον επόμενο μήνα, ενόψει της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, όπου αναμένεται να εκφωνήσει ομιλία που θα περιλαμβάνει και την παρουσίαση της βρετανικής πολιτικής απέναντι στο Ισραήλ.
Ο Μίλιμπαντ, ο οποίος κατάγεται από οικογένεια επιζώντων του Ολοκαυτώματος, αναμένεται επίσης να αναφερθεί στο ζήτημα στο ετήσιο συνέδριο του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος στο Λίβερπουλ.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ Γκίντεον Σάαρ απέρριψε τις δηλώσεις του Μίλιμπαντ ως «πατροναριστικές», υποστηρίζοντας ότι ο εβραϊκός λαός έχει το δικαίωμα να ζει όπου επιλέγει.
«Η απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης να βλάψει τις σχέσεις μεταξύ των χωρών μας είναι βαθιά λυπηρή», δήλωσε ο Σάαρ, επισημαίνοντας ότι οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών είναι ήδη τεταμένες.
Βρετανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι τυχόν νέα μέτρα ενδέχεται να έχουν περιορισμένο αντίκτυπο. Οι έμποροι μπορούν να επαναχαρακτηρίζουν τα προϊόντα ώστε να αποφεύγουν τις κυρώσεις, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζει εδώ και χρόνια ότι οι ισραηλινοί εποικισμοί στη Δυτική Όχθη είναι παράνομοι.
Παρά ταύτα, ο Μπέρναμ επιδιώκει να δείξει από νωρίς στο Εργατικό Κόμμα ότι υιοθετεί πιο επικριτική στάση απέναντι στο Ισραήλ από τον προκάτοχό του, Κιρ Στάρμερ.
Αν και ο Στάρμερ σκλήρυνε τη στάση του απέναντι στο Ισραήλ κατά τα δύο χρόνια που παρέμεινε στην πρωθυπουργία, μεταξύ άλλων αναγνωρίζοντας επισήμως το κράτος της Παλαιστίνης, η αρχική άρνησή του να απαιτήσει από τον Νετανιάχου να σταματήσει τη στρατιωτική εκστρατεία στη Γάζα προκάλεσε ρήγμα στην αριστερή πτέρυγα του κόμματος.
Αυτό συνέβαλε στην πτώση της δημοτικότητας των Εργατικών στις δημοσκοπήσεις και ενίσχυσε τα εκλογικά κέρδη του Κόμματος των Πρασίνων σε ολόκληρη τη χώρα.
Ο Μπέρναμ, η επιστροφή του οποίου στο Κοινοβούλιο οδήγησε στην αποχώρηση του Στάρμερ τον περασμένο μήνα, ζήτησε συγγνώμη για τη στάση των Εργατικών απέναντι στη στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ στη Γάζα επί των ημερών του προκατόχου του, λέγοντας ότι το κόμμα «δεν το χειρίστηκε σωστά».
Τον περασμένο μήνα, ο νέος υπουργός Άμυνας του Μπέρναμ, Γουές Στρίτινγκ, ο οποίος είχε αντιμετωπίσει έντονο ανταγωνισμό από ανεξάρτητο μουσουλμάνο υποψήφιο στην εκλογική του περιφέρεια στο βορειοανατολικό Λονδίνο στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές, δήλωσε ότι το Ισραήλ «έχει υπολείπεται» των διεθνών προτύπων.
Πιέσεις από το βρετανικό Κοινοβούλιο
Η απαγόρευση του εμπορίου με ισραηλινούς εποικισμούς στη Δυτική Όχθη έχει προταθεί από τη Διακομματική Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Κοινοτήτων.
Η Έμιλι Θόρνμπερι, πρόεδρος της επιτροπής και βουλευτής των Εργατικών, υποστήριξε την Παρασκευή ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει τη δυνατότητα να λάβει αντίστοιχα μέτρα με εκείνα που είχε επιβάλει σε ρωσικές επιχειρήσεις οι οποίες δραστηριοποιούνταν στα κατεχόμενα εδάφη της Κριμαίας.
«Έχουμε μια ακροδεξιά κυβέρνηση στο Ισραήλ, η οποία κάνει ό,τι μπορεί για να εξαλείψει την ελπίδα ενός παλαιστινιακού κράτους, χτίζοντας όσο το δυνατόν περισσότερους ισραηλινούς εποικισμούς σε αυτή την περιοχή», δήλωσε η Θόρνμπερι στο Sky News την Παρασκευή.
Όπως ανέφερε, πιστεύει ότι ο Μπέρναμ και οι υπουργοί του συμμερίζονται τη θέση της, αλλά «πρέπει να αναλάβουν δράση».