Σκληροπυρηνικοί υποστηρικτές της κυβέρνησης της Βενεζουέλας και δυνάμεις της αντιπολίτευσης επέκριναν εξίσου την ασκούσα καθήκοντα προέδρου Ντέλσι Ροντρίγκες επειδή συμφώνησε να παραχωρήσει στις ΗΠΑ αποκλειστική πρόσβαση στους πολύτιμους πετρελαϊκούς πόρους της χώρας. Ενδέχεται να ποντάρει στο ότι η συμφωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί το εισιτήριό της για μεγαλύτερη εδραίωση της εξουσίας της, σημειώνει το Bloomberg.
Ένα πιθανό πλεονέκτημα για τη Ροντρίγκες είναι ότι η συμφωνία για την παραχώρηση στις ΗΠΑ του πλειοψηφικού ελέγχου επί 65 δισ. βαρελιών αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας θα μπορούσε να περιορίσει το κίνητρο της κυβέρνησης Τραμπ να πιέσει για τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών.
«Νομίζω ότι μπορεί να ωφελήσει την Ντέλσι στον βαθμό που ενισχύει τη δέσμευση του Τραμπ να συνεργαστεί μαζί της και, ως εκ τούτου, πιθανότατα μειώνει τα κίνητρα για ταχεία προσφυγή σε νέα εκλογική αναμέτρηση», δήλωσε η Ρίσα Γκράις-Τάργκοου, διευθύντρια για τη Λατινική Αμερική στην Eurasia Group. Αυτός «είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο η αντιπολίτευση είναι τόσο αναστατωμένη», είπε.
Η Ροντρίγκες υπερασπίστηκε τη συμφωνία σε τηλεοπτικές δηλώσεις το Σάββατο, λέγοντας ότι θα φέρει ευημερία και θέσεις εργασίας στη Βενεζουέλα. Η συμφωνία αναμένεται να αποφέρει στη χώρα περίπου 19 δολάρια κέρδος ανά βαρέλι πετρελαίου που παράγεται, είπε.
Με δεδομένες τις δεκαετίες αντιαμερικανικού εθνικισμού που έχει πίσω της, υπάρχει επίσης ο κίνδυνος η συμφωνία να εξελιχθεί σε πολιτικό βάρος.
Οι υποστηρικτές του τσαβισμού, του πολιτικού κινήματος που ίδρυσε ο εκλιπών πρόεδρος Ούγκο Τσάβες και το οποίο βασίστηκε εν μέρει στον κρατικό έλεγχο του πετρελαίου της Βενεζουέλας, έχουν τους δικούς τους λόγους να είναι οργισμένοι με τη Ροντρίγκες.
Και οι δύο πτυχές της κριτικής εκδηλώθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αμέσως μετά την ανακοίνωση στην Ουάσινγκτον αργά την Παρασκευή. Ορισμένοι σχολιαστές κατηγόρησαν τη Ροντρίγκες ότι παραχωρεί το πετρέλαιο της χώρας, ενώ άλλοι διερωτήθηκαν γιατί ούτε ο Τραμπ ούτε η Ροντρίγκες συνόδευσαν την οικονομική συμφωνία με δεσμεύσεις για εκλογές ή δημοκρατική μετάβαση.
«Αλλά είναι επίσης πολιτικά δύσκολο για την Ντέλσι, δεδομένων των ευαισθησιών γύρω από τον εθνικό χαρακτήρα των φυσικών πόρων και της αντίληψης ότι προδίδει τις αρχές του τσαβισμού, παραχωρώντας πολύτιμους πόρους», δήλωσε η Γκράις-Τάργκοου.
Η συμφωνία διαπραγματεύτηκε χωρίς τη συμμετοχή της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, η πλέον προβεβλημένη ηγέτιδα της αντιπολίτευσης, δεν συμμετείχε στις συζητήσεις, ανέφεραν.
Κατά την προεκλογική εκστρατεία για τις προεδρικές εκλογές της Βενεζουέλας το 2024, ήταν η Ροντρίγκες — τότε σύμμαχος του πρώην προέδρου Νικολάς Μαδούρο — που κατηγόρησε τη Ματσάδο ότι λαμβάνει εντολές από «αφεντικά» στις ΗΠΑ και ότι επιδιώκει την προεδρία ώστε να παραδώσει το πετρέλαιο της Βενεζουέλας.
Τώρα η Ροντρίγκες βρίσκεται αντιμέτωπη με παρόμοιες επιθέσεις.
Οι σκληροπυρηνικοί τσαβιστές αντέδρασαν με οργή στην ανακοίνωση της Παρασκευής, αμφισβητώντας τη νομιμότητά της και χαρακτηρίζοντάς την σε αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως παραίτηση από την κυριαρχία της χώρας. Ορισμένοι δήλωσαν ότι η Βενεζουέλα ουσιαστικά εξαναγκάστηκε να παραχωρήσει το πετρέλαιό της υπό την απειλή των ΗΠΑ.
Πρόκειται για μια ευαίσθητη συγκυρία για τη Ροντρίγκες, η δημοτικότητα της οποίας έχει υποχωρήσει στις δημοσκοπήσεις μετά την αντίληψη ότι η κυβέρνηση αντέδρασε αργά σε δύο φονικούς σεισμούς που σκότωσαν περισσότερους από 6.500 ανθρώπους τον Ιούνιο.
Αυτό θα μπορούσε να περιπλέξει τις προσπάθειές της να ισορροπήσει μια ολοένα στενότερη σχέση με την Ουάσινγκτον απέναντι σε ένα πολιτικό κίνημα που έχει οικοδομηθεί επί δεκαετίες γύρω από τον εθνικισμό των φυσικών πόρων και την αντίσταση στην αμερικανική επιρροή.
Μέχρι τώρα, η τεράστια επιρροή που ασκεί ο Τραμπ στη Ροντρίγκες θα μπορούσε να θεωρηθεί εργαλείο για την απόσπαση πολιτικών παραχωρήσεων από την κυβέρνησή της. Οι διαπραγματεύσεις έχουν αρχίσει πρόσφατα να παράγουν απτά αποτελέσματα, μεταξύ άλλων την αρχική έγκριση από την Εθνοσυνέλευση μιας υποστηριζόμενης από τις ΗΠΑ αναμόρφωσης της διαδικασίας επιλογής των δικαστών του Ανώτατου Δικαστηρίου.
Η πετρελαϊκή συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για ένα διαφορετικό σενάριο, στο οποίο αμερικανικές εταιρείες, επενδυτές και τελικά η κυβέρνηση στην Ουάσινγκτον αποκτούν οικονομικό συμφέρον στη σταθερότητα που παρέχει η Ροντρίγκες, δήλωσε ο πολιτικός αναλυτής Μπενίνιο Αλαρκόν.
Ορισμένα μέλη του κόμματος της Ματσάδο αμφισβητούν ήδη κατά πόσον οποιαδήποτε συμφωνία υπογράφεται από τη Ροντρίγκες θα επιβιώσει μιας μελλοντικής πολιτικής μετάβασης.
«Οτιδήποτε έχει υπογράψει η Ντέλσι Ροντρίγκες δεν έχει καμία απολύτως ισχύ», δήλωσε ο Χοσέ Αμάλιο Γκρατερόλ, μέλος του κόμματος Vente της Ματσάδο. «Μπορεί να το υπέγραψε με τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά δεν θα είναι ποτέ έγκυρο, επειδή στερείται πρωτογενούς νομιμοποίησης».
Ο Φρανσίσκο Μονάλντι, διευθυντής ενεργειακής πολιτικής για τη Λατινική Αμερική στο Baker Institute for Public Policy του Rice University στο Χιούστον, αμφισβήτησε τους οικονομικούς όρους που αποκάλυψε η Ροντρίγκες και χαρακτήρισε την έλλειψη διαφάνειας γύρω από την πετρελαϊκή πολιτική της Βενεζουέλας «πολύ ανησυχητική».
Τα 209 δισ. δολάρια σε φόρους που, σύμφωνα με τη Ροντρίγκες, θα αποφέρουν τα έργα αντιστοιχούν σε περίπου 3,20 δολάρια για καθένα από τα 65 δισ. βαρέλια που καλύπτει η συμφωνία, δήλωσε ο Μονάλντι. Εάν το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει ονομαστικά έσοδα που θα εισπραχθούν καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των έργων, η παρούσα αξία τους θα ήταν ακόμη μικρότερη, είπε.
Η Ροντρίγκες ενδέχεται να αντιμετωπίσει ακόμη πιο δύσκολη πρόκληση από τους υποστηρικτές του τσαβισμού.
Ο πρώην αριστερός βουλευτής Ουίλιαν Ροντρίγκες επικαλέστηκε τον Τσάβες, ο οποίος πέθανε το 2013, σε δριμεία κριτική του για τη συμφωνία με τον Τραμπ. «Το πετρέλαιο είναι δικό μας και με αυτό ανακτήσαμε την πατρίδα μας», ανέφερε, παραθέτοντας τα λόγια του Τσάβες.
«Αυτή η συμφωνία κάνει ακριβώς το αντίθετο: παραδίδει την πατρίδα και αποκηρύσσει το εθνικό μας πεπρωμένο», δήλωσε ο Ροντρίγκες. «Δεν υπάρχει τρόπος να το παρουσιάσει κανείς διαφορετικά».