Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε τις ανησυχίες ότι η σύγκρουση στο Ιράν αποδυναμώνει τη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ, καθώς οι συγκρούσεις επανεκκίνησαν στο πλαίσιο των κατά διαστήματα εχθροπραξιών που διαρκούν περισσότερο από έξι μήνες, με καμία από τις δύο πλευρές να είναι διατεθειμένη να επανεκκινήσει τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.
«Αυτός είναι ένας σχετικά μικρός πόλεμος για εμάς», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα. «Δεν είναι ένας μεγάλος πόλεμος».
Ο πρόεδρος απέρριψε τις επικρίσεις για ελλείψεις αμερικανικών πυρομαχικών μετά από μήνες αεροπορικών επιδρομών και επιθέσεων με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς κατά του Ιράν, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν «τεράστιες ποσότητες, απεριόριστες ποσότητες μεσαίας κατηγορίας και παλαιότερων» πυρομαχικών και ότι «μιλάμε μόνο για αυτό που αποκαλούμε ελίτ, τα ελίτ όπλα — και ακόμη και σε αυτά βρισκόμαστε σε πολύ καλή κατάσταση, αλλά μπορούμε πάντα να προμηθευτούμε από άλλες πηγές».
Οι δηλώσεις του προέδρου έγιναν καθώς οι ΗΠΑ και το Ιράν αντάλλαξαν πλήγματα για πρώτη φορά εδώ και περίπου έναν μήνα. Οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν ένα νησί στα Στενά του Ορμούζ και η Ισλαμική Δημοκρατία απάντησε εξαπολύοντας επιθέσεις κατά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Ιορδανίας. Νωρίτερα τη Δευτέρα, ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι οι ΗΠΑ θα απαντούσαν στις επιθέσεις του Ιράν κατά αμερικανικών δυνάμεων.
Τα περιστατικά υπογραμμίζουν την υψηλή ένταση μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, με τις δύο χώρες να εξακολουθούν να διαφωνούν σχετικά με το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ. Οι δηλώσεις του Τραμπ για περαιτέρω αμερικανικές επιθέσεις δείχνουν ότι ενδέχεται να έχουν επιστρέψει σε έναν κύκλο στρατιωτικής κλιμάκωσης, ο οποίος θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω μεταβλητότητα στις αγορές ενέργειας και μετοχών.
Νωρίτερα, ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι οι αρχές της χώρας κατέλαβαν ένα φορτηγό πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου κοντά στο λιμάνι του Μπαντάρ Αμπάς στα Στενά και υποστήριξαν ότι ένα πετρελαιοφόρο υπερδεξαμενόπλοιο που επιχειρούσε να διέλθει από τη θαλάσσια οδό χτυπήθηκε από νάρκες νωρίς τη Δευτέρα. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ δήλωσε σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τη Δευτέρα ότι κανένα πλοίο δεν είχε χτυπήσει νάρκες στον Ορμούζ.
Η Κεντρική Διοίκηση, η οποία επιβλέπει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, δήλωσε την Κυριακή ότι άνοιξε πυρ εναντίον δυνάμεων του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) σε μια «περιορισμένη, στοχευμένη επιχείρηση», αφού εντόπισε τις δυνάμεις να προετοιμάζονται να ποντίσουν νάρκες στα Στενά του Ορμούζ.
Οι IRGC αντεπιτέθηκαν με επίθεση με πυραύλους και drones κατά αμερικανικών αεροπορικών βάσεων στην Ιορδανία νωρίς τη Δευτέρα. Ο στρατός της Ιορδανίας αναχαίτισε οκτώ πυραύλους, καταστρέφοντάς τους προτού προκαλέσουν οποιαδήποτε ζημιά, μετέδωσε το Jordan News Agency. Ο στρατός των ΗΑΕ αντιμετώπισε επίσης ένα drone που προερχόταν από το Ιράν πάνω από τα χωρικά ύδατα της χώρας και δήλωσε ότι οι δυνάμεις του παραμένουν σε κατάσταση υψηλού συναγερμού.
Οι τιμές του αργού πετρελαίου αυξήθηκαν καθώς εντάθηκαν οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή, με το Brent να ολοκληρώνει τη συνεδρίαση πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι. Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου αυξήθηκαν επίσης.
Αρκετοί εν ενεργεία και πρώην Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι αναμένουν πως η σύγκρουση θα παραταθεί για μήνες, με τις δύο πλευρές ουσιαστικά σε αδιέξοδο και εξάρσεις μαχών να διακόπτουν παύσεις των εχθροπραξιών που διαρκούν εβδομάδες.
«Η κατάσταση ούτε πολέμου, ούτε ειρήνης δεν μπορεί να αποτελεί βιώσιμη λύση», δήλωσε ο Ανουάρ Γκαργκάς, ανώτερος σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής της ηγεσίας των ΗΑΕ, στο X, λίγο αφότου η χώρα απέκρουσε επίθεση με drone. «Αυτό που χρειάζεται σήμερα είναι ρεαλιστικές και βιώσιμες πολιτικές λύσεις που αντιμετωπίζουν τις πολιτικές και οικονομικές διαστάσεις της κρίσης, αρχίζοντας από την υπέρβαση της κλιμάκωσης και την επιστροφή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ στην κανονική της κατάσταση».
Η αμερικανική επίθεση ήταν η πρώτη κατά του Ιράν από τα τέλη Ιουλίου, καθώς ο Τραμπ έχει στραφεί προς μια εκστρατεία οικονομικής πίεσης με στόχο να εξασφαλίσει παραχωρήσεις από την Τεχεράνη. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, υποσχέθηκε μια «οικονομική επίθεση» κατά του Ιράν και των εμπορικών εταίρων του. Σε αυτούς περιλαμβάνεται η Κίνα, η οποία αγοράζει το 90% του ιρανικού πετρελαίου.
Ωστόσο, η οικονομική πίεση δεν έχει μέχρι στιγμής αποδειχθεί αρκετά ισχυρή ώστε να πείσει τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και τους σκληροπυρηνικούς κύκλους της κυβέρνησης να αποδεχθούν τα αμερικανικά αιτήματα και να επιτρέψουν την ελεύθερη διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.
Οι χώρες που διατηρούν σχέσεις με την Τεχεράνη έχουν επίσης μέχρι στιγμής αγνοήσει τις απειλές για κυρώσεις, ενώ οι αναλυτές του Ιράν και οι ειδικοί στις κυρώσεις έχουν σε μεγάλο βαθμό μείνει απογοητευμένοι από τις πρώτες αμερικανικές ενέργειες.
Οποιαδήποτε παρατεταμένη επιστροφή στις εχθροπραξίες ενέχει τον κίνδυνο να αυξήσει το ενεργειακό κόστος και να ενισχύσει τον πληθωρισμό, γεγονός που θα προκαλούσε ανησυχία στους παγκόσμιους επενδυτές και θα περιέπλεκε τις προσπάθειες των Ρεπουμπλικανών να διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου των ΗΠΑ στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν αυξανόμενη απογοήτευση μεταξύ των Αμερικανών ψηφοφόρων για τον πόλεμο και την αδυναμία του Τραμπ να τον τερματίσει.
Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έχει δηλώσει ότι το Ιράν παραμένει ανοιχτό στην επανέναρξη της διπλωματίας με τις ΗΠΑ, υποστήριξε όμως ότι η πρόοδος εξαρτάται από την εγκατάλειψη από την Ουάσινγκτον της εκστρατείας πίεσης.
Το Ιράν, ειδικότερα, θέλει οι ΗΠΑ να άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Η επιχείρηση αυτή εμποδίζει το Ιράν να διοχετεύσει το πετρέλαιό του στις διεθνείς αγορές και να εισαγάγει πολλά ζωτικής σημασίας αγαθά, προκαλώντας άνοδο του πληθωρισμού.
Μετά τις «δημιουργικές συζητήσεις» που, όπως δήλωσε, είχε την περασμένη εβδομάδα με το Κατάρ, διαμεσολαβητή στη σύγκρουση, ο Αραγτσί δήλωσε ότι η πρόοδος «εξαρτάται από την κατανόηση από τις ΗΠΑ ενός απλού γεγονότος: η πίεση δεν λειτουργεί».
Ο Μπέσεντ δήλωσε ότι ο Λευκός Οίκος θα συζητήσει με τους συμμάχους τα σχέδιά τους να σταματήσουν να αγοράζουν ιρανικά προϊόντα, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν υπάρξει συμφωνίες προς αυτή την κατεύθυνση.
Εν τω μεταξύ, ο υπουργός Οικονομικών προανήγγειλε σχέδια για περαιτέρω ενίσχυση της οικονομικής πίεσης, δηλώνοντας στο Associated Press, ενόψει της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών της Ομάδας των 20 στη Βόρεια Καρολίνα, ότι οι ΗΠΑ θα επιβάλουν κυρώσεις σε δεύτερη τράπεζα που συναλλάσσεται με το Ιράν αυτή την εβδομάδα.