Η Πολωνία επιταχύνει την ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, καθώς ενισχύει τις ένοπλες δυνάμεις της και αυξάνει τις επενδύσεις στον στρατιωτικό εξοπλισμό. Η Βαρσοβία επιδιώκει παράλληλα να περιορίσει την εξάρτησή της από μακρινούς προμηθευτές, ενισχύοντας τις συνεργασίες με εταιρείες από την Κεντρική Ευρώπη.
Οι πολωνικές δαπάνες για αμυντικές προμήθειες από εγχώριες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων κοινοπραξιών με επιχειρήσεις της Κεντρικής Ευρώπης, έχουν σχεδόν τετραπλασιαστεί από το 2022. Το 2025 έφτασαν τα 30,4 δισ. ζλότι (8,15 δισ. δολάρια), σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Εξοπλισμών που ανέλυσε το Reuters.
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη γενικότερη αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Για την Πολωνία, ωστόσο, το ζήτημα έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς η χώρα συνορεύει με την Ουκρανία και θεωρεί τη Ρωσία υπαρξιακή απειλή.
«Χτίζουμε τον μεγαλύτερο χερσαίο στρατό στην Ευρώπη», δήλωσε στο Reuters ο αναπληρωτής υπουργός Κρατικών Περιουσιακών Στοιχείων Κόνραντ Γκολότα.
«Το γεγονός ότι κάτι χρησιμοποιείται από τον στρατό μας και ότι κατασκευάζεται στην Πολωνία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία», πρόσθεσε.
Οι πολωνικές αμυντικές εταιρείες που συνδέονται με το κράτος έχουν αυξήσει εκ νέου τις επενδύσεις τους, ενώ κυβερνητικοί αξιωματούχοι, στελέχη επιχειρήσεων και ειδικοί εκτιμούν ότι η νέα στρατηγική της Βαρσοβίας δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για την αμυντική βιομηχανία ολόκληρης της περιοχής.
Αύξηση των αμυντικών δαπανών
Η Πολωνία αναμένεται να δαπανήσει φέτος περίπου 53 δισ. ευρώ για βασικές αμυντικές ανάγκες, έναντι 44 δισ. ευρώ το 2025. Το ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 4,7% του ΑΕΠ της χώρας.
Παρά το γεγονός ότι εξοπλιστικά συστήματα υψηλού κόστους, όπως οι αμερικανικής κατασκευής πυραυλικές συστοιχίες Patriot, τα άρματα μάχης Abrams και τα μαχητικά αεροσκάφη F-35, παραμένουν σημαντικά για τον πολωνικό στρατό, η Βαρσοβία δίνει πλέον μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη εγχώριας και περιφερειακής παραγωγής.
Στο επίκεντρο βρίσκονται drones, πυρομαχικά και άλλος εξοπλισμός που χρησιμοποιείται σε μεγάλη κλίμακα.
Η στρατηγική αυτή αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη αλλαγή στην Ευρώπη, καθώς οι κυβερνήσεις προσπαθούν να ενισχύσουν εκ νέου την αμυντική τους βιομηχανική βάση. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει δείξει πόσο γρήγορα μπορούν να εξαντληθούν τα αποθέματα πυρομαχικών σε μια σύγχρονη σύγκρουση.
«Δεν πρόκειται απλώς για μια επένδυση που θα διασφαλίσει ότι θα έχουμε μια ιδιαίτερα ανεπτυγμένη αμυντική βιομηχανία, η οποία θα χρησιμεύσει ως κινητήρια δύναμη για την πολωνική οικονομία, αλλά για ζήτημα ανεξαρτησίας της εφοδιαστικής αλυσίδας», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας και αναπληρωτής πρωθυπουργός Βλάντισλαβ Κοσινιάκ-Κάμις.
Η Κεντρική Ευρώπη μπαίνει στο παιχνίδι
Μέχρι πρόσφατα, αμυντικές εταιρείες από χώρες όπως η Τσεχία, η Σλοβακία και η Ουγγαρία είχαν περιορισμένη παρουσία στην Πολωνία, η οποία βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στον κρατικό όμιλο PGZ και σε προμηθευτές από τις ΗΠΑ.
Τώρα, όμως, οι εταιρείες της περιοχής βλέπουν νέες ευκαιρίες.
Η τσεχική CSG, σημαντικός προμηθευτής πυρομαχικών στην Ουκρανία, έχει υπογράψει τους τελευταίους μήνες σειρά συμφωνιών για την επέκταση της παραγωγής της στην Πολωνία.
Μεταξύ άλλων, συμφωνήθηκε η μεταφορά τεχνολογίας παραγωγής προωθητικών καυσίμων στη θυγατρική της PGZ, MESKO, καθώς και συνεργασία με την PGZ για την επέκταση της παραγωγής drones, πυραύλων, πυρομαχικών και τεθωρακισμένων οχημάτων.
Η πολωνική μονάδα της CSG απέκτησε επίσης την εταιρεία κατασκευής αμυντικών εξαρτημάτων Domar MS.
Τον Αύγουστο, η CSG υπέγραψε συμφωνία αξίας άνω των 100 εκατ. ευρώ με τη μονάδα της PGZ Dezamet για την προμήθεια εξαρτημάτων πυρομαχικών πυροβολικού 155 χιλιοστών. Παράλληλα, υπέγραψε ξεχωριστή σύμβαση ύψους 150 εκατ. ευρώ με τη Huta Stalowa Wola για εξοπλισμό οχημάτων μάχης.
«Η Κεντρική Ευρώπη βιώνει μια ευρύτερη μετατόπιση στον τρόπο με τον οποίο χτίζεται η αμυντική βιομηχανική ικανότητα», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της CSG Polska, Βόιτσεχ Γκρζόνκα.
Παραγωγή πυρομαχικών και συστημάτων αεράμυνας
Και άλλες αμυντικές επιχειρήσεις ανταποκρίνονται στην αυξανόμενη ζήτηση της Πολωνίας.
Η πολωνική εταιρεία Grupa Niewiadow ξεκινά την παραγωγή πυρομαχικών 155 χιλιοστών σε συνεργασία με την KNDS Ammo France. Η παραγωγή αναμένεται να φτάσει τα 180.000 φυσίγγια ετησίως από το 2027.
Παράλληλα, η PGZ ανακοίνωσε τον Μάρτιο ότι θα συνεργαστεί με την εσθονική Frankenburg Technologies για την κατασκευή συστημάτων αεράμυνας εξαιρετικά μικρού βεληνεκούς στην Πολωνία.
Ο ειδικός σε θέματα άμυνας στο Πανεπιστήμιο CEVRO της Πράγας, Ζντένεκ Ροντ, εκτιμά ότι η Πολωνία αναδεικνύεται σε πρωτοπόρο της προσπάθειας ανάπτυξης στρατιωτικής παραγωγής «near-shoring» στην Ευρώπη, δηλαδή παραγωγής κοντά στις χώρες που πρόκειται να χρησιμοποιήσουν τον εξοπλισμό.
«Για χρόνια, οι προμήθειες από τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούσαν προτεραιότητα για τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας με το ΝΑΤΟ. Τώρα η Πολωνία προσπαθεί επίσης να διασφαλίσει την ανθεκτικότητα έναντι των παγκόσμιων διαταραχών, στρεφόμενη περισσότερο προς περιφερειακούς και ευρωπαίους προμηθευτές», δήλωσε.
Πολωνοί αξιωματούχοι ανέφεραν επίσης στο Reuters ότι εξετάζεται η επέκταση της βιομηχανικής συνεργασίας με χώρες όπως η Σλοβακία και η Ουγγαρία.
Η Rheinmetall επεκτείνει την παρουσία της
Η γερμανική Rheinmetall ανέφερε ότι η αυξανόμενη ζήτηση από την Πολωνία ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους δημιουργεί παραγωγική ικανότητα στη χώρα και αναπτύσσει περιφερειακό κέντρο συντήρησης και επισκευής για συστήματα χερσαίας μάχης.
«Η ζήτηση που δημιουργείται από το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού της άμυνας της Πολωνίας δικαιολογεί την εγκατάσταση μονάδων παραγωγής πλήρους κλίμακας εκεί», ανέφερε η εταιρεία.
Σύμφωνα με τη Rheinmetall, οι μονάδες αυτές μπορούν να ενσωματωθούν στις ευρωπαϊκές αλυσίδες εφοδιασμού και να ενισχύσουν την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα και την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Οι Πολωνικές Ένοπλες Δυνάμεις ξεπέρασαν φέτος τους 220.000 άνδρες, καθιστώντας τον πολωνικό στρατό έναν από τους μεγαλύτερους στην Ευρώπη.
Παράλληλα, η Πολωνία και η Εσθονία είναι μεταξύ των λίγων μελών του ΝΑΤΟ που βρίσκονται κοντά στον στόχο της Συμμαχίας για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035.
Σε ακόμη μία ένδειξη των φιλοδοξιών της στον αμυντικό τομέα, η Βαρσοβία προσφέρθηκε τον περασμένο μήνα να συμμετάσχει στην από κοινού παραγωγή πυραύλων για το σύστημα αεράμυνας Patriot με την Ουκρανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Αν θέλετε να πουλήσετε στην Πολωνία, πρέπει να επενδύσετε στην Πολωνία, πρέπει να μεταφέρετε τεχνολογία, πρέπει να εργαστείτε σε κοινά έργα μαζί μας», δήλωσε ο Γκολότα.
«Όσο περισσότερα εργοστάσια και τεχνογνωσία έχουμε στο πλευρό μας, τόσο καλύτερη είναι η άμυνά μας».