Μία εβδομάδα μετά την έναρξη της αμερικανικής εκστρατείας για τον οικονομικό αποκλεισμό του Ιράν, η Τεχεράνη επιχειρεί να ενισχύσει τις σχέσεις της με μεγάλες δυνάμεις και να αναζητήσει νέους τρόπους για την τόνωση του εμπορίου.
Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν συμμετείχε τη Δευτέρα και την Τρίτη στη Σύνοδο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) στο Κιργιστάν, σε μια ένδειξη ότι οι αμερικανικές προειδοποιήσεις προς τις χώρες να περιορίσουν τις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις τους με την Τεχεράνη δεν φαίνεται να βρίσκουν καθολική ανταπόκριση.
Ο πρωθυπουργός της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι δήλωσε στον Πεζεσκιάν ότι επιθυμεί την ενίσχυση των διμερών σχέσεων «σε διάφορους τομείς», ενώ αντίστοιχη διάθεση εξέφρασε και ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ.
Παράλληλα, ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ τάχθηκε υπέρ της μεγαλύτερης συνεργασίας «σε διάφορους εμπορικούς και οικονομικούς τομείς», ενώ ο ηγέτης του Κιργιστάν Σαντίρ Τζαπάροφ πρότεινε στην Τεχεράνη να επενδύσει σε διυλιστήριο πετρελαίου στη χώρα της Κεντρικής Ασίας.
Κατά την ομιλία του στη Σύνοδο, ο Πεζεσκιάν πρότεινε, μάλιστα, τη δημιουργία δικής του τράπεζας και οργανισμού εξαγωγικών πιστώσεων από τον SCO.
Ο Ιρανός πρόεδρος αναμένεται επίσης να συναντηθεί με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, ηγέτες των δύο χωρών που πρωτοστάτησαν στη δημιουργία του SCO ως γεωπολιτικού και οικονομικού αντίβαρου προς τις ΗΠΑ στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Η αμερικανική οικονομική πίεση
Παρότι μέχρι στιγμής δεν έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες συμφωνίες στο Κιργιστάν, η δημόσια διπλωματική δραστηριότητα του Ιράν καταδεικνύει πόσο δύσκολη μπορεί να αποδειχθεί η προσπάθεια της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ να πιέσει την Τεχεράνη σε παραχωρήσεις μέσω οικονομικού στραγγαλισμού.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ, σε άρθρο του στους Financial Times, προανήγγειλε τη «μεγαλύτερη οικονομική επίθεση που έχει οργανωθεί ποτέ», με στόχο να πείσει κυβερνήσεις, είτε είναι σύμμαχοι της Ουάσινγκτον είτε όχι, να διακόψουν τους εναπομείναντες οικονομικούς και εμπορικούς δεσμούς τους με το Ιράν.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, χώρες όπως η Κίνα, η οποία αποτελεί συνήθως τον σημαντικότερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου, το Πακιστάν και η Τουρκία είτε έχουν αντιδράσει στην ιδέα διακοπής των εμπορικών σχέσεων με την Τεχεράνη είτε έχουν αγνοήσει τις αμερικανικές απειλές.
Βαριές οι επιπτώσεις στην ιρανική οικονομία
Ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών και η εκστρατεία βομβαρδισμών της Ουάσινγκτον νωρίτερα μέσα στη χρονιά έχουν προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία του Ιράν.
Ο πληθωρισμός κινείται γύρω στο 80%, το νόμισμα έχει υποχωρήσει σημαντικά και η ανεργία έχει αυξηθεί.
Ο Πεζεσκιάν, ο οποίος θεωρείται μετριοπαθής προσωπικότητα της ιρανικής ηγεσίας, έχει δηλώσει τις τελευταίες εβδομάδες ότι η Τεχεράνη θα πρέπει να τερματίσει τον πόλεμο προκειμένου να ανακουφιστεί η οικονομία.
Ωστόσο, ο ίδιος και άλλοι Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν καταστήσει σαφές ότι η χώρα θα επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις μόνο εφόσον οι ΗΠΑ άρουν τον αποκλεισμό και αποδεχθούν το λεγόμενο Μνημόνιο Κατανόησης, το οποίο υπεγράφη τον Ιούνιο. Οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση των όρων του.
Η παρουσία του Πεζεσκιάν στη Σύνοδο του SCO «μεταφέρει ένα σαφές πολιτικό μήνυμα: το Ιράν ενισχύει τους δεσμούς του με ασιατικούς και ευρασιατικούς θεσμούς και τις προσπάθειες αντιμετώπισης της οικονομικής πίεσης», έγραψε σήμερα Τρίτη η ιρανική εφημερίδα Sharq.
Όπως σημείωσε, υπό συνθήκες «μέγιστης πίεσης», η Τεχεράνη επιχειρεί να εδραιώσει τη θέση της ως σημαντικός παράγοντας στο ευρασιατικό οικονομικό, διαμετακομιστικό και γεωπολιτικό δίκτυο.