Σε απεργιακό κλοιό μπαίνει η Ολλανδία, καθώς χιλιάδες εργαζόμενοι αντιδρούν στα σχέδια της κυβέρνησης για περικοπές στις κοινωνικές παροχές, την ώρα που η χώρα καλείται να αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές της δαπάνες στο πλαίσιο των νέων στόχων του ΝΑΤΟ.
Οι κινητοποιήσεις ξεκινούν την Παρασκευή από το Ρότερνταμ, το μεγαλύτερο λιμάνι της Ευρώπης, και εντάσσονται σε ένα κύμα απεργιών που θα διαρκέσει συνολικά εννέα ημέρες μέσα στον Σεπτέμβριο.
Για οκτώ ώρες, από τις 11:15 έως τις 19:00, δεν θα πραγματοποιείται διακίνηση πλοίων στα λιμάνια του Ρότερνταμ, της Ζηλανδίας και του Άμστερνταμ.
Στην απεργία συμμετέχουν εργαζόμενοι από ένα ευρύ φάσμα κλάδων, μεταξύ άλλων σιδηροδρομικοί, οδηγοί λεωφορείων, μεταλλεργάτες, εργαζόμενοι στη Heineken και δημόσιοι υπάλληλοι, σε μία από τις μεγαλύτερες εργατικές κινητοποιήσεις των τελευταίων ετών στη χώρα.
Ο «λογαριασμός» της άμυνας
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται περίπου €6,5 δισ. σε προγραμματισμένες περικοπές κοινωνικών παροχών.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι περικοπές αποτελούν μέρος της προσπάθειας να εξασφαλιστούν οι πόροι για την επίτευξη του νέου στόχου του ΝΑΤΟ, που προβλέπει αμυντικές δαπάνες ίσες με 5% του ΑΕΠ έως το 2035.
Για την Ολλανδία, ο στόχος αυτός μεταφράζεται σε σημαντική πρόσθετη δημοσιονομική επιβάρυνση. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης, απαιτούνται επιπλέον €19 δισ. κάθε χρόνο.
Για να καλυφθεί το κόστος, το κυβερνητικό σχήμα υπό τον κεντρώο πρωθυπουργό Ρομπ Γιέτεν προτείνει έναν συνδυασμό μέτρων: περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες, αυξήσεις φόρων και περιορισμό του κόστους της δημόσιας υγειονομικής περίθαλψης.
Τα συνδικάτα, από την πλευρά τους, θεωρούν ότι το βάρος μεταφέρεται στους εργαζομένους και προειδοποιούν για περαιτέρω αποδυνάμωση του κοινωνικού κράτους.
«Είναι απολύτως απαραίτητο να αυξήσουμε την πίεση στην κυβέρνηση, ώστε να μην αποδυναμώσει περαιτέρω το δίχτυ κοινωνικής προστασίας», δήλωσε η Νάιν Κούιμαν, αντιπρόεδρος του μεγαλύτερου συνδικάτου της χώρας, FNV.
Γιατί η κυβέρνηση απορρίπτει τον δανεισμό
Η Ολλανδία έχει επιλέξει διαφορετικό δρόμο από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία και η Πολωνία, οι οποίες σχεδιάζουν να αξιοποιήσουν ειδικά ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία για τις αμυντικές τους ανάγκες.
Η ολλανδική κυβέρνηση δεν προτίθεται να χρησιμοποιήσει αντίστοιχο πρόγραμμα δανεισμού της ΕΕ, επιλογή που τα συνδικάτα χαρακτηρίζουν πολιτική απόφαση.
Από την πλευρά του υπουργείου Οικονομικών, ωστόσο, υποστηρίζεται ότι ο δανεισμός δεν αποτελεί πραγματική λύση.
Εκπρόσωπος του υπουργού Οικονομικών Έλκο Χάινερ τόνισε ότι ο δανεισμός «προσφέρει μόνο προσωρινή ανακούφιση και στη συνέχεια θα πρέπει να καλύψεις το κόστος». «Δεν θέλουμε να μετακυλήσουμε το χρέος στις μελλοντικές γενιές», πρόσθεσε.
Σε δύσκολη θέση η κυβέρνηση
Το απεργιακό κύμα έρχεται σε ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για την κυβέρνηση μειοψηφίας, η οποία βρίσκεται στην εξουσία μόλις έξι μήνες.
Στις 15 Σεπτεμβρίου, κατά την ετήσια Ημέρα του Προϋπολογισμού, η κυβέρνηση θα παρουσιάσει το δημοσιονομικό της σχέδιο για το 2027.
Ο κυβερνητικός συνασπισμός κατάφερε μόλις την τελευταία στιγμή να συμφωνήσει σε ένα προσχέδιο προϋπολογισμού, αποφεύγοντας μια νέα πολιτική κρίση. Ωστόσο, καθώς πρόκειται για κυβέρνηση μειοψηφίας, θα χρειαστεί τη στήριξη κομμάτων της αντιπολίτευσης προκειμένου να εγκριθεί ο προϋπολογισμός από το κοινοβούλιο.
Φρένο στις περικοπές;
Μέσα σε αυτό το κλίμα, δημοσίευμα του ολλανδικού RTL Nieuws ανέφερε ότι ορισμένες από τις προγραμματισμένες περικοπές στις κοινωνικές παροχές ενδέχεται τελικά να περιοριστούν.
Οι πληροφορίες, που βασίζονται σε τμήματα του προϋπολογισμού τα οποία διέρρευσαν, εντείνουν τις ανησυχίες ότι η κυβέρνηση μπορεί να αναβάλει τις δύσκολες αποφάσεις, μεταφέροντας τις μεγαλύτερες αλλαγές σε μια ευρύτερη μεταρρύθμιση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας το 2027.
Μια τέτοια εξέλιξη θα διατηρούσε την αβεβαιότητα γύρω από τη δημοσιονομική πολιτική της χώρας.
«Είναι εντυπωσιακό πόσες δαπάνες αναβάλλονται», δήλωσε ο Γιάσπερ Τζ. φαν Ντάικ, οικονομολόγος στο Institute for Public Economics.
Όπως εξήγησε, η αναβολή πολλών μέτρων περιορισμού των δαπανών μπορεί να οδηγήσει τελικά σε ακόμη μεγαλύτερες αλλαγές πολιτικής.
«Η πίεση αυξάνεται, αλλά δεν γνωρίζεις προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί η κατάσταση», σημείωσε.