Η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να κλείσει τον αγωγό East-West προκαλεί νέες αναταράξεις στην ενεργειακή αγορά, καθώς οι επιθέσεις που οδήγησαν στο κλείσιμό του διαπιστώθηκε ότι εξαπολύθηκαν από το έδαφος του Ιράκ, αυξάνοντας την πίεση στη Βαγδάτη να περιορίσει τη δράση φιλοϊρανικών ένοπλων οργανώσεων.
Νωρίς το Σάββατο, ο πρωθυπουργός του Ιράκ Άλι Αλ-Ζαΐντι απέπεμψε τον διοικητή επιχειρήσεων της επαρχίας Μάισαν και διέταξε έρευνα, αφού διαπιστώθηκε ότι οι επιθέσεις εναντίον του αγωγού προήλθαν από σημείο εντός της συγκεκριμένης περιοχής, σύμφωνα με κυβερνητική ανακοίνωση.
Η επαρχία Μάισαν συνορεύει με το Ιράν, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες για τη δράση φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών από ιρακινό έδαφος.
Η Σαουδική Αραβία έκλεισε τον αγωγό την Παρασκευή ως προληπτικό μέτρο, μετά από επίθεση αρκετών drones στις περιοχές Ριάντ και Μεδίνα, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας.
Σε δύσκολη θέση η Βαγδάτη
Το Ιράκ βρίσκεται υπό πίεση να περιορίσει τις φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές που δραστηριοποιούνται στο έδαφός του και ενδέχεται να βοηθούν άλλες οργανώσεις που συνδέονται με την Τεχεράνη στην περιοχή.
Μέχρι σήμερα, ωστόσο, η Βαγδάτη έχει καταφέρει με περιορισμένη επιτυχία να ελέγξει αυτές τις ομάδες, με αποτέλεσμα το ιρακινό έδαφος να έχει μετατραπεί σε σημαντική βάση για τα ιρανικά αντίποινα στον Περσικό Κόλπο.
Οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή έχουν ενταθεί τις τελευταίες ημέρες. Οι Χούθι της Υεμένης υποστηρίζουν ότι έπληξαν ενεργειακές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας σε Άμπχα, Νατζράν και Τζιζάν, ενώ οι ΗΠΑ πραγματοποιούν επιθέσεις εναντίον ιρανικών πετρελαιοφόρων.
Ο αγωγός East-West γίνεται κρίσιμη «γραμμή ζωής»
Ο East-West, με δυνατότητα μεταφοράς περίπου 7 εκατ. βαρελιών πετρελαίου την ημέρα, έχει εξελιχθεί σε κρίσιμη υποδομή για τις σαουδαραβικές εξαγωγές, ιδιαίτερα μετά τις διαταραχές που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν.
Ο αγωγός μεταφέρει πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο προς την Ερυθρά Θάλασσα, όπου μπορεί στη συνέχεια να φορτωθεί σε δεξαμενόπλοια. Νωρίτερα φέτος έφτασε γρήγορα στη μέγιστη δυναμικότητά του, καθώς η ναυτιλιακή κίνηση στα Στενά του Ορμούζ είχε σχεδόν σταματήσει.
Ωστόσο, πλέον και αυτή η εναλλακτική διαδρομή βρίσκεται υπό πίεση, εξαιτίας των επιθέσεων των Χούθι, οι οποίοι έχουν κερδίσει έδαφος και συνεχίζουν τις επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, αναγκάζοντας το βασίλειο να αναστείλει τη λειτουργία αρκετών ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Η περαιτέρω ενίσχυση του ελέγχου από τους Χούθι θα τους έδινε ακόμη μεγαλύτερη δυνατότητα να διαταράξουν τη ναυσιπλοΐα μέσω ενός ακόμη κρίσιμου ενεργειακού περάσματος, αυξάνοντας την πίεση στις ήδη υψηλές τιμές του πετρελαίου.
Μετά τις επιθέσεις με drones, το Ιράκ διέταξε επίσης το κλείσιμο του συνοριακού περάσματος Σαλαμτζέχ με το Ιράν ως προληπτικό μέτρο, σύμφωνα με το Reuters, το οποίο επικαλέστηκε πηγές ασφαλείας που δεν κατονομάζονται.
«Πρόκειται για μια αρκετά σαφή απόδειξη ότι τόσο το Ιράν όσο και οι σύμμαχοί του έχουν τη δυνατότητα αλλά και τη βούληση να πλήξουν ενεργειακές υποδομές στην περιοχή και ότι αυτές οι υποδομές είναι ευάλωτες σε επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους ή drones», δήλωσε ο Γκρέγκορι Μπριου, αναλυτής γεωπολιτικής στην Eurasia Group.
Οι τιμές του πετρελαίου παρουσίασαν μικρές μεταβολές μετά την ανακοίνωση του υπουργείου, με τα συμβόλαια του Brent να διαπραγματεύονται γύρω από τα 105 δολάρια το βαρέλι. Το Brent είχε εκτιναχθεί την Πέμπτη, πλησιάζοντας τα 110 δολάρια, λόγω των εκτιμήσεων για τις επιπτώσεις των τελευταίων επιθέσεων στις ενεργειακές προμήθειες της περιοχής.
«Το μέγεθος της διαταραχής έχει ήδη ενσωματωθεί στις τιμές», εκτίμησε ο Μπριου.
Οι εξαγωγές πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας σε ιστορικό χαμηλό
Οι εξαγωγές πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας υποχώρησαν τον Αύγουστο σε περίπου 3 εκατ. βαρέλια την ημέρα, το χαμηλότερο επίπεδο στα διαθέσιμα στοιχεία που ξεκινούν από τις αρχές του 2017.
Η πτώση σημειώθηκε καθώς δεξαμενόπλοια δέχονταν επιθέσεις από μαχητές των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα.
Την ίδια στιγμή, οι ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ εξακολουθούν να είναι περιορισμένες. Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει αποκλεισμό στις φορτώσεις από ιρανικά λιμάνια, ενώ η Τεχεράνη συνεχίζει να στοχοποιεί τη ναυσιπλοΐα στα Στενά.
Περίπου 1 εκατ. βαρέλια πετρελαϊκών προϊόντων την ημέρα μεταφέρονται σήμερα μέσω της αμφισβητούμενης θαλάσσιας οδού, σύμφωνα με στελέχη της βιομηχανίας και στοιχεία της Vortexa, έναντι περίπου 4 εκατ. βαρελιών ημερησίως πριν από τον πόλεμο.
Νέες πιέσεις στις τιμές καυσίμων
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται πλέον στις τιμές του αργού. Οι παγκόσμιες τιμές καυσίμων παραμένουν αυξημένες.
Η μέση λιανική τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ κινείται πάνω από τα 4 δολάρια το γαλόνι, σε εποχικά υψηλό επίπεδο, ενώ η μέση τιμή του ντίζελ έχει εκτοξευθεί σε ιστορικό υψηλό περίπου 6 δολαρίων το γαλόνι.
Παράλληλα, ορισμένα από τα «μαξιλάρια ασφαλείας» που είχαν συμβάλει στην απορρόφηση των ενεργειακών κραδασμών κατά τα πρώτα στάδια του πολέμου αρχίζουν να εξαντλούνται.
Τα αποθέματα πετρελαίου των ΗΠΑ έχουν μειωθεί σημαντικά, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των έκτακτων αποθεμάτων που απελευθέρωσαν οι κυβερνήσεις έχει ήδη διοχετευθεί στην αγορά.