Οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης προετοιμάζονται για μία από τις μεγαλύτερες αναδιατάξεις της ηγεσίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στα 28 χρόνια ιστορίας της, με ένα «μεγάλο πακέτο» για τις τρεις κορυφαίες θέσεις της να αναμένεται να συμφωνηθεί έως το τέλος Δεκεμβρίου, σύμφωνα με πηγές των Financial Times.
Η αναδιάρθρωση της ηγεσίας θα καταστεί αναγκαία καθώς η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ αναμένεται να ανακοινώσει αργότερα φέτος ότι θα αποχωρήσει από την ΕΚΤ στις αρχές του 2027, πριν από τις επόμενες γαλλικές προεδρικές εκλογές. Οι οκταετείς θητείες του επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν και του μέλους του εκτελεστικού συμβουλίου Ιζαμπέλ Σνάμπελ θα λήξουν επίσης το επόμενο έτος.
«Στόχος είναι να έχει συμφωνηθεί ένα μεγάλο πακέτο έως το τέλος του έτους», δήλωσε στην FT ένας διπλωμάτης της ΕΕ που έχει ενημερωθεί για τις συνομιλίες.
«Γίνονται στρατηγικές διαβουλεύσεις, αυτό είναι αλήθεια», δήλωσε ένας ακόμη διπλωμάτης που γνωρίζει τις διαπραγματεύσεις. «Όλοι γνωρίζουν ότι υπάρχουν πολλές σημαντικές οικονομικές θέσεις για τις οποίες πρέπει να ληφθεί απόφαση».
Η επικείμενη αναδιάταξη έρχεται σε μια περίοδο μεταβλητότητας στις παγκόσμιες αγορές ομολόγων, καθώς περισσότεροι από έξι μήνες πολέμου στη Μέση Ανατολή αυξάνουν το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους των κυβερνήσεων και εντείνουν τις ανησυχίες για τις δημοσιονομικές πιέσεις σε ολόκληρη την ΕΕ.
Η ΕΚΤ έχει αυξήσει δύο φορές φέτος το βασικό της επιτόκιο, καθώς προετοιμάζεται για «πληθωρισμό μεγαλύτερης διάρκειας» έως και το 2027, ενώ η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ αναμένεται να εξετάσει τη δική της αντίδραση αυτή την εβδομάδα.
Οι εκλογές του Απριλίου στη Γαλλία επίσης βαραίνουν σημαντικά στη σκέψη των Ευρωπαίων ηγετών, με την ηγέτιδα της ακροδεξιάς Μαρίν Λεπέν να θεωρείται επικρατέστερη για τη διαδοχή του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν.
«Η απόφαση για τον πρόεδρο της ΕΚΤ είναι μια απόφαση κατανομής χαρτοφυλακίου», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος που εμπλέκεται στο θέμα, προσθέτοντας ότι πρόκειται για «την σημαντικότερη απόφαση για στελέχωση» στην Ευρώπη έως το 2029, όταν λήγει η θητεία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Η νέα ηγεσία της ΕΚΤ θα πρέπει να αποτελείται από «ισχυρές προσωπικότητες με διαφορετικά προφίλ», ικανές να «δράσουν αποτελεσματικά τα επόμενα χρόνια», πρόσθεσε ο ανώτερος αξιωματούχος.
Ένας συνδυασμός άγραφων κανόνων, εθνικών ευαισθησιών και κρυφών αλληλεξαρτήσεων σημαίνει ότι η κούρσα μεταξύ των δύο βασικών υποψηφίων για τη διαδοχή της Λαγκάρντ —του Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος, ο οποίος ηγείται της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών, και του πρώην προέδρου της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας Κλας Κνοτ— παραμένει απολύτως ανοιχτή.
Ο πρόεδρος της Bundesbank Γιόαχιμ Νάγκελ, ο οποίος έχει επίσης εκφράσει κατ’ ιδίαν ενδιαφέρον για τη θέση, θεωρείται απίθανο να επιλεγεί, καθώς θα ήταν πρωτοφανές δύο Γερμανοί να ηγούνται ταυτόχρονα δύο από τους σημαντικότερους θεσμούς της ΕΕ —της ΕΚΤ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αρκετά άτομα που γνωρίζουν το θέμα δήλωσαν επίσης στην FT ότι η στήριξη του Βερολίνου προς τον Νάγκελ είναι χλιαρή.
Η γερμανική κυβέρνηση εξετάζει επί του παρόντος υποψηφίους που θα προτείνει για τον επόμενο επικεφαλής οικονομολόγο της ΕΚΤ —τη δεύτερη σημαντικότερη θέση μετά την προεδρία.
Ένας πρόεδρος της ΕΚΤ από άλλη χώρα, «με ισχυρό Γερμανό επικεφαλής οικονομολόγο ως αντίβαρο... θεωρείται ένα πιθανό μοντέλο στο Βερολίνο», δήλωσε άτομο με άμεση γνώση των συζητήσεων.
Ο οικονομολόγος του Princeton Μάρκους Μπρούνερμάιερ, η καθηγήτρια του Stanford Μόνικα Πιατσέζι και ο πρώην ανώτερος οικονομολόγος του ΔΝΤ Τομπίας Άντριαν είναι μεταξύ των ονομάτων που εξετάζονται στο Βερολίνο για τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ, σύμφωνα με τρία άτομα που έχουν ενημερωθεί για το θέμα και μίλησαν στην FT.
Μια γερμανική διεκδίκηση της θέσης θα έφερνε τη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης σε αντιπαράθεση με τη Γαλλία, η οποία επίσης διεκδικεί τη συγκεκριμένη θέση-κλειδί. Το Παρίσι εξετάζει δύο υποψηφίους: την αντιπρόεδρο της Banque de France Ανιές Μπενασί-Κερέ και την πρώην επικεφαλής οικονομολόγο του ΟΟΣΑ Λοράνς Μπουν, η οποία σήμερα είναι επικεφαλής του corporate και investment banking στη Γαλλία για τη Santander.
Ωστόσο, ένας Γάλλος επικεφαλής οικονομολόγος σε συνδυασμό με έναν Ισπανό πρόεδρο θα ήταν «δύσκολο να φανταστεί κανείς» στο Βερολίνο, δήλωσαν τρία άτομα που γνωρίζουν τη σκέψη της γερμανικής κυβέρνησης, ενώ το Παρίσι πιθανότατα θα μπλόκαρε έναν Ολλανδό πρόεδρο και έναν Γερμανό επικεφαλής οικονομολόγο.
Αρκετοί παρατηρητές προειδοποίησαν ότι μπορεί να εμφανιστεί ένας απρόβλεπτος τρίτος υποψήφιος την τελευταία στιγμή, όπως το 2019, όταν ο Μακρόν πρότεινε αιφνιδιαστικά τη Λαγκάρντ ως επικρατέστερη υποψήφια για την κορυφαία θέση της ΕΚΤ.
Ο Ντέιβιντ Μαρς, πρόεδρος του think-tank OMFIF, υπέδειξε πρόσφατα σε ανάρτηση σε blog ότι ο πρώην διοικητής της γαλλικής κεντρικής τράπεζας Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό θα μπορούσε να είναι ένας απρόσμενος υποψήφιος για την προεδρία της ΕΚΤ.
Η FT ανέφερε τον Φεβρουάριο ότι η Λαγκάρντ αναμενόταν να αποχωρήσει πριν από τη λήξη της οκταετούς θητείας της, τον Οκτώβριο του 2027. Μετά το ξέσπασμα του πολέμου με το Ιράν, δήλωσε στο Bloomberg TV ότι η πρόωρη αποχώρηση δεν αποτελούσε επιλογή σε μια περίοδο οικονομικής αναταραχής. Τον Ιούνιο, ωστόσο, δήλωσε στη γαλλική εφημερίδα Les Echos ότι η κατάσταση θα μπορούσε να αλλάξει εάν βελτιώνονταν οι συνθήκες.
Στην τελευταία συνέντευξη Τύπου της ΕΚΤ την περασμένη εβδομάδα, η Λαγκάρντ δήλωσε ότι δεν υπήρχε «τίποτα προς αναφορά» σχετικά με το μέλλον της.
Η Λαγκάρντ συζητά εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο με το World Economic Forum το ενδεχόμενο να γίνει η επόμενη πρόεδρος του οργανισμού που βρίσκεται πίσω από τις ετήσιες συναντήσεις πολιτικών και επιχειρηματιών στο Νταβός της Ελβετίας. Δύο πηγές δήλωσαν στην FT ότι ψηφοφορία του διοικητικού συμβουλίου του WEF για τον διορισμό της θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί τον επόμενο μήνα ή τον Νοέμβριο, με τη Λαγκάρντ να ενδέχεται να ανακοινώσει την αποχώρησή της από την ΕΚΤ στη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής του Οκτωβρίου.
Οι κυβερνήσεις της Γερμανίας και της Γαλλίας, η ΕΚΤ, η Bundesbank και το WEF αρνήθηκαν να σχολιάσουν. Η Λαγκάρντ, η Σνάμπελ και ο Νάγκελ αρνήθηκαν να σχολιάσουν μέσω εκπροσώπων τους.