Η Κίνα έχει εφαρμόσει σαρωτικούς νέους περιορισμούς στα ταξίδια στο εξωτερικό για τους Κινέζους πολίτες, καθώς ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ εντείνει τις προσπάθειες για τη διασφάλιση κρατικών μυστικών, προηγμένης τεχνολογίας και εργαζομένων υψηλής εξειδίκευσης.
Οι κανονισμοί, οι οποίοι τίθενται σε ισχύ σήμερα, θα θεσμοθετήσουν τους σταδιακά διευρυνόμενους περιορισμούς στα ταξίδια στο εξωτερικό για μεσαίου και ανώτερου επιπέδου δημόσιους υπαλλήλους, στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος και εργαζομένους κρατικών επιχειρήσεων, σύμφωνα με αναλυτές που επικαλούνται οι Financial Times.
Θα καλύπτουν επίσης ιδιώτες που εργάζονται σε ευαίσθητους τομείς, σύμφωνα με ειδικούς σε θέματα μετανάστευσης. Όσοι παραβιάζουν τους νέους κανόνες θα αντιμετωπίζουν υψηλά πρόστιμα και απαγορεύσεις εξόδου από τη χώρα, διάρκειας από τρεις μήνες έως και επ’ αόριστον.
Η νομοθεσία επαναφέρει την Κίνα προς την κατεύθυνση της απαγόρευσης των ταξιδιών στο εξωτερικό που ίσχυε επί δεκαετίες κατά την εποχή του Μάο, σύμφωνα με αναλυτές. Οι περιορισμοί αυτοί χαλάρωσαν πλήρως μόνο όταν το Πεκίνο άνοιξε την οικονομία του στο εμπόριο.
«Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι μια σταδιακή επιστροφή προς ένα μοντέλο προ της δεκαετίας του 1990, στο οποίο τα διεθνή ταξίδια αντιμετωπίζονται λιγότερο ως ατομικό δικαίωμα και περισσότερο ως προνόμιο που υπόκειται σε διοικητική έγκριση», δήλωσε ο Χένρι Γκάο, καθηγητής Νομικής στο Singapore Management University.
«Πέρα από τον περιορισμό της μετακίνησης, αυτή η προσέγγιση συμβάλλει στο να διατηρούνται τόσο οι άνθρωποι όσο και τα κεφάλαια πιο σταθερά εντός της σφαίρας ελέγχου του κομματικού κράτους».
Ο πρωθυπουργός Λι Τσιάνγκ υπέγραψε το διάταγμα τον Ιούλιο και το Κρατικό Συμβούλιο, του οποίου ηγείται ο Λι, δήλωσε τότε ότι οι κανονισμοί τυποποιούν τις διαδικασίες εξόδου και εισόδου από τη χώρα και αποσκοπούν στη «διασφάλιση της εθνικής κυριαρχίας, της ασφάλειας και των αναπτυξιακών συμφερόντων».
Οι νέοι κανόνες έρχονται καθώς το Πεκίνο δημιουργεί ένα πλέγμα κανονισμών με στόχο την αντιμετώπιση των ξένων κυρώσεων και τον ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ για την τεχνολογική υπεροχή.
Στο πλαίσιο αυτό, έχει αυστηροποιήσει τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς, ιδίως για τους δημόσιους υπαλλήλους, αλλά και για άλλους κλάδους. Σε μία από τις πιο προβεβλημένες πρόσφατες περιπτώσεις, ο Σιάο Χονγκ, διευθύνων σύμβουλος της πλατφόρμας αυτόνομων πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης Manus, μαζί με άλλα ανώτερα στελέχη της διοίκησης, έλαβε απαγόρευση εξόδου από τη χώρα λόγω της πώλησης της νεοφυούς επιχείρησής του στον αμερικανικό τεχνολογικό όμιλο Meta.
Οι νέοι νόμοι «αποτελούν μία από τις σημαντικότερες διοικητικές ρυθμίσεις στον τομέα της διαχείρισης της εξόδου και εισόδου στη χώρα» εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, ανέφερε η δικηγορική εταιρεία DLA Piper. «Οι παραβιάσεις των κανόνων ελέγχου των εξαγωγών συνδέονται πλέον ρητά με τις απαγορεύσεις εξόδου από τη χώρα».
Το Άρθρο 4 των Κανονισμών του Κρατικού Συμβουλίου για τη Διαχείριση της Εξόδου και Εισόδου ορίζει ότι, εάν ένας Κινέζος πολίτης «παραβιάζει τους κανονισμούς περί ελέγχου των εξαγωγών ή περί εισαγωγών και εξαγωγών τεχνολογίας, κατά τρόπο που ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την εθνική βιομηχανική ή τεχνολογική ασφάλεια», οι κυβερνητικές υπηρεσίες μπορούν «να του απαγορεύσουν την έξοδο από τη χώρα».
Οι κανόνες δεν στοχοποιούν ειδικά τον ιδιωτικό τομέα, αλλά παρ’ όλα αυτά παρέχουν «στις αρχές μια σαφέστερη οδό για την επιβολή απαγορεύσεων εξόδου σε άτομα που εργάζονται σε ιδιωτικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων στελεχών τεχνολογίας και ερευνητών», δήλωσε ο Ντάι Μενγκχάο, εταίρος αρμόδιος για τη συμμόρφωση στο εμπορικό δίκαιο στη δικηγορική εταιρεία King & Wood. «Η φράση “ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο” παρέχει επίσης στις αρχές σημαντικό περιθώριο διακριτικής ευχέρειας».