Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να προτείνει τη δημιουργία μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας, σε συνεργασία με χώρες που συμμερίζονται τις ίδιες ανησυχίες, καθώς εντείνονται οι αμυντικές απειλές και αυξάνονται τα ερωτήματα σχετικά με τις δεσμεύσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο ΝΑΤΟ.
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναμένεται να παρουσιάσει την πρόταση για ένα λεγόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας κατά την ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης, την Τετάρτη στο Στρασβούργο.
«Η Ευρώπη χρειάζεται το δικό της σχέδιο αντιμετώπισης των υβριδικών απειλών. Χρειαζόμαστε επειγόντως μια συμφωνία για τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδρούμε σε συγκεκριμένα περιστατικά», αναμένεται να δηλώσει η φον ντερ Λάιεν, σύμφωνα με προσχέδιο της ομιλίας της που περιήλθε σε γνώση του Bloomberg.
«Η ανάγκη είναι σαφής. Και η αρχή είναι απλή: η ασφάλεια της Ευρώπης είναι αδιαίρετη», αναμένεται να προσθέσει.
Εκπρόσωπος της Κομισιόν αρνήθηκε να σχολιάσει.
Μηχανισμός έκτακτης αντίδρασης
Σύμφωνα με το προσχέδιο, η πρωτοβουλία θα δημιουργήσει ένα πρωτόκολλο έκτακτης ανάγκης για την ασφάλεια, το οποίο θα ενεργοποιείται όταν το ζητούν κράτη-μέλη και θα προβλέπει τη σύγκληση και τον συντονισμό όλων των χωρών για μια κοινή ευρωπαϊκή αντίδραση.
Παράλληλα, θα δημιουργηθεί ένα νέο σχήμα επικεντρωμένο στην ασφάλεια, με τη συμμετοχή εταίρων όπως η Ουκρανία, η Βρετανία, η Νορβηγία και ο Καναδάς.
Η νέα πρωτοβουλία έρχεται καθώς η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον τα τελευταία χρόνια. Οι ΗΠΑ έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμού της δέσμευσής τους στο ΝΑΤΟ, ενώ η Κίνα έχει εξελιχθεί σε ολοένα σημαντικότερο παράγοντα στο διεθνές σύστημα.
Η Γαλλία και άλλα κράτη-μέλη έχουν στηρίξει πανευρωπαϊκές πρωτοβουλίες με στόχο η Ευρώπη να αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο σε ζητήματα ασφάλειας, μεταξύ των οποίων και η δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας.
Υπέρ της δημιουργίας ενός τέτοιου σχήματος έχει ταχθεί επίσης ο επίτροπος της ΕΕ για την Άμυνα, Άντριους Κουμπίλιους.
Στο επίκεντρο η σχέση με το ΝΑΤΟ
Ωστόσο, η ιδέα ενός σχήματος στο οποίο θα μπορούσαν να συμμετέχουν χώρες όπως η Βρετανία, η Ουκρανία και ο Καναδάς θα μπορούσε να δημιουργήσει τριβές με το ΝΑΤΟ, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, που αποτελεί τον βασικό πυλώνα ασφάλειας της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Το ΝΑΤΟ έχει εκφράσει εδώ και χρόνια επιφυλάξεις απέναντι σε πρωτοβουλίες της ΕΕ που θεωρεί ότι επικαλύπτουν τις δικές του δομές, χωρίς η Ένωση να διαθέτει τις αντίστοιχες επιχειρησιακές δυνατότητες και διαδικασίες για τη διεξαγωγή πολεμικών επιχειρήσεων.