Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πρότεινε σήμερα Τετάρτη ο Καναδάς να γίνει το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια κίνηση που σηματοδοτεί προσπάθεια για βαθύτερη στρατηγική συνεργασία μεταξύ των δύο πλευρών.
Οπως μεταδίδει το Bloomberg, η πρόταση διατυπώθηκε κατά την ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης στο Στρασβούργο, παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ.
«Σε αυτόν τον νέο κόσμο, πρέπει επειγόντως να επαναπροσδιορίσουμε τις εταιρικές μας σχέσεις και να οικοδομήσουμε παγκόσμιες συμμαχίες για την ανθεκτικότητα και τις δημοκρατίες μας», δήλωσε η Φον ντερ Λάιεν.
«Θα ήθελα να συνεργαστώ μαζί σας για να ανοίξουμε την πόρτα ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης», πρόσθεσε.
Το καθεστώς του «συνδεδεμένου μέλους» δεν προβλέπεται σήμερα στις Συνθήκες της ΕΕ, επομένως η πρόταση θα απαιτούσε να διαμορφωθεί ένα νέο πλαίσιο σχέσεων.
Άμυνα, τεχνολογία και ενέργεια
Η Φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε επίσης σε στενότερη συνεργασία με τον Καναδά στους τομείς της μεταποίησης, της τεχνολογίας, της άμυνας και της ενέργειας, χαρακτηρίζοντας την Αρκτική «εμβληματικό κοινό σχέδιο».
Ο Καναδάς έχει ήδη ενταχθεί στο SAFE, το ευρωπαϊκό πρόγραμμα δανειοδότησης ύψους €150 δισ. για αμυντικές προμήθειες, αποτελώντας την πρώτη μη ευρωπαϊκή χώρα που συμμετέχει στην πρωτοβουλία.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές επιδιώκουν να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους σε κρίσιμες πρώτες ύλες, την τεχνητή νοημοσύνη, την ενέργεια και την ασφάλεια, ενόψει και της συνόδου ΕΕ-Καναδά στο Μόντρεαλ τον Οκτώβριο.
Οι εκκρεμότητες στις εμπορικές σχέσεις
Στις προτεραιότητες του Καναδά περιλαμβάνεται η ολοκλήρωση της διαδικασίας επικύρωσης της CETA, της συνολικής οικονομικής και εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Καναδά.
Η συμφωνία έχει αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης εδώ και περίπου μία δεκαετία, αλλά εξακολουθεί να μην έχει επικυρωθεί πλήρως από όλα τα κράτη-μέλη.
Εκκρεμότητες υπάρχουν επίσης σε ζητήματα όπως ο μηχανισμός της ΕΕ για την τιμολόγηση του άνθρακα στις εισαγωγές, αλλά και οι ευρωπαϊκοί κανόνες για την αποψίλωση των δασών και τα φυτοφάρμακα.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές εξετάζουν την ολοκλήρωση μιας συμφωνίας για το ψηφιακό εμπόριο, η οποία θα μπορούσε να υπογραφεί στη σύνοδο του Μόντρεαλ.
Κάρνεϊ: Νέα συμμαχία με την Ευρώπη
Ο Κάρνεϊ έχει ήδη ζητήσει τη δημιουργία μιας «μοναδικής συμμαχίας» με την ΕΕ, χωρίς να επιδιώκει πλήρη ένταξη του Καναδά στην Ένωση.
Η προσπάθεια για στενότερους δεσμούς με την Ευρώπη έρχεται καθώς οι σχέσεις Οτάβα-Ουάσιγκτον έχουν επιδεινωθεί, ενώ ο Καναδάς επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις εμπορικές και στρατηγικές του σχέσεις.
Η Φον ντερ Λάιεν αναμένεται να υπογραμμίσει ότι «η Ευρώπη και ο Καναδάς πιστεύουν στη δημοκρατία» και ότι η ισχύς «δεν ανήκει στους ισχυρότερους, τους πλουσιότερους ή τους πιο θορυβώδεις».
Η πρόταση αποτελεί πολιτική πρωτοβουλία για βαθύτερη εταιρική σχέση και όχι ένταξη του Καναδά στην ΕΕ με τους υφιστάμενους όρους πλήρους μέλους.
«Όλα τα εξωτερικά μας σύνορα είναι ευρωπαϊκά σύνορα»
«Όλα τα εξωτερικά μας σύνορα είναι ευρωπαϊκά σύνορα», υπογράμμισε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη στις μεταναστευτικές πιέσεις που δέχθηκε η Ευρώπη το φετινό καλοκαίρι, από τα ανατολικά της σύνορα έως τις ακτές της Κρήτης και τη Μεσόγειο, αλλά και στην κρίση στη Θέουτα.
«Τα σύνορα της Θέουτας είναι ευρωπαϊκά σύνορα. Γιατί η Θέουτα είναι Ισπανία. Η Θέουτα είναι Ευρώπη. Και η Ευρώπη θα είναι εκεί για εσάς», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι «η μόνη λύση είναι μια ευρωπαϊκή λύση».
Η Φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Ασυλο αποτελεί το κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για την αντιμετώπιση του ζητήματος και πρέπει πλέον να εφαρμοστεί πλήρως. Όπως ανέφερε, οι παράτυπες αφίξεις έχουν μειωθεί κατά 55% τα τελευταία δύο χρόνια και κατά επιπλέον 35% φέτος.
Ωστόσο, τόνισε ότι «τα γεγονότα αυτού του καλοκαιριού δείχνουν ότι τα εργαλεία μας πρέπει να εξελιχθούν -ιδίως για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης», προσθέτοντας ότι «η Ευρώπη χρειάζεται τα μέσα για να προστατεύει τα σύνορά της ανά πάσα στιγμή -ειδικά σε σενάρια όπου οι μαζικές μετακινήσεις ενορχηστρώνονται και εργαλειοποιούνται».
Σε αυτή τη λογική, η Φον ντερ Λάιεν πρότεινε να δημιουργηθεί ένα «Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης», το οποίο όπως είπε θα ενεργοποιείται μόνο υπό αυστηρά καθορισμένες προϋποθέσεις, για περιορισμένο χρονικό διάστημα και με συγκεκριμένη ευελιξία, ιδίως σε περιπτώσεις μαζικών και «εργαλειοποιημένων» ροών.
«Θα τηρούμε πάντα τις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματά μας. Αλλά δεν θα συμβιβαστούμε ποτέ στο ζήτημα της προστασίας των συνόρων μας», υπογράμμισε η πρόεδρος της Επιτροπής. Παράλληλα ανακοίνωσε την ενίσχυση της Frontex -ιδίως για την επιτάχυνση των επιστροφών, τη βελτίωση των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και νέα μέτρα για την αντιμετώπιση των αιτιών της παράτυπης μετανάστευσης.
Ανέφερε, τέλος, ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει τα βαθύτερα αίτια της παράτυπης μετανάστευσης και ανακοίνωσε μια νέα πρωτοβουλία για δεξιότητες και θέσεις εργασίας των νέων στη Μεσόγειο (Mediterranean Youth Skills and Jobs initiative), με στόχο τη δημιουργία περισσότερων ευκαιριών απασχόλησης, κατάρτισης και μαθητείας στις χώρες της περιοχής.
Όπως είπε, «πρέπει να συνεργαστούμε με τους γείτονές μας για την τόνωση των επενδύσεων, για να προσφέρουμε στους νέους ουσιαστικές προοπτικές, ώστε να μην αναγκάζονται να ρισκάρουν τη ζωή τους».