Μία από τις ισχυρότερες ανοδικές πορείες στην Ευρώπη έχει καταγράψει την τελευταία πενταετία η αγορά πολυτελών ακινήτων στην Αττική, με τη σωρευτική αύξηση των τιμών να πλησιάζει το 50%, σύμφωνα με την Premier Realty.
Παρά την άνοδο των τιμών, η Αθήνα και συνολικά η Αττική εξακολουθούν να διατηρούν πλεονέκτημα έναντι άλλων ευρωπαϊκών αγορών, καθώς το κόστος αγοράς παραμένει χαμηλότερο σε σχέση με πόλεις όπως η Λισαβόνα, το Λονδίνο, το Παρίσι, το Βερολίνο και η Μαδρίτη.
Σύμφωνα με την Κορίνα Σαΐα, διευθύνουσα σύμβουλο της Premier Realty, η Αθήνα συνεχίζει να προσελκύει διεθνείς αγοραστές χάρη στον συνδυασμό σχετικά προσιτών τιμών, γεωγραφικής θέσης και ασφάλειας.
Πάνω από 2 δισ. ευρώ οι ξένες επενδύσεις
Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι οι ξένες επενδύσεις σε ακίνητα ανήλθαν το 2025 σε 2,05 δισ. ευρώ.
Περίπου 1,2 δισ. ευρώ προήλθαν από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην πρώτη θέση βρέθηκε η Τουρκία με 214,4 εκατ. ευρώ, ενώ ακολούθησε η Ελβετία με 210,8 εκατ. ευρώ.
Έπονται το Χονγκ Κονγκ με 115,5 εκατ. ευρώ, το Ισραήλ με 88,2 εκατ. ευρώ και οι Ηνωμένες Πολιτείες με 88 εκατ. ευρώ. Ακολουθούν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Κίνα.
Στο επίκεντρο ο φόρος 15%
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι εξαγγελίες για αλλαγές στη φορολογία των μεταβιβάσεων δημιουργούν νέα δεδομένα για τους ξένους αγοραστές.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, προβλέπεται αύξηση του φόρου μεταβίβασης από 3% σε 15% για φυσικά πρόσωπα που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών, εκτός ΕΕ και ΕΟΧ.
Με την προσθήκη του δημοτικού φόρου, η συνολική επιβάρυνση εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από το σημερινό 3,09% στο 15,45%.
Για ένα ακίνητο αξίας 800.000 ευρώ, ο βασικός φόρος μεταβίβασης θα αυξανόταν, με βάση όσα έχουν ανακοινωθεί, από περίπου 24.000 ευρώ σε 120.000 ευρώ.
Οι πολίτες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν επηρεάζονται, ενώ το μέτρο αφορά φυσικά πρόσωπα και όχι εταιρικά σχήματα.
Παράλληλα, ενδέχεται να προβλεφθούν εξαιρέσεις για ομογενείς και μακροχρόνια διαμένοντες. Ωστόσο, το σχετικό νομοσχέδιο δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί και, ως εκ τούτου, δεν έχουν οριστικοποιηθεί ούτε τα κριτήρια των εξαιρέσεων ούτε οι μεταβατικές διατάξεις.
Πότε θα εφαρμοστεί
Ανοιχτή παραμένει και η ημερομηνία έναρξης εφαρμογής του μέτρου. Στις μέχρι τώρα ανακοινώσεις έχουν αναφερθεί τόσο η 1η Ιανουαρίου όσο και η 1η Ιουλίου 2027.
Η δεύτερη ημερομηνία θα έδινε περισσότερο χρόνο σε αγοραστές που βρίσκονται ήδη σε διαδικασία διαπραγμάτευσης, νομικού ελέγχου ή αγοράς ακινήτου υπό ανέγερση.
Κρίσιμο σημείο αποτελεί, πάντως, η ολοκλήρωση της μεταβίβασης. Μία κράτηση ή ένα προσύμφωνο δεν εξασφαλίζει από μόνο του ότι η συναλλαγή θα υπαχθεί στο σημερινό φορολογικό καθεστώς.
Η μεγαλύτερη επίδραση εκτιμάται ότι θα εμφανιστεί στις αγορές ακινήτων αξίας 250.000 έως 800.000 ευρώ από αγοραστές εκτός ΕΕ, καθώς το πρόσθετο κόστος μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την αναμενόμενη απόδοση της επένδυσης.
Παράλληλα, είναι πιθανό μέρος της ζήτησης να στραφεί σε εταιρικά ή άλλα νομικά σχήματα, εφόσον αυτά παραμείνουν εκτός του πεδίου εφαρμογής του μέτρου.
Τι δείχνει η διεθνής εμπειρία
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι αντίστοιχες φορολογικές παρεμβάσεις μπορούν να αλλάξουν τη σύνθεση και τον χρόνο των συναλλαγών, χωρίς απαραίτητα να προκαλούν γενικευμένη υποχώρηση της αγοράς.
Στη Βρετανική Κολομβία του Καναδά, μετά την επιβολή φόρου 15% στους ξένους αγοραστές στο Βανκούβερ το 2016, το μερίδιό τους μειώθηκε απότομα τους επόμενους μήνες και οι τιμές επιβραδύνθηκαν περισσότερο στις περιοχές με υψηλή ξένη ζήτηση.
Στην Ισπανία, αντίστοιχα, η πρόταση για φόρο 100% σε αγοραστές εκτός ΕΕ έχει ήδη στρέψει το ενδιαφέρον προς εναλλακτικά επενδυτικά σχήματα και στην επιτάχυνση συναλλαγών πριν από πιθανή εφαρμογή του μέτρου.
Σύμφωνα με την κ. Σαΐα, η νέα φορολογική παράμετρος μπορεί να καταστήσει ορισμένες συναλλαγές ακριβότερες και πιο σύνθετες, δεν ακυρώνει όμως τα βασικά πλεονεκτήματα της αθηναϊκής αγοράς.
Η σχετική προσιτότητα, η γεωγραφική θέση και η ασφάλεια εξακολουθούν να στηρίζουν το ενδιαφέρον του διεθνούς κεφαλαίου. Μέχρι να παρουσιαστεί το τελικό νομοσχέδιο, η αγορά αναμένεται να κινηθεί με μεγαλύτερη προσοχή, χωρίς να χάνει τη δυναμική που απέκτησε τα τελευταία χρόνια.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ