Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να εξασφαλίσει μεγαλύτερες ποσότητες κρίσιμων ορυκτών από το Βιετνάμ, προκειμένου να μειώσει την εξάρτησή της από την Κίνα, εν μέσω ανησυχιών ότι οι υφιστάμενες προμήθειες ενδέχεται να τεθούν σε κίνδυνο, σύμφωνα με το Reuters.
Το Βιετνάμ διαθέτει σημαντικά κοιτάσματα κρίσιμων ορυκτών, μεταξύ των οποίων βολφράμιο, σπάνιες γαίες, αντιμόνιο, βισμούθιο και βωξίτη, από τον οποίο μπορεί να εξαχθεί γάλλιο ως παραπροϊόν. Οι εξαγωγές προς την ΕΕ περιορίζονται σε μεγάλο βαθμό στο βολφράμιο και το αντιμόνιο, τα οποία χρησιμοποιούνται στον αμυντικό τομέα, μεταξύ άλλων για την παραγωγή πυρομαχικών και εκρηκτικών.
«Λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη της Ευρώπης να επανεξοπλιστεί και να μειώσει τους κινδύνους εξάρτησης το συντομότερο δυνατό, η ΕΕ δεν μπορεί να αγνοεί το Βιετνάμ ως δυνητικό προμηθευτή κρίσιμων πρώτων υλών, δεδομένων των άφθονων αποθεμάτων του, ιδίως σε σπάνιες γαίες και βολφράμιο», αναφέρει έγγραφο που συνέταξε η αντιπροσωπεία της ΕΕ στο Ανόι.
Η έκθεση και συνοδευτικό έγγραφο, με ημερομηνία Ιούνιος 2026, συνιστούν την παροχή χρηματοδοτικής στήριξης στον εξορυκτικό κλάδο και στη βιομηχανία επεξεργασίας ορυκτών του Βιετνάμ, ώστε να «διατηρηθεί και να διευρυνθεί η υφιστάμενη πρόσβαση, ιδίως σε βολφράμιο, βισμούθιο, αντιμόνιο και τιτάνιο». Παράλληλα, προειδοποιούν ότι ο ανταγωνισμός από χώρες-εταίρους μπορεί να διαταράξει τις προμήθειες της ΕΕ. Τα συγκεκριμένα έγγραφα δεν είχαν δημοσιοποιηθεί προηγουμένως.
Σύμφωνα με τα έγγραφα, απαιτείται στενότερη συνεργασία με το Βιετνάμ, ώστε να προστεθεί «μια εναλλακτική λύση στην Κίνα», τον μεγαλύτερο παραγωγό κρίσιμων ορυκτών παγκοσμίως. Η ανάγκη αυτή καθίσταται εντονότερη μετά τους περιορισμούς στις κινεζικές εξαγωγές που επιβλήθηκαν πέρυσι και «διατάραξαν τις ευρωπαϊκές αλυσίδες εφοδιασμού».
Ένα από τα έγγραφα καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να προετοιμάσουν συγκεκριμένα αποτελέσματα ενόψει της επίσκεψης του ηγέτη του Βιετνάμ, Το Λαμ, στις Βρυξέλλες. Τέσσερις Ευρωπαίοι και Βιετναμέζοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η επίσκεψη θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα, με συναντήσεις με Ευρωπαίους ηγέτες προγραμματισμένες για τις 22 Οκτωβρίου. Η επίσκεψη δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα.
Η επίσκεψη θα πραγματοποιηθεί μετά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αυτή την εβδομάδα, κατά την οποία οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν σχέδια για τη μείωση της εξάρτησης από κινεζικά προϊόντα και πρώτες ύλες, παράλληλα με την εξασφάλιση εναλλακτικών προμηθειών κρίσιμων πόρων.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ερωτηθείς για το έγγραφο και την επίσκεψη του Το Λαμ, δήλωσε ότι «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί επί του παρόντος τις δυνατότητες συγκεκριμένης συνεργασίας με το Βιετνάμ στον τομέα των κρίσιμων πρώτων υλών».
Το Βιετνάμ δεν περιλαμβάνεται σήμερα μεταξύ των 16 στρατηγικών εταίρων της ΕΕ στον τομέα των πρώτων υλών. Δύο αξιωματούχοι ανέφεραν ότι οι κρίσιμες πρώτες ύλες αναμένεται να βρεθούν ψηλά στην ατζέντα των συνομιλιών της επόμενης εβδομάδας.
Την περασμένη εβδομάδα, οι Βρυξέλλες αφαίρεσαν το Βιετνάμ από τη λίστα της ΕΕ με τις φορολογικές δικαιοδοσίες που θεωρούνται φορολογικοί παράδεισοι. Το Ανόι έχει επίσης καλέσει τα κράτη-μέλη της ΕΕ να επικυρώσουν συμφωνία προστασίας επενδύσεων που υπογράφηκε το 2019 και παραμένει μπλοκαρισμένη από μια μικρή ομάδα χωρών, μεταξύ των οποίων η Γαλλία. Παράλληλα, έχει ζητήσει από την ΕΕ να άρει την προειδοποίηση που έχει εκδώσει σχετικά με την αλιεία του Βιετνάμ.
Το υπουργείο Εξωτερικών του Βιετνάμ δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό. Η αντιπροσωπεία της ΕΕ αρνήθηκε να σχολιάσει.
Οι κίνδυνοι για τις ευρωπαϊκές προμήθειες
Ο αυξανόμενος ανταγωνισμός από χώρες-εταίρους θεωρείται δυνητική απειλή για την επάρκεια των προμηθειών της ΕΕ.
Ένα από τα έγγραφα αναφέρεται σε αποτυχημένο σχέδιο του περασμένου έτους, στο οποίο συμμετείχαν φορείς από την Αυστραλία, τις ΗΠΑ και τον Καναδά και το οποίο αφορούσε την απόκτηση πλειοψηφικού μεριδίου στην μεγαλύτερη επιχείρηση εξόρυξης βολφραμίου του Βιετνάμ, που ανήκει στην Masan High-Tech Materials (MSR.HNO).
Το συγκρότημα περιλαμβάνει ορυχείο και μονάδα διύλισης και αποτελεί βασικό προμηθευτή βολφραμίου για την Ευρώπη, ιδίως για τη Γερμανία. Ωστόσο, οι εξαγωγές του μειώθηκαν σημαντικά πέρυσι, λόγω διοικητικών καθυστερήσεων και της απότομης αύξησης των τιμών του βολφραμίου.
Το σχέδιο, το οποίο σύμφωνα με δύο πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης οργανώθηκε από την αυστραλιανή μεταλλευτική εταιρεία EQ Resources (EQR.AX), «δεν στερούνταν κινδύνων για τις υφιστάμενες προμήθειες της ΕΕ», αναφέρει το έγγραφο.
Οι δύο πηγές αρνήθηκαν να κατονομαστούν δημόσια, καθώς οι συνομιλίες ήταν ιδιωτικές. Η EQ Resources δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό, ενώ η Masan High-Tech αρνήθηκε να σχολιάσει.
Τον περασμένο μήνα, η Masan High-Tech πούλησε ποσοστό 4,99% στην Elmet Group (ELMT.O), προμηθευτή βολφραμίου για το αμυντικό απόθεμα των ΗΠΑ.
Η Masan High-Tech βρίσκεται επίσης σε συνομιλίες με μη ευρωπαϊκό ξένο επενδυτή για την πώληση επιπλέον ποσοστού 5%, σύμφωνα με δύο πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις. Και αυτά αρνήθηκαν να κατονομαστούν, καθώς οι διαπραγματεύσεις είναι ιδιωτικές.
Ένα διαφορετικό σχέδιο, το οποίο αφορά την παραγωγή μετάλλων σπάνιων γαιών στο Βιετνάμ με χρήση εισαγόμενων πρώτων υλών από την αυστραλιανή Lynas Rare Earths (LYC.AX) και τη νοτιοκορεατική LS Eco Energy, θεωρείται μια ακόμη πρωτοβουλία «που ενέχει τον κίνδυνο να αφήσει την ΕΕ πίσω», σύμφωνα με το έγγραφο.
Χρηματοδότηση της επεξεργασίας και επενδυτικοί κίνδυνοι
Το έγγραφο καλεί την ΕΕ να στηρίξει τη βιομηχανία επεξεργασίας ορυκτών του Βιετνάμ, την οποία χαρακτηρίζει λιγότερο ευαίσθητη πολιτικά σε σύγκριση με τις εξορυκτικές δραστηριότητες.
Μεταξύ των μέσων που προτείνονται για τη στήριξη έργων κρίσιμων ορυκτών στο Βιετνάμ περιλαμβάνονται δάνεια, επιχορηγήσεις, τεχνική βοήθεια και ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων. Η στήριξη θα μπορούσε επίσης να καλύπτει προσπάθειες για την ακριβέστερη χαρτογράφηση των διαθέσιμων κοιτασμάτων και πόρων.
Παράλληλα, το έγγραφο προειδοποιεί για τους κινδύνους που συνοδεύουν τις επενδύσεις στα κρίσιμα ορυκτά του Βιετνάμ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η έλλειψη διαφάνειας σχετικά με την εμπλοκή της Κίνας, τα ρυθμιστικά και πολιτικά εμπόδια, καθώς και ο «οικονομικός εθνικισμός» του Βιετνάμ, ο οποίος περιλαμβάνει απαιτήσεις για μεταφορά τεχνολογίας.