Ρωγμές εμφανίζονται στην αμερικανική άνθηση των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης, αξίας 10 τρισ. δολαρίων η οποία χρηματοδοτείται με δανεισμό, καθώς οι καθυστερήσεις έργων, οι αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών και η κλονισμένη εμπιστοσύνη των επενδυτών φέρνουν αντιμέτωπους με την πραγματικότητα τους σχεδιασμούς για την κατασκευή κέντρων δεδομένων, που στηρίζουν την αμερικανική οικονομία.
Η εκρηκτική ζήτηση για υπολογιστική ισχύ τα τελευταία χρόνια δημιούργησε μια αγορά την οποία πολλοί από τους εμπλεκομένους περιγράφουν ως «Άγρια Δύση». Όπως ανέφεραν, κεφάλαια εισέρρευσαν μαζικά σε νεοσύστατες εταιρείες, ενώ οι διαδικασίες ελέγχου και αξιολόγησης για νέα έργα επιταχύνθηκαν. Εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης, όπως η Anthropic και η OpenAI, αποδέχθηκαν υψηλότερο βραχυπρόθεσμο κόστος προκειμένου να κινηθούν όσο το δυνατόν ταχύτερα.
Περισσότερα από τρία χρόνια μετά την έναρξη της άνθησης της τεχνητής νοημοσύνης, αυτά τα φιλόδοξα σχέδια για κέντρα δεδομένων προσκρούουν πλέον στην πραγματικότητα. Τουλάχιστον 47 μεγάλα έργα έχουν καθυστερήσει, αποσυρθεί ή μπλοκαριστεί το 2026, σύμφωνα με στοιχεία που κοινοποίησε η RegLayer, εταιρεία πληροφοριών για κανονιστικά ζητήματα. Η εταιρεία χαρακτήρισε τον αριθμό «συντηρητική εκτίμηση», καθώς αφορά κυρίως τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις.
Αναλυτές της Bernstein εκτίμησαν αυτόν τον μήνα ότι μόλις περίπου το 35% των σχεδιαζόμενων έργων κέντρων δεδομένων στις ΗΠΑ έχει ρεαλιστικές πιθανότητες υλοποίησης. Σύμφωνα με έρευνα των Financial Times, περισσότερες από 1.000 κοινότητες στις ΗΠΑ έχουν επιχειρήσει φέτος να επιβάλουν προσωρινή αναστολή ή άλλους περιορισμούς στις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.
Εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης και μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι έχουν δεσμευτεί να δαπανήσουν τρισεκατομμύρια δολάρια τα επόμενα χρόνια για υπολογιστική δυναμικότητα, ή αλλιώς «compute». Ωστόσο, αυτά τα τεράστια δυνητικά οφέλη μπορούν να υλοποιηθούν μόνο εάν μια ομάδα νεοσύστατων παρόχων κέντρων δεδομένων, γνωστών ως «neocloud», καταφέρει πρώτα να χρηματοδοτήσει την πρωτοφανή κατασκευαστική προσπάθεια.
Η άνοδος των επιτοκίων και η επιδείνωση του κλίματος στην αγορά ομολόγων απειλούν πλέον τις φιλοδοξίες τους και, μαζί με αυτές, την επέκταση των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με αρκετούς παράγοντες της αγοράς.
Αυτή την εβδομάδα, οι επενδυτές άρχισαν να επανατιμολογούν τους κινδύνους του κλάδου. Η αξία των ομολόγων που συνδέονται με πολλούς ομίλους υποδομών τεχνητής νοημοσύνης, μεταξύ των οποίων ο νεοεισερχόμενος πάροχος cloud CoreWeave, υποχώρησε απότομα, ενώ οι μετοχές εισηγμένων εταιρειών κατέγραψαν σημαντικές απώλειες. Η μετοχή της CoreWeave έχασε σχεδόν το 25% της αξίας της μέσα στην εβδομάδα.
Το υψηλότερο κόστος δανεισμού και η επιτάχυνση του πληθωρισμού εντείνουν τα ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσον τα έσοδα κορυφαίων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, όπως η Anthropic και η OpenAI, θα επαρκούν για να καλύψουν το κόστος τους.
Τα σχέδια μιας σειράς νέων εταιρειών ανάπτυξης υποδομών και παρόχων cloud, μεταξύ των οποίων η SB Energy της SoftBank και η Firmus, η οποία υποστηρίζεται από την Nvidia, για εισαγωγή στο χρηματιστήριο έχουν καθυστερήσει ή έχουν αναβληθεί επ’ αόριστον. Η απόφαση της OpenAI να αναβάλει τη δική της αρχική δημόσια προσφορά μετοχών έχει επιβαρύνει περαιτέρω το επενδυτικό κλίμα.
Οι καθυστερήσεις στις κατασκευές αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο οι μισθωτές —συνήθως μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι ή εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης— να επικαλεστούν συμβατικές ρήτρες που τους επιτρέπουν να αποχωρήσουν, εάν τα έργα δεν παραδοθούν εγκαίρως.
Σημαντικά έργα αντιμετωπίζουν ολοένα μεγαλύτερες καθυστερήσεις, με προβλήματα να καταγράφονται σε αρκετές εγκαταστάσεις της Oracle που κατασκευάζονται για την πρωτοβουλία Stargate της OpenAI για τα κέντρα δεδομένων.
Πρώην εταιρείες εξόρυξης κρυπτονομισμάτων, όπως οι TeraWulf και Cipher, έχουν επίσης επαναδιαπραγματευτεί τις μισθώσεις και έχουν παρατείνει ελαφρώς τα χρονοδιαγράμματα παράδοσης έργων για την Anthropic τους τελευταίους μήνες, εν μέρει λόγω αλλαγών στον σχεδιασμό που ζήτησαν το εργαστήριο τεχνητής νοημοσύνης και ο συνεργάτης του, Fluidstack.
Οι προσαρμογές αυτές μπορεί να είναι δαπανηρές. Όταν τροποποίησε τον περασμένο μήνα τη μισθωτική σύμβαση με τη Fluidstack για εγκατάσταση στο Τέξας, η Cipher εξασφάλισε περισσότερο χρόνο για την παράδοση του έργου, συμφωνώντας παράλληλα να επωμιστεί τα πρώτα 359 εκατ. δολάρια σε υπερβάσεις κόστους. Οι αλλαγές απαιτούσαν πρόσθετα ίδια κεφάλαια ύψους περίπου 750 εκατ. δολαρίων, τα οποία χρηματοδοτήθηκαν εν μέρει αυτή την εβδομάδα μέσω μετατρέψιμου ομολόγου 850 εκατ. δολαρίων.
Η Anthropic μπορεί επίσης να αποχωρήσει από συμφωνία ύψους 45 δισ. δολαρίων με την Nscale, πάροχο neocloud με έδρα το Λονδίνο, ο οποίος ιδρύθηκε το 2024, εάν η εταιρεία δεν τηρήσει τα χρονοδιαγράμματα χρηματοδότησης ή παράδοσης ενός μεγάλου έργου στη Δυτική Βιρτζίνια.
Η Nscale, η οποία υποστηρίζεται από την Nvidia, επιδιώκει εισαγωγή στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης με αποτίμηση 35 δισ. δολαρίων. Ωστόσο, τραπεζίτες εκτιμούν ότι κάτι τέτοιο θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί στο άμεσο μέλλον, δεδομένης της μεταβλητότητας των αγορών. Πρόσωπο που γνωρίζει το θέμα ανέφερε ότι η Nscale ήλπιζε να εισαχθεί στο χρηματιστήριο μέσα στο έτος. Η εταιρεία αρνήθηκε να σχολιάσει.
Τον Αύγουστο, η Nscale διέθετε σε λειτουργία μόλις 25.000 προηγμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης συνολικά, έναντι σχεδόν 500.000 που σχεδιάζει να θέσει σε λειτουργία.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, εμφανίστηκε πιο αισιόδοξος την Τετάρτη στο Λονδίνο, λέγοντας σε ακροατήριο ότι η εταιρεία του συνέβαλε στην ανάπτυξη της Nscale μέσα σε μόλις έναν χρόνο.
«Πέρυσι ήσασταν στο μηδέν», είπε, απευθυνόμενος σε στέλεχος της Nscale. «Κοιτάξτε τους τώρα: μια περήφανη αγγλική νεοφυής επιχείρηση, η οποία θα μπορούσε να εξελιχθεί στην πολυτιμότερη βρετανική εταιρεία που δημιουργήθηκε τα τελευταία 10 χρόνια».
Η εμπιστοσύνη στην άνθηση των κέντρων δεδομένων στηρίζεται στην ανάπτυξη της OpenAI, της Anthropic, της Meta, της Google και άλλων ομίλων τεχνητής νοημοσύνης.
Ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, έχει ποντάρει το μέλλον της εταιρείας του σε αυτή την προσπάθεια, δηλώνοντας ότι «η υπολογιστική ισχύς καθορίζει τη μοίρα μας».
Ως απάντηση, έχει αναδυθεί ένα κύμα επιχειρήσεων που αναλαμβάνουν να εξασφαλίζουν γη, ημιαγωγούς, ηλεκτρική ενέργεια και κέντρα δεδομένων, αξιοποιώντας την ανεξέλεγκτη ζήτηση και την άφθονη πρόσβαση σε αγορές μετοχικού και δανειακού κεφαλαίου για να αναπτυχθούν με ταχύτατους ρυθμούς.
Εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης, όπως η Anthropic και η OpenAI, έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι είναι προτιμότερο να διακινδυνεύσουν την απώλεια μέρους των επενδύσεών τους επιταχύνοντας την ανάπτυξη —ακόμη και όταν βασίζονται σε άπειρους συνεργάτες— παρά να αντιμετωπίσουν έλλειψη υπολογιστικής ισχύος που θα τα εμποδίσει να παραδώσουν τα μοντέλα τους, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα.
Έχουν επίσης διαμορφώσει τις συμβάσεις τους έτσι ώστε να προστατεύονται σε περίπτωση που οι συνεργάτες τους δεν εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους. Εκπρόσωπος της OpenAI δήλωσε ότι η προσέγγιση της εταιρείας εξισορροπεί «την ταχύτητα, το κόστος και την αξιοπιστία».
Οι δαπάνες που προκύπτουν για τις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης είναι πρωτοφανείς. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του οικονομολόγου Στάιν φαν Νίβενμπουργκ, της Columbia Business School, σε μελέτη για το Brookings Institution, οι επενδύσεις στις ΗΠΑ αναμένεται να ξεπεράσουν τα 10 τρισ. δολάρια κατά την περίοδο 2025-2032. Αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 3,6% του αμερικανικού ΑΕΠ ετησίως, ποσοστό πολύ υψηλότερο από εκείνο που καταγράφηκε σε προηγούμενα κύματα ανάπτυξης υποδομών, όπως οι σιδηρόδρομοι, οι αυτοκινητόδρομοι και ο εξηλεκτρισμός.
Ωστόσο, αυτή την εβδομάδα οι επενδυτές ενέτειναν τον έλεγχό τους στις τεράστιες κεφαλαιακές ανάγκες που συνεπάγεται η ανάπτυξη των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης στις ΗΠΑ.
Η CoreWeave, η οποία πριν από τέσσερα χρόνια ήταν μια μικρή εταιρεία εξόρυξης κρυπτονομισμάτων, συγκαταλέγεται στις πρώτες επιχειρήσεις που αξιοποίησαν την άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης. Βρίσκεται, όμως, στο επίκεντρο του κύματος ρευστοποιήσεων, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για την ικανότητά της να συνεχίσει να χρηματοδοτεί τα δισεκατομμύρια δολάρια που θα δαπανήσει για εξοπλισμό της Nvidia και μισθώσεις κέντρων δεδομένων.
Ένα από τα μη εξασφαλισμένα ομόλογά της υποχώρησε αυτή την εβδομάδα σε επίπεδα που παραπέμπουν σε χρεόγραφα υπό καθεστώς χρηματοοικονομικής δυσχέρειας, ενώ υποχώρησαν και τα ομόλογα που χρηματοδοτούν κέντρα δεδομένων τα οποία έχουν εκμισθωθεί στην CoreWeave. Ομόλογο ύψους 1,1 δισ. δολαρίων για εγκατάσταση στη Βιρτζίνια έχει χάσει περίπου το 5% της αξίας του μέσα στις τρεις εβδομάδες από την τιμολόγησή του.
Η SB Energy, η οποία ανήκει κατά πλειοψηφία στη SoftBank του Μασαγιόσι Σον και υποστηρίζεται από την OpenAI και την Nvidia, δεν έχει ολοκληρώσει ούτε ένα κέντρο δεδομένων. Παράλληλα, χρειάζεται κεφάλαια ύψους 174 δισ. δολαρίων για να εκπληρώσει συμβάσεις που αντιστοιχούν σε μελλοντικά έσοδα 430 δισ. δολαρίων, τα οποία προέρχονται κυρίως από την OpenAI. Η εταιρεία έχει αναβάλει τα σχέδια εισαγωγής της στο χρηματιστήριο με αποτίμηση 50 δισ. δολαρίων.
Αυτές οι χρηματοδοτικές δυσκολίες προστίθενται στα αναπόφευκτα εμπόδια που αντιμετωπίζει κάθε μεγάλο έργο υποδομών, καθώς και στην αυξανόμενη δυσαρέσκεια της κοινής γνώμης για την κατασκευή κέντρων δεδομένων.
Το πρόγραμμα υποδομών Stargate της OpenAI, ύψους 500 δισ. δολαρίων, το οποίο επιδίωκε να συνδέσει τις φιλοδοξίες του Άλτμαν στον κλάδο με εκείνες του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, έχει αντιμετωπίσει πληθώρα προβλημάτων, όπως την απόρριψη αδειών χωροθέτησης, καθυστερήσεις έργων και την αποχώρηση ανώτερων στελεχών. Μεταξύ αυτών είναι ο επικεφαλής υπολογιστικών υποδομών της εταιρείας, Σατσίν Κάτι, ο οποίος αποχώρησε αυτή την εβδομάδα.
Η εξασφάλιση οικοδομικών αδειών έχει γίνει ολοένα δυσκολότερη σε ολόκληρο τον κλάδο, ενώ οι ρυθμιστικές αρχές που εποπτεύουν τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας αρνούνται να εγκρίνουν συνδέσεις με το ηλεκτρικό δίκτυο, εάν τα έργα δεν μπορούν να εξασφαλίσουν τη δική τους παραγωγή ενέργειας, σύμφωνα με στελέχη εταιρειών κέντρων δεδομένων.
«Οι άνθρωποι δεν προσφέρουν πλέον γη και πόρους αφειδώς για την κατασκευή κέντρων δεδομένων», δήλωσε ένα στέλεχος. «Σήμερα είναι πολύ δυσκολότερο να χρηματοδοτήσει κανείς ένα data center».