Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατηγόρησε τον Ντόναλντ Τραμπ ότι επιχειρεί να ασκήσει πιέσεις στο Κίεβο προκειμένου να παραδοθεί στη Ρωσία, κλιμακώνοντας μια αντιπαράθεση με τον Αμερικανό πρόεδρο που διαρκεί εδώ και μία εβδομάδα.
Ο Ζελένσκι παρουσίασε επίσης μια νέα πρόταση για να ανταποκριθεί στο αίτημα του Τραμπ να σταματήσει η στοχοποίηση ρωσικών διυλιστηρίων, μέτρο που αποσκοπούσε στην αντιμετώπιση των υψηλών τιμών του ντίζελ, με αντάλλαγμα την παράδοση περισσότερων πυραύλων αντιαεροπορικής άμυνας Patriot.
«Τώρα έχουμε μπροστά μας επικίνδυνες ημέρες ενόψει των εκλογών», δήλωσε ο Ζελένσκι, αναφερόμενος στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ στις 3 Νοεμβρίου. «Η τελευταία πρόταση που είχα διαμορφώσει ήταν η εξής: Δεν στοχοποιούμε το ρωσικό ντίζελ και εσείς μας δίνετε πυραύλους για τα συστήματα Patriot, ώστε να προστατεύσουμε τις εγκαταστάσεις μας. Αλλά εκείνοι θέλουν απλώς να σταματήσουμε τις επιθέσεις κατά των εγκαταστάσεων ντίζελ. Και αν πλήξουμε αυτόν τον στόχο, θα μας αποκόψουν από κάτι άλλο».
Καθώς οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ουκρανίας έφτασαν σε νέο χαμηλό επίπεδο, ο Ζελένσκι περιέγραψε μια σειρά ενεργειών της Ουάσιγκτον που, όπως είπε, συνιστούν εχθρικές κινήσεις απέναντι στο Κίεβο.
Σε αυτές περιλαμβάνονται η σκόπιμη επιβράδυνση των ταχυτήτων σύνδεσης στο διαδίκτυο μέσω του Starlink, οι οποίες είναι κρίσιμης σημασίας για τα ουκρανικά στρατεύματα που πολεμούν τη Ρωσία, καθώς και η καθυστέρηση παραδόσεων αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot, οι οποίοι είναι ήδη σε έλλειψη και έχουν καταστεί εφιάλτης για τις ουκρανικές πόλεις, δήλωσε την Κυριακή σε συνέντευξή του στο Bloomberg.
«Πιστεύω ότι έχουν γίνει κινήσεις για να πειστεί η Ουκρανία να συνθηκολογήσει», δήλωσε ο Ζελένσκι, καθισμένος στο γραφείο του στο Κίεβο. «Δεν λέω ότι αυτός είναι ο στόχος που επιδιώκουν οι εταίροι μας. Δεν θέλω να πιστεύω ότι οι Αμερικανοί εταίροι μας θεωρούν πως ο πόλεμος» κατά της Ρωσίας «θα μπορούσε να τερματιστεί νωρίτερα εις βάρος της Ουκρανίας. Αλλά έτσι φαίνεται».
Η Ουκρανία δέχθηκε επίθεση με ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους αργά την Κυριακή, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί τουλάχιστον ένας άνθρωπος, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές. Οι πρώτες πληροφορίες έδειξαν ότι ένας πύραυλος έπληξε ιατρικό κέντρο, ανέφεραν οι αρχές.
Για ακόμη μία φορά, οι ΗΠΑ δεν παρείχαν στην Ουκρανία καμία έγκαιρη προειδοποίηση για την εκτόξευση, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει το θέμα και ζήτησε να μην κατονομαστεί, καθώς αναφερόταν σε ζητήματα ασφαλείας. Χωρίς αυτή την προειδοποίηση, είναι δυσκολότερο για την Ουκρανία να αποκρούσει την επίθεση, αλλά και να ειδοποιήσει τους αμάχους εγκαίρως, ώστε να προλάβουν να μεταβούν σε καταφύγια.
Οι εντάσεις μεταξύ Ουκρανίας και ΗΠΑ έφτασαν στο ναδίρ μετά τη συμφωνία που συνήψε ο Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, βάσει της οποίας η Ουάσιγκτον θα απέφευγε την περαιτέρω αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με αντάλλαγμα τη διάθεση από τη Μόσχα περιορισμένων ποσοτήτων ντίζελ στην παγκόσμια αγορά, με στόχο τον περιορισμό της ανόδου των τιμών.
Ο Τραμπ προκάλεσε αντιδράσεις ακόμη και από μέλη του ίδιου του κόμματός του, όταν δήλωσε αργά την Παρασκευή ότι θα άρει την εφαρμογή μέρους ενός νέου νόμου περί κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ο οποίος φέρει το όνομα του εκλιπόντος γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκρέιαμ.
Αργότερα, την Κυριακή, ο Τραμπ δήλωσε ότι προχώρησε στη συμφωνία για τις εξαγωγές ντίζελ και στην εξαίρεση από τις κυρώσεις επειδή δεν θέλει να απομακρύνει τον Πούτιν από τις ειρηνευτικές συνομιλίες, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι ο Ζελένσκι επιθυμεί να παρατείνει τον πόλεμο.
«Δεν θέλει να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο και πιθανότατα δεν το ήθελε ποτέ», έγραψε ο Τραμπ για τον Ζελένσκι. «Θα μπορούσε να είχε εξασφαλίσει μια καλύτερη συμφωνία πριν από δύο χρόνια απ’ ό,τι μπορεί να εξασφαλίσει τώρα. Η χώρα του βρίσκεται σε ερείπια, ένα μεγάλο μέρος των εδαφών της έχει χαθεί, οι ωκεανοί και οι θάλασσές της έχουν χαθεί, ενώ ο ανδρικός πληθυσμός της είναι μειωμένος, τραυματισμένος ή/και νεκρός. ΘΕΛΩ ΝΑ ΤΕΡΜΑΤΙΣΤΕΙ ΑΥΤΟΣ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ!»
Η Ουκρανία είναι επίσης πιθανό να ανησυχήσει από δημοσίευμα της Wall Street Journal, σύμφωνα με το οποίο ο Πούτιν πρότεινε συνάντηση με τον Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ της Κίνας τον επόμενο μήνα, προκειμένου να συζητήσουν τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Ο Τραμπ δεν έχει συμφωνήσει να συμμετάσχει σε συνάντηση, ανέφερε η εφημερίδα, ενώ παραμένει ασαφές αν θα πραγματοποιηθεί σύνοδος κορυφής.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι ο Τραμπ είναι ανοιχτός σε οτιδήποτε θα μπορούσε να κάνει για να τερματιστεί η σύγκρουση και επιθυμεί να προχωρήσουν οι διπλωματικές προσπάθειες με τη συμμετοχή της Ρωσίας και της Ουκρανίας. «Κανείς δεν κερδίζει αυτόν τον πόλεμο», δήλωσε ο Ρούμπιο στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Ουζμπεκιστάν.
Ερωτηθείς ευθέως για μια τριμερή συνάντηση μεταξύ του Πούτιν, του Σι και του Τραμπ, ο Ρούμπιο δήλωσε: «Νομίζω ότι έχουν γίνει συζητήσεις για μια συνάντηση», προσθέτοντας ότι δεν έχει οριστικοποιηθεί τίποτα.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι σχέσεις με την Ουάσιγκτον ενδέχεται να βελτιωθούν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. «Η πολιτική γίνεται πολύ επιθετική κατά την προεκλογική περίοδο», είπε. «Πιστεύω ότι τώρα βρισκόμαστε σε μια κατάσταση αγωνίας, αλλά μετά τις εκλογές η ζωή θα συνεχιστεί και θεωρώ ότι τα πράγματα θα είναι πιο ήρεμα».
Ο Ζελένσκι μίλησε αφού η Ουκρανία διαμαρτυρήθηκε ότι η SpaceX, η αμερικανική εταιρεία που ανήκει στον Έλον Μασκ, επιβράδυνε τις ταχύτητες σύνδεσης στο διαδίκτυο μέσω του Starlink στην Ουκρανία. Η δορυφορική υπηρεσία διαδικτύου είναι κρίσιμης σημασίας για τα ουκρανικά στρατεύματα και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της χώρας στο πεδίο της μάχης στον πόλεμό της κατά της Ρωσίας, ο οποίος διανύει πλέον το πέμπτο έτος του.
Ερωτηθείς ποιος έδωσε την εντολή για την κίνηση αυτή, ο Ζελένσκι υπέδειξε «τις αρχές, τον Λευκό Οίκο», επικαλούμενος «πηγές» τις οποίες δεν προσδιόρισε. Είπε ότι οι ταχύτητες σύνδεσης στο διαδίκτυο μέσω του Starlink στην Ουκρανία μηδενίζονται όταν η ταχύτητα υπερβαίνει τα 161 χιλιόμετρα την ώρα, ενώ εκτός της χώρας η υπηρεσία λειτουργεί χωρίς κανέναν περιορισμό. Τα ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη κινούνται με ταχύτητες περίπου 400 χιλιομέτρων την ώρα.
Ο Ζελένσκι δήλωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ καθυστερούν τις παραδόσεις αναχαιτιστικών πυραύλων για τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot, τα οποία χρησιμοποιούνται για την κατάρριψη των ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων που προκαλούν τις μεγαλύτερες ζημιές στις υποδομές των ουκρανικών πόλεων.
«Έχουμε πληρώσει για τα όπλα», συμπεριλαμβανομένων των αντιβαλλιστικών πυραύλων, στο πλαίσιο του λεγόμενου προγράμματος PURL, δήλωσε ο Ζελένσκι. «Ένα μέρος των προμηθειών έχει εγκριθεί» από την αμερικανική πλευρά, «ενώ το υπόλοιπο δεν έχει εγκριθεί. Και αυτό δεν είναι τεχνικό ζήτημα».
Οι ΗΠΑ προμηθεύουν επί του παρόντος την Ουκρανία με μόλις 12 αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot τον μήνα, περίπου το ένα τέταρτο του ρυθμού προμηθειών επί κυβέρνησης Τζο Μπάιντεν, δήλωσε ο Ζελένσκι. Επί Τραμπ, οι ΗΠΑ πωλούν αυτούς τους πυραύλους στην Ουκρανία, ενώ ο Μπάιντεν τους παρείχε δωρεάν ως στρατιωτική βοήθεια.
«Πιστεύω ότι ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών διατηρεί πράγματι καλές σχέσεις με τον Πούτιν», δήλωσε ο Ζελένσκι. «Ωστόσο, υπάρχει ένα πρόβλημα εδώ. Αυτή τη στιγμή, ο Τραμπ δεν μπορεί να αναγκάσει τον Πούτιν να τερματίσει τον πόλεμο».
Στο μεταξύ, ο Ζελένσκι εξακολουθεί να βρίσκεται σε στενή επαφή με τους βασικούς απεσταλμένους του Τραμπ για τις ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ουκρανία, τον Τζάρεντ Κούσνερ και τον Στιβ Γουίτκοφ, δηλώνοντας την Κυριακή ότι συζητούν τη διοργάνωση μιας ακόμη συνάντησης, πιθανότατα αργότερα αυτή την εβδομάδα.
Οι τρεις τους είχαν ήδη συναντηθεί στο Κίεβο στις αρχές Σεπτεμβρίου. Τότε, ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ είχαν μεταβεί πρώτα στη Μόσχα για συνομιλίες με τον Πούτιν, προτού πραγματοποιήσουν την πρώτη τους επίσκεψη στην Ουκρανία για διαπραγματεύσεις με τον Ζελένσκι.
Η αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ έρχεται στην πλέον δυσμενή χρονική συγκυρία για την Ουκρανία, καθώς η χώρα προετοιμάζεται για έναν εξαιρετικά δύσκολο χειμώνα.
Η χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών με κινητήρες τζετ από τη Ρωσία, σε συνδυασμό με τη σοβαρή έλλειψη αναχαιτιστικών πυραύλων, έχει καταστήσει την Ουκρανία ολοένα πιο ευάλωτη σε κύματα αεροπορικών επιθέσεων, υπονομεύοντας το ηθικό του πληθυσμού.
Η χώρα υφίσταται ήδη πολύωρες διακοπές ηλεκτροδότησης, ενώ οι μεγαλύτερες πόλεις της προετοιμάζονται για ακόμη σοβαρότερες διαταραχές, συμπεριλαμβανομένων πιθανών διακοπών στην παροχή θέρμανσης και νερού, καθώς και στη λειτουργία των αποχετευτικών συστημάτων.
Ερωτηθείς πώς θα περιέγραφε τις προσπάθειες αποκατάστασης των σχέσεων με τις ΗΠΑ, ο Ζελένσκι δήλωσε: «Πιστεύω ότι, όταν οι δυνητικοί κίνδυνοι για την Ουκρανία έχουν διαστάσεις τσουνάμι, πρέπει να παρέμβει κανείς όσο η κατάσταση θυμίζει ακόμη μια ήπια καταιγίδα. Θεωρώ ότι διακυβεύονται πολύ περισσότερα από τη συμφωνία για το ντίζελ».