Η Ρουμανία βρίσκεται κοντά στην έξοδο από ένα πολιτικό αδιέξοδο που διαρκεί εδώ και μήνες και στην ανάδειξη νέας κυβέρνησης, η οποία θα δεχθεί πιέσεις να διατηρήσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών και να αποτρέψει την επανεμφάνιση μιας οικονομικής κρίσης.
Ο εντολοδόχος πρωθυπουργός Λούκα Νικουλέσκου αναμένεται ευρέως να εξασφαλίσει σήμερα την ψήφο εμπιστοσύνης του κοινοβουλίου για την προτεινόμενη κυβέρνησή του. Θα βρεθεί αντιμέτωπος με το δύσκολο έργο της μείωσης ενός από τα υψηλότερα δημοσιονομικά ελλείμματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και της επανεκκίνησης της οικονομικής ανάπτυξης.
Ο Νικουλέσκου, διπλωμάτης χωρίς πολιτική ένταξη, θα πρέπει να βασιστεί σε μια εύθραυστη συμφωνία μεταξύ αντιμαχόμενων κομμάτων, διαπραγματευόμενος την υποστήριξη για κρίσιμα νομοσχέδια — μεταξύ των οποίων και ο κρατικός προϋπολογισμός του 2027 — κατά περίπτωση.
Το διακύβευμα της ψηφοφορίας είναι υψηλό. Ο νέος πρωθυπουργός θα πρέπει να πείσει τους οίκους αξιολόγησης ότι θα συνεχίσει την πορεία δημοσιονομικής πειθαρχίας, καθώς η Ρουμανία βρίσκεται στο χείλος της απώλειας της επενδυτικής βαθμίδας της πιστοληπτικής της αξιολόγησης.
Η αποτυχία σχηματισμού νέας κυβέρνησης στο Βουκουρέστι δεν οφείλεται στην έλλειψη προσπαθειών. Ο Νικουλέσκου είναι ο τέταρτος πρωθυπουργός που προτείνει ο πρόεδρος Νικουσόρ Νταν από τον Μάιο. Το πολιτικό αυτό αδιέξοδο έχει οδηγήσει το ρουμανικό νόμισμα σε ιστορικό χαμηλό και έχει συμβάλει στην οικονομική στασιμότητα.
Στο κυβερνητικό του πρόγραμμα, ο Νικουλέσκου δεσμεύτηκε να τηρήσει το σχέδιο που συμφωνήθηκε με τις Βρυξέλλες, με στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ έως το 2030, κυρίως μέσω μέτρων για τον περιορισμό της φορολογικής απάτης και τη βελτίωση της είσπραξης των δημοσίων εσόδων.
Περιέγραψε με ιδιαίτερα σαφείς όρους την έκταση της πρόκλησης που αντιμετωπίζει. Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Ρουμανίας συρρικνώθηκε κατά 0,6% το πρώτο εξάμηνο του έτους, το δημόσιο χρέος υπερβαίνει το 60% του ΑΕΠ, τα επιτόκια αυξάνονται και οι προοπτικές της πιστοληπτικής αξιολόγησης είναι αρνητικές, ανέφερε ο Νικουλέσκου στο πρόγραμμά του.
«Η δημοσιονομική εξυγίανση πρέπει να συνεχιστεί, αλλά με έμφαση στην οικονομική ανάπτυξη», δήλωσε. «Χωρίς ανάπτυξη, κανένας στόχος για το έλλειμμα δεν είναι βιώσιμος· χωρίς δημοσιονομική πειθαρχία, καμία ανάπτυξη δεν είναι βιώσιμη».
Το υπουργικό του συμβούλιο θα αποτελείται από τεχνοκράτες και υπουργούς από τους Σοσιαλδημοκράτες, το μεγαλύτερο κόμμα στο κοινοβούλιο. Οι Σοσιαλδημοκράτες, που αποτελούσαν προηγουμένως μέλη του φιλοευρωπαϊκού κυβερνητικού συνασπισμού του πρωθυπουργού Ίλιε Μπολογιάν, συμμάχησαν τον Μάιο με την ακροδεξιά αντιπολίτευση για να ανατρέψουν τον συνασπισμό.
Άλλα κόμματα που συμμετείχαν στην προηγούμενη κυβέρνηση, όπως οι Φιλελεύθεροι, έχουν δηλώσει ότι θα συμβάλουν στην υπερψήφιση της κυβέρνησης Νικουλέσκου, ώστε να τερματιστεί η κρίση. Ωστόσο, καθώς επιρρίπτουν στους Σοσιαλδημοκράτες την ευθύνη για την κρίση, έχουν αποκλείσει κάθε επίσημη συνεργασία με ένα υπουργικό συμβούλιο στο οποίο συμμετέχουν, επιλέγοντας αντ' αυτού να συνάψουν διμερείς συμφωνίες με τον ίδιο τον Νικουλέσκου.
Στην απίθανη περίπτωση που ο Νικουλέσκου δεν καταφέρει να εξασφαλίσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ο Νταν ενδέχεται να αναγκαστεί να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, μια επιλογή που έχει προσπαθήσει να αποφύγει. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι μια γενική εκλογική αναμέτρηση θα κερδιζόταν από την ακροδεξιά, η οποία αποτελεί τον βασικό ωφελημένο από τη βαθιά αντισυστημική διάθεση που επικρατεί στη Ρουμανία.
«Η νέα κυβερνητική διάταξη παραμένει εύθραυστη μεσοπρόθεσμα, καθώς δεν διαθέτει επίσημη κοινοβουλευτική πλειοψηφία», δήλωσε ο Νικολάε Κόβριγκ, οικονομολόγος της Raiffeisen Bank SA με έδρα το Βουκουρέστι.
Αυτό περιορίζει τα περιθώρια του Νικουλέσκου να προωθήσει περαιτέρω περικοπές δαπανών και δύσκολες μεταρρυθμίσεις. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές παρακολουθούν στενά κάθε ένδειξη ενδεχόμενης δημοσιονομικής απόκλισης, ιδίως καθώς οι Σοσιαλδημοκράτες ανέτρεψαν την κυβέρνηση Μπολογιάν λόγω της ατζέντας λιτότητας που προωθούσε.
Η απόδοση του 10ετούς εγχώριου κρατικού ομολόγου της Ρουμανίας υποχώρησε κατά περίπου μισή ποσοστιαία μονάδα από το υψηλό του προηγούμενου μήνα, όταν είχε ξεπεράσει το 7,6%, αν και το κόστος δανεισμού της χώρας παραμένει το υψηλότερο στην ΕΕ, όπως και ο πληθωρισμός της. Οι αποδόσεις των ξένων χρεογράφων έχουν επίσης ανακάμψει.