Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιχείρησε να βάλει τέλος στην κλιμακούμενη αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ, μετά τη συνάντησή του στο Όσλο με απεσταλμένους του Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος συνέχισε να ασκεί πιέσεις στο Κίεβο.
Σε συνέντευξη Τύπου την Τρίτη, ο Ζελένσκι υιοθέτησε ηπιότερο τόνο όσον αφορά τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, δηλώνοντας ότι συζήτησε με τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ την ανταλλαγή πληροφοριών και την πρόσβαση στο δορυφορικό διαδίκτυο Starlink της SpaceX. Νωρίτερα, ο Ζελένσκι είχε κατηγορήσει τις ΗΠΑ ότι περιόρισαν την υπηρεσία, την οποία χρησιμοποιούν τα ουκρανικά στρατεύματα για την άμυνά τους.
«Ήμασταν πολύ συγκεκριμένοι και η οργάνωση της συνάντησης ήταν πολύ θετική», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος, έχοντας στο πλευρό του τους ηγέτες της Νορβηγίας και της Φινλανδίας, οι οποίοι συμμετείχαν επίσης στις συνομιλίες. «Μοιραστήκαμε πράγματα τα οποία πρέπει να διαχειριστούμε και θα τα διαχειριστούμε, είμαι βέβαιος».
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι ελπίζει να αποκατασταθεί η σύνδεση της Ουκρανίας με το Starlink «ίσως μέσα σε 48 ώρες», προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ είχαν αρχίσει και πάλι να μοιράζονται πληροφορίες για την έγκαιρη προειδοποίηση έναντι ρωσικών επιθέσεων.
Ανέφερε επίσης, σύμφωνα με το Bloomberg, ότι οι δύο πλευρές συνεχίζουν να εργάζονται για τη διαμεσολάβηση με στόχο την επίτευξη ενεργειακής εκεχειρίας μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, την οποία έχει ζητήσει ο Τραμπ. Στις συνομιλίες συμμετείχε εξ αποστάσεως και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.
Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, ο Τραμπ συνέχισε να εντείνει την κριτική του προς τον Ζελένσκι. Επανέλαβε την άποψή του ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν επιθυμεί την επίτευξη συμφωνίας και αμφισβήτησε εκ νέου τη βούληση του Ζελένσκι να τερματίσει τον πόλεμο, ο οποίος διανύει πλέον το πέμπτο έτος του.
«Έχουμε δώσει τεράστια ποσά στην Ουκρανία. Δεν έχουμε πάρει τίποτα πίσω, πέρα από ακριβό ντίζελ», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο την Τρίτη. «Η Ουκρανία δεν έχει πολλούς ανθρώπους για να επιστρατεύσει και ήρθε η ώρα να επιτευχθεί συμφωνία».
Ο Πούτιν συνέχισε να εξαπολύει αεροπορικές επιθέσεις εναντίον ουκρανικών πόλεων, μεταξύ άλλων και την Τρίτη.
Η προσπάθεια επανέναρξης των συνομιλιών ακολουθεί μια αντιπαράθεση που διαρκεί περισσότερο από μία εβδομάδα και πυροδοτήθηκε από τη συμφωνία του Τραμπ με τον Πούτιν, η οποία επιτρέπει στη Ρωσία να διαθέσει ορισμένες ποσότητες ντίζελ στις διεθνείς αγορές, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να περιορίσει την εκτίναξη των τιμών της βενζίνης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, στις 3 Νοεμβρίου.
Η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε γρήγορα, με εκατέρωθεν αιχμές, καθώς ο Τραμπ υπέδειξε ότι ο Ζελένσκι θα έπρεπε να αποχωρήσει από την προεδρία και ο Ζελένσκι τον κατηγόρησε ότι επιχειρεί να εξαναγκάσει την Ουκρανία σε παράδοση.
Η διαμάχη απειλούσε να αφήσει το Κίεβο στην πλέον ευάλωτη θέση του, καθώς προετοιμάζεται για έναν ακόμη δριμύ χειμώνα, ενώ οι απώλειες αμάχων έχουν ήδη αυξηθεί από τις συνεχείς ρωσικές επιθέσεις.
Ενώ οι συνομιλίες στο Όσλο βρίσκονταν σε εξέλιξη, οι ρωσικές δυνάμεις επιτέθηκαν στην Ουκρανία με μη επανδρωμένα αεροσκάφη με κινητήρες τζετ, πλήττοντας ενεργειακές εγκαταστάσεις στο Κίεβο και διακόπτοντας την ηλεκτροδότηση και την υδροδότηση σε ορισμένες συνοικίες της πρωτεύουσας.
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου, ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι η Ουκρανία «δεν χάνει αυτόν τον πόλεμο, αλλά χάνει ανθρώπους».
Μετά τη συνάντηση στο Όσλο, η οποία είχε ως στόχο να επαναφέρει τις ειρηνευτικές συνομιλίες σε τροχιά, ο Γουίτκοφ αναμένεται να μεταβεί την Τετάρτη στην Αγία Πετρούπολη για να συναντηθεί με τη ρωσική ηγεσία, δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε.
Σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τα σχέδια και μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω της ευαίσθητης φύσης του θέματος, ο Γουίτκοφ θα συναντηθεί με τον Πούτιν.
«Ο Στιβ θα πάει αύριο στη Ρωσία και θα δούμε τι έχει να πει ο Πούτιν», δήλωσε ο Ζελένσκι στους δημοσιογράφους. Σε ξεχωριστή τοποθέτησή του, ανέφερε ότι ένας από τους στόχους είναι να σχεδιαστεί μια τριμερής συνάντηση μεταξύ των ηγετών των ΗΠΑ, της Ουκρανίας και της Ρωσίας, «για να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα που μπορούν να επιλύσουν μόνο οι ηγέτες», συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τις εδαφικές διεκδικήσεις.
«Είμαστε έτοιμοι να μην πλήττουμε ευαίσθητες περιοχές του ενεργειακού τομέα της Ρωσίας, εφόσον η Ρωσία σταματήσει να πλήττει τις δικές μας, αλλά ο Πούτιν είπε όχι», δήλωσε ο Ζελένσκι, αναφερόμενος σε ένα από τα βασικά πρόσφατα αιτήματα των ΗΠΑ προς το Κίεβο. «Ωστόσο, εργαζόμαστε για να βρούμε μια λύση».
Ο Στέρε και ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, επιχείρησαν να παρουσιάσουν θετικά αποτελέσματα από τις συνομιλίες, οι οποίες ακολούθησαν έναν αντίστοιχο κύκλο συναντήσεων μεταξύ της Ουκρανίας και των απεσταλμένων του Τραμπ, που μέχρι στιγμής δεν έχει αποφέρει ουσιαστική πρόοδο προς τον τερματισμό του πολέμου, καθώς η Ρωσία εμμένει στις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της.
Οι συνομιλίες προχωρούν «αρκετά καλά» σε τεχνικό επίπεδο, καθώς έχουν εντοπιστεί «βασικά στοιχεία» όσον αφορά την ασφάλεια και την οικονομία, δήλωσε ο Στουμπ. Πρόσθεσε ότι οι συζητήσεις κάλυψαν επίσης ζητήματα άμεσης προτεραιότητας, όπως η αντιαεροπορική άμυνα, οι ενεργειακές εγκαταστάσεις και οι μερικές εκεχειρίες, μεταξύ άλλων στους τομείς της ενέργειας και της επισιτιστικής ασφάλειας.
«Έχω την αίσθηση ότι βρισκόμαστε στην ίδια γραμμή και ότι τα επόμενα βήματα αφορούν τον τρόπο με τον οποίο θα φτάσουμε εκεί», δήλωσε ο Στουμπ. «Κατανοούμε πλήρως ότι έχει υπάρξει πολύς θόρυβος στη δημόσια συζήτηση».
Οι θέσεις της Ουκρανίας και της Ρωσίας ως προς τον τρόπο τερματισμού του πολέμου παραμένουν αμετάβλητες, με τις δύο πλευρές να απέχουν ακόμη πολύ από την επίτευξη συμφωνίας. Μεταξύ άλλων απαιτήσεων, ο Πούτιν θέλει το Κίεβο να αποσύρει τα στρατεύματά του από τα τμήματα της ανατολικής περιφέρειας του Ντονέτσκ που εξακολουθεί να ελέγχει η Ουκρανία.
Το Κίεβο απορρίπτει το αίτημα και προτείνει, αντίθετα, να σταματήσουν οι εχθροπραξίες κατά μήκος της σημερινής γραμμής του μετώπου. Οι ΗΠΑ, ενεργώντας ως διαμεσολαβητής, έχουν προτείνει τη δημιουργία ουδέτερης ζώνης μεταξύ των ουκρανικών και των ρωσικών δυνάμεων.
«Θα δούμε τι θα συμβεί μετά την αυριανή συνάντηση στην Αγία Πετρούπολη. Είναι πολύ σημαντικό οι Αμερικανοί διαπραγματευτές να παραμείνουν ενεργοί και ο πρόεδρος Τραμπ να συνεχίσει να εμπλέκεται», δήλωσε ο Στουμπ. «Η σημερινή ήταν μια καλή ημέρα για την ειρήνη».