Η αξιολόγηση της Γαλλίας παραμένει στη βαθμίδα Aa3 με αρνητικές προοπτικές (outlook). Τη στηρίζουν η εύρωστη και διαφοροποιημένη οικονομία της χώρας και οι ισχυροί δημόσιοι θεσμοί της. Ωστόσο, η λειτουργία του θεσμικού πλαισίου δοκιμάζεται επανειλημμένα από τον κατακερματισμό του κοινοβουλίου, τις διαφωνίες με την κυβέρνηση για τις προτεραιότητες και την εφαρμογή της πολιτικής, καθώς και από περιόδους πολιτικής και κοινωνικής αστάθειας.
Παράλληλα, η αύξηση του δημόσιου χρέους και η εξασθένηση της δυνατότητας εξυπηρέτησής του αποτελούν βασικές πιστοληπτικές προκλήσεις.
Στοίχημα ο προϋπολογισμός του 2027
Από την προηγούμενη περιοδική επανεξέταση της κρατικής αξιολόγησης, η χαμηλότερη ανάπτυξη και το υψηλότερο έλλειμμα έχουν οδηγήσει σε μεγαλύτερη επιβάρυνση του χρέους από εκείνη που αναμενόταν αρχικά. Παράλληλα, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν ταχύτερα από τις προβλέψεις του οίκου, ενώ οι εκτεταμένες κοινωνικές κινητοποιήσεις ενδέχεται να περιορίσουν τα περιθώρια δημοσιονομικής προσαρμογής.
Η αξιολόγηση Aa3 προϋποθέτει ότι θα εγκριθεί προϋπολογισμός για το 2027 που θα οδηγεί σε μείωση του ελλείμματος, ενώ παράλληλα το κόστος χρηματοδότησης και οι κοινωνικές εντάσεις θα αποκλιμακωθούν σε κάποιο βαθμό τους επόμενους μήνες.
Η διαδικασία κατάρτισης του προϋπολογισμού συμπίπτει με ορισμένες από τις εκτενέστερες κοινωνικές κινητοποιήσεις που έχει βιώσει η Γαλλία εδώ και πολλά χρόνια. Παρά το δύσκολο πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον, το βασικό σενάριο της Moody’s προβλέπει ότι τελικά θα εγκριθεί προϋπολογισμός που θα περιορίζει το έλλειμμα, ενδεχομένως μέσω διαταγμάτων (ordonnances).
Ο οίκος εκτιμά ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα θα διαμορφωθεί στο 5,2% του ΑΕΠ το 2027, από 5,4% το 2026. Η πρόβλεψη είναι ελαφρώς δυσμενέστερη από το 5% που προβλέπει το προσχέδιο του προϋπολογισμού, καθώς η ασθενέστερη από την αναμενόμενη κυβερνητική πρόβλεψη ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα επιβαρύνει τα έσοδα, ενώ η πλήρης εφαρμογή των σχεδιαζόμενων περικοπών δαπανών θα είναι πολιτικά δύσκολη.
Το χρέος θα ξεπεράσει το 120% του ΑΕΠ
Η Γαλλία θα χρειαστεί να καταβάλει σημαντική και διαρκή δημοσιονομική προσπάθεια και μετά τις προεδρικές εκλογές του Απριλίου και του Μαΐου 2027, προκειμένου να ενισχύσει τα δημόσια οικονομικά της και να σταθεροποιήσει το δημόσιο χρέος.
Η Moody’s προβλέπει ότι το χρέος θα υπερβεί το 120% του ΑΕΠ το 2027 και θα συνεχίσει να αυξάνεται έως το τέλος της δεκαετίας.
Παρότι ο οίκος αναμένει ότι ο επόμενος πρόεδρος και η νέα κυβέρνηση θα επιδιώξουν να συνεχίσουν τη μείωση του ελλείμματος, εκτιμά ότι δύσκολα θα μπορέσουν να εφαρμόσουν ταχεία δημοσιονομική προσαρμογή. Οι κοινωνικές εντάσεις, ο πολιτικός κατακερματισμός που αναμένεται να διατηρηθεί και η υποτονική ανάπτυξη θα περιορίσουν τα περιθώρια δράσης.
Ανησυχία για την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων
Πρόσθετους κινδύνους για τη δημοσιονομική θέση της Γαλλίας δημιουργεί η απότομη άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων τους τελευταίους μήνες, καθώς ενδέχεται να επιδεινώσει περαιτέρω τη δυνατότητα εξυπηρέτησης του χρέους — τον βασικό δείκτη που χρησιμοποιεί η Moody’s για την αξιολόγηση της δημοσιονομικής ισχύος.
Η απόδοση του δεκαετούς γαλλικού κρατικού ομολόγου έχει αυξηθεί κατά περίπου 150 μονάδες βάσης από τις αρχές του 2026.
Μέρος της αύξησης αντανακλά διαρθρωτικούς παράγοντες που επηρεάζουν τα κρατικά ομόλογα διεθνώς. Ωστόσο, περισσότερο από το ήμισυ της ανόδου των αποδόσεων φέτος οφείλεται στη διεύρυνση της διαφοράς απόδοσης των γαλλικών ομολόγων έναντι των αντίστοιχων γερμανικών τίτλων (Bunds).
Η Moody’s σημειώνει, πάντως, ότι η σταθμισμένη μέση διάρκεια του γαλλικού δημόσιου χρέους, η οποία ανέρχεται σε περίπου 8,5 έτη, σημαίνει ότι η αύξηση του κόστους δανεισμού θα πρέπει να διατηρηθεί για παρατεταμένο χρονικό διάστημα ώστε να έχει ουσιαστικά αρνητική επίδραση στους δείκτες εξυπηρέτησης του χρέους.
Γιατί διατηρούνται οι αρνητικές προοπτικές
Οι αρνητικές προοπτικές αντανακλούν τον αυξημένο κίνδυνο ο πολιτικός κατακερματισμός να συνεχίσει να υπονομεύει τη λειτουργία των νομοθετικών θεσμών της Γαλλίας.
Η πολιτική αστάθεια, η οποία αποτυπώνεται και στις σημερινές κοινωνικές εντάσεις, ενδέχεται να περιορίσει την ικανότητα της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει βασικές προκλήσεις: το υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα, την αύξηση του δημόσιου χρέους και τη διατηρήσιμη άνοδο του κόστους δανεισμού.
Ως αποτέλεσμα, υπάρχει κίνδυνος οι βασικοί πιστοληπτικοί δείκτες του γαλλικού Δημοσίου να επιδεινωθούν ταχύτερα από ό,τι προβλέπει σήμερα ο οίκος.
Με δεδομένες τις αρνητικές προοπτικές, μια αναβάθμιση της αξιολόγησης Aa3 θεωρείται εξαιρετικά απίθανη στο άμεσο μέλλον.
Η Moody’s θα μπορούσε, ωστόσο, να επαναφέρει τις προοπτικές σε σταθερές, εφόσον προκύψουν σαφείς ενδείξεις ότι οι γαλλικοί θεσμοί είναι σε θέση να μειώσουν το έλλειμμα και να επιβραδύνουν αισθητά την επιδείνωση της δυνατότητας εξυπηρέτησης του χρέους.
Προς αυτή την κατεύθυνση θα συνέβαλλε επίσης η επαναφορά βασικών διατάξεων της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης του 2023 ή η επίτευξη συμφωνίας για ένα διαφορετικό σύνολο μεταρρυθμίσεων, το οποίο θα διασφάλιζε τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος και των δημόσιων οικονομικών.
Πότε θα μπορούσε να υπάρξει υποβάθμιση
Υποβάθμιση της Γαλλίας θα μπορούσε να προκύψει εάν ενισχυθούν οι ενδείξεις ότι οι νομοθετικοί θεσμοί αδυνατούν να λάβουν μέτρα για την αποτροπή μιας ταχείας και παρατεταμένης επιδείνωσης της δυνατότητας εξυπηρέτησης του χρέους.
Πρόσθετες πιέσεις στην αξιολόγηση θα ασκούσε μια παρατεταμένη αναστολή ή ανατροπή βασικών διατάξεων προηγούμενων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, κυρίως στον τομέα των συντάξεων.
Λιγότερο πιθανό, αλλά υπαρκτό, ενδεχόμενο αποτελεί η περαιτέρω κλιμάκωση των γεωπολιτικών κινδύνων, η οποία θα μπορούσε επίσης να επιβαρύνει την πιστοληπτική εικόνα της χώρας.