Οι Βραζιλιάνοι αποφασίζουν σήμερα αν θα επανεκλέξουν τον πρόεδρο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα ή αν θα τον αντικαταστήσουν με τον υποψήφιο της σκληρής δεξιάς, Φλάβιο Μπολσονάρου, σε μια κρίσιμη αναμέτρηση δεύτερου γύρου που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις σχέσεις της χώρας με τις ΗΠΑ.
Ο Λούλα, ο 80χρονος αριστερός πολιτικός που διεκδικεί μια τέταρτη -μη συνεχόμενη- θητεία, υπολείπεται οριακά του αντιπάλου του στις περισσότερες δημοσκοπήσεις, πολλές από τις οποίες καταγράφουν διαφορές εντός του περιθωρίου στατιστικού σφάλματος. Ηττήθηκε στον πρώτο γύρο νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Ο 45χρονος γερουσιαστής Μπολσονάρου έχει δεσμευτεί να ευθυγραμμίσει στενότερα τη χώρα με τον Ντόναλντ Τραμπ και έχει υποσχεθεί να απελευθερώσει τον πατέρα του, τον πρώην πρόεδρο Ζαΐρ Μπολσονάρου, ο οποίος εκτίει μακρά ποινή φυλάκισης για συνωμοσία με στόχο την πραξικοπηματική ανατροπή της δημοκρατικής τάξης.
Η αναμέτρηση αποτελεί ουσιαστικά επανάληψη της εκλογικής μονομαχίας πριν από τέσσερα χρόνια, όταν ο πρεσβύτερος Μπολσονάρου ηττήθηκε από τον Λούλα στην πιο αμφίρροπη προεδρική εκλογή στην ιστορία της χώρας. Ο συντηρητικός πολιτικός κρίθηκε ένοχος πέρυσι για συνωμοσία με στόχο την παράνομη παραμονή του στην εξουσία μετά από εκείνη την ήττα.
Η Βραζιλία έχει αναδειχθεί σε κρίσιμο πεδίο ανταγωνισμού για τις φιλοδοξίες της Ουάσιγκτον στη Λατινική Αμερική, μετά από μια σειρά εκλογικών νικών της δεξιάς σε ολόκληρη την περιοχή, σημειώνουν οι Financial Times.
Η Μπρούνα Σάντος, διευθύντρια του προγράμματος για τη Βραζιλία στο Inter-American Dialogue, δήλωσε ότι μια νίκη του Μπολσονάρου θα αποτελούσε «πολιτική νίκη» για την κυβέρνηση Τραμπ, η οποία έχει επιβάλει εμπορικούς δασμούς και άλλα τιμωρητικά μέτρα στη Μπραζίλια από πέρυσι.
«Ο Λευκός Οίκος θα αποκτούσε έναν ακόμη ιδεολογικό σύμμαχο στην περιοχή», πρόσθεσε. «Ο Λούλα αντιπροσωπεύει τη συνέχεια και την αποκατάσταση, ενώ ο Φλάβιο αντιπροσωπεύει τη ρήξη με το σύστημα».
Πρώην μεταλλεργάτης και συνδικαλιστικός ηγέτης κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας στη Βραζιλία, ο Λούλα κυβέρνησε τη χώρα από το 2003 έως το 2010 και πέτυχε σημαντική μείωση της φτώχειας. Αργότερα φυλακίστηκε με κατηγορίες διαφθοράς, αλλά οι καταδικαστικές αποφάσεις σε βάρος του ακυρώθηκαν στη συνέχεια.
Ο αριστερός πρόεδρος προωθεί στενότερους δεσμούς με άλλες λεγόμενες μεσαίες δυνάμεις, καθώς και με την ομάδα BRICS των αναπτυσσόμενων οικονομιών.
Παρά τη σχετικά χαμηλή ανεργία και την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη επί διακυβέρνησης Λούλα, οι ψηφοφόροι εξακολουθούν να είναι δυσαρεστημένοι με το κόστος ζωής και την εγκληματικότητα. Ο Μπολσονάρου έχει υποσχεθεί περικοπές δαπανών με στόχο τη μείωση των επιτοκίων, καθώς και αυστηρότερη αντιμετώπιση των συμμοριών.
Ο Κρίστοφερ Γκάρμαν, διευθύνων σύμβουλος για την αμερικανική ήπειρο στην εταιρεία συμβούλων Eurasia Group, δήλωσε ότι οι δυσκολίες του Λούλα εξηγούνται από «μια αίσθηση στασιμότητας».
«Το κόστος του κεφαλαίου έχει γίνει ασφυκτικό και πολλές οικογένειες είναι υπερχρεωμένες. Δεν είναι ότι οι ψηφοφόροι έχουν γίνει πιο ιδεολόγοι, αλλά ότι ο Φλάβιο κατάφερε να αξιοποιήσει μέρος αυτής της δυσαρέσκειας».
Ο Μπολσονάρου επικράτησε του Λούλα με ποσοστό 47% έναντι 45% στην πρώτη ψηφοφορία, πριν από τρεις εβδομάδες, πυροδοτώντας άνοδο στις χρηματοπιστωτικές αγορές λόγω των προσδοκιών για μια κυβέρνηση πιο φιλική προς τις επιχειρήσεις. Οι επενδυτές ανησυχούν για το υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα της Βραζιλίας και τον δημόσιο δανεισμό.
Κανένας υποψήφιος που τερμάτισε δεύτερος στον πρώτο γύρο δεν έχει κερδίσει προεδρικές εκλογές στη Βραζιλία από την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1985. Ωστόσο, το προβάδισμα του Μπολσονάρου έχει περιοριστεί σε αρκετές πρόσφατες δημοσκοπήσεις, καθώς ο Λούλα έχει υποσχεθεί ελάφρυνση χρέους, δωρεάν μετακινήσεις με τα μέσα μαζικής μεταφοράς τα Σαββατοκύριακα και οικονομική ενίσχυση για φτωχότερους φοιτητές.
Οι υποστηρικτές του Λούλα προειδοποιούν ότι τα κοινωνικά επιδόματα και οι δημόσιες υπηρεσίες κινδυνεύουν υπό τον Μπολσονάρου, ο οποίος επιμένει ότι θα προστατεύσει τα κοινωνικά προγράμματα.