Ανοιχτό το ενδεχόμενο να συζητηθούν και οι ρωσικές απαιτήσεις για εγγυήσεις ασφαλείας στο πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία άφησε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σε μια αξιοσημείωτη μετατόπιση της έως τώρα στάσης του Κιέβου, καθώς εντείνονται οι διπλωματικές προσπάθειες των ΗΠΑ για την επανεκκίνηση των συνομιλιών με τη Μόσχα.
Ο Ουκρανός πρόεδρος ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι προηγουμένως πρέπει να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες ασφαλείας της δικής του χώρας. Όπως ανέφερε σε συνομιλία με δημοσιογράφους στο Κίεβο, η Δύση θα μπορούσε να εξετάσει τις απαιτήσεις της Ρωσίας, αφού πρώτα επιλυθεί το ζήτημα του πολέμου.
«Πρώτα πρέπει να επιλύσουμε το ζήτημα αυτού του πολέμου και μόνο τότε να αναζητήσουμε απαντήσεις στα ερωτήματα που θέτει η Ρωσία, με βάση τις δικές της απόψεις και προσδοκίες για την ασφάλεια», δήλωσε ο Ζελένσκι.
Συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι
Μέχρι σήμερα, το Κίεβο και οι δυτικοί σύμμαχοί του αντιμετώπιζαν τις ρωσικές απαιτήσεις για εγγυήσεις ασφαλείας από το ΝΑΤΟ και για ευρύτερη αναμόρφωση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας ως προσπάθεια της Μόσχας να επανακτήσει σφαίρα επιρροής και να περιορίσει την κυριαρχία των γειτονικών της χωρών.
Στο επίκεντρο των επόμενων διπλωματικών κινήσεων βρίσκονται οι προγραμματισμένες επαφές διαπραγματευτικών ομάδων από την Ουκρανία, τη Ρωσία και τις ΗΠΑ, οι οποίες αναμένεται να συναντηθούν στις αρχές Νοεμβρίου στο Άμπου Ντάμπι.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, οι συνομιλίες θα έχουν τεχνικό χαρακτήρα και θα επικεντρωθούν σε πιθανά μέτρα αποκλιμάκωσης, μεταξύ των οποίων μια συμφωνία για κατάπαυση του πυρός στον ενεργειακό και ναυτιλιακό τομέα, καθώς και στις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία.
Ο ίδιος επέμεινε ότι οποιαδήποτε συζήτηση για τη μεταπολεμική διευθέτηση και τις εγγυήσεις ασφαλείας θα πρέπει να περιλαμβάνει και την Ευρώπη.
«Μπορούμε να συζητήσουμε τα ζητήματα αρχής με τους Ρώσους μέσω αμερικανικής διαμεσολάβησης. Αλλά εάν περάσουμε στο πλαίσιο των εγγυήσεων ασφαλείας και συμφωνηθεί ότι αυτές θα απαιτούν τη συμμετοχή της Ευρώπης, τότε η Ευρώπη πρέπει να συμμετέχει στις συζητήσεις», υπογράμμισε ο ίδιος.
Οι δηλώσεις έγιναν μετά τις τηλεφωνικές συνομιλίες που είχαν ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ και ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, στην πρώτη απευθείας επικοινωνία Ευρωπαίων ηγετών με τον Ρώσο πρόεδρο από τον Ιούλιο του προηγούμενου έτους.
Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι είχε συνομιλήσει με τους δύο ηγέτες πριν και μετά την επικοινωνία τους με τον Πούτιν, προσθέτοντας ότι εκείνοι αποκόμισαν την εντύπωση πως η Μόσχα αντιμετωπίζει σοβαρά τις σχεδιαζόμενες συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι.
Από την πλευρά του, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ υποβάθμισε τη σημασία της πρωτοβουλίας των δύο Ευρωπαίων ηγετών, δηλώνοντας ότι δεν συζητήθηκε κάτι νέο και προειδοποιώντας ότι ο πόλεμος ενδέχεται να κλιμακωθεί.
Αμερικανικό άνοιγμα στη Μόσχα
Η κινητικότητα γύρω από τις ειρηνευτικές συνομιλίες εντείνει την ανησυχία του Κιέβου για την προσέγγιση Ουάσιγκτον και Μόσχας. Ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι η Ρωσία επιχειρεί να προσελκύσει τις ΗΠΑ με προοπτικές οικονομικής συνεργασίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το δημοσίευμα των Financial Times, Αμερικανοί και Ρώσοι διαπραγματευτές έχουν συζητήσει πιθανά επιχειρηματικά σχέδια, τα οποία θα μπορούσαν να υλοποιηθούν μετά τον τερματισμό του πολέμου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται κοινές δραστηριότητες αμερικανικών και ρωσικών πετρελαϊκών εταιρειών, η επαναλειτουργία του ρωσικού εναέριου χώρου για αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες και η επανέναρξη συνεργασίας στην παραγωγή και προμήθεια τιτανίου.
Ο Ουκρανός πρόεδρος εκτίμησε ότι η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Πούτιν στην Αλάσκα, τον Αύγουστο του 2025, είχε ήδη συμβάλει στον τερματισμό της διπλωματικής απομόνωσης της Ρωσίας. Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν νέες συμφωνίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας.
Το αγκάθι των εγγυήσεων
Ο Ζελένσκι προειδοποίησε ότι οι ρωσικές απαιτήσεις για εγγυήσεις ασφαλείας δεν αποτελούν νέο ζήτημα, αλλά συνδέονται με την επιδίωξη της Μόσχας να αλλάξει συνολικά το πλαίσιο ασφαλείας στην Ευρώπη και διεθνώς.
Πριν από την εισβολή του Φεβρουαρίου του 2022, ο Πούτιν είχε ζητήσει, μεταξύ άλλων, να αποκλειστεί η περαιτέρω διεύρυνση του ΝΑΤΟ, να αποσυρθούν στρατεύματα και στρατιωτικός εξοπλισμός από χώρες που συνορεύουν με τη Ρωσία και να τεθούν περιορισμοί σε στρατιωτικές αναπτύξεις και ασκήσεις. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είχαν απορρίψει τις προτάσεις, θεωρώντας ότι παραβιάζουν την κυριαρχία τους.
«Κατά την άποψή μου, οι εγγυήσεις ασφαλείας για τη Ρωσία, όπως τις αντιλαμβάνεται η ίδια, σημαίνουν αλλαγή του πλαισίου ασφαλείας στην Ευρώπη και στον κόσμο», σημείωσε ο Ζελένσκι.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι τα εδαφικά ζητήματα θα πρέπει να συζητηθούν σε επίπεδο ηγετών, ενώ δήλωσε ότι η Ουκρανία ήταν έτοιμη να εξετάσει αμερικανική πρόταση για τη δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης εκατέρωθεν της γραμμής του μετώπου.
Οι εξελίξεις καταγράφονται σε μια περίοδο κατά την οποία το Κίεβο ανησυχεί για πιθανή μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής υποστήριξης, έπειτα από διαφωνίες με την κυβέρνηση Τραμπ για τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και καθυστερήσεις στην προμήθεια κρίσιμων αντιαεροπορικών πυραύλων.