Η Κέλι Λάκομπ είχε διαβάσει ιστορίες παιδιών που γεννήθηκαν από δωρεά σπέρματος και ανακάλυψαν ότι έχουν δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες αδέλφια.
Η προοπτική αυτή την ανησύχησε όταν αποφάσισε να γίνει μητέρα ως single γυναίκα μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης. Ως συνιδρύτρια πλατφόρμας για την υγεία των γυναικών, είχε συναντήσει έρευνες που υποδείκνυαν ότι τα παιδιά που έχουν συλληφθεί με δωρεά σπέρματος προσαρμόζονται καλύτερα όταν γνωρίζουν με ποιους έχουν γενετική συγγένεια.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Bloomberg, η επιθυμία της να περιορίσει τον πιθανό αριθμό ετεροθαλών αδελφών, αλλά και να γνωρίζει περισσότερα για τον χαρακτήρα του δότη, την οδήγησε σε μια εξειδικευμένη τράπεζα σπέρματος στο Σαν Ντιέγκο, την Coast to Coast Sperm Donation.
Το βασικό πακέτο κοστίζει περίπου 25.000 δολάρια, ενώ το σπέρμα κάθε δότη μπορεί να διατεθεί σε έως έξι οικογένειες. Η Λάκομπ θεώρησε ότι ακόμη και οι έξι οικογένειες ήταν πολλές και πλήρωσε επιπλέον 25.000 δολάρια σε αμοιβή του πρακτορείου, ώστε να εξαγοράσει τρεις από τις υπόλοιπες θέσεις. Έτσι, μόνο δύο ακόμη οικογένειες μπορούν να επιλέξουν τον ίδιο δότη.
Ο συνολικός λογαριασμός της, που περιλαμβάνει το σπέρμα, την αμοιβή του δότη, γενετικούς και ιατρικούς ελέγχους, νομικά έξοδα και τα ταξιδιωτικά έξοδα του δότη, ανήλθε σε 83.450 δολάρια — χωρίς να υπολογίζεται η εξωσωματική γονιμοποίηση.
Η 36χρονη Λάκομπ, που ζει στο Σαν Φρανσίσκο, είναι έγκυος σε κοριτσάκι που αναμένεται να γεννηθεί τον Δεκέμβριο.
«Εξακολουθούσα να αισθάνομαι ότι θα μπορούσε να γίνει κάπως υπερβολικό ή απρόσωπο να υπάρχουν άλλες πέντε οικογένειες με γενετικά ετεροθαλή αδέλφια, τόσο για μένα όσο και για το παιδί μου. Είναι κάτι για το οποίο είμαι διατεθειμένη να πληρώσω, ώστε να νιώθω άνετα και να έχω ηρεμία», δήλωσε.
Μια κληρονομιά από τη μητέρα της, η οποία πέθανε πριν από μερικά χρόνια, τη βοήθησε να καλύψει το κόστος. Το ποσό ήταν πολύ υψηλότερο από εκείνο μιας παραδοσιακής τράπεζας σπέρματος, όπου ένα φιαλίδιο 0,5 ml μπορεί να κοστίζει λιγότερο από 2.000 δολάρια, χωρίς αποθήκευση, αποστολή και γονιμοποίηση.
Ακριβές υπηρεσίες σε μια αγορά με περιορισμένη ρύθμιση
Με την αγορά δωρεών σπέρματος να αναπτύσσεται και το ρυθμιστικό πλαίσιο να παραμένει περιορισμένο, μια δωρεά μπορεί να οδηγήσει στη γέννηση εκατοντάδων παιδιών από τον ίδιο ανώνυμο πατέρα.
Η εξάπλωση υπηρεσιών γενετικών εξετάσεων, όπως οι Ancestry και 23andMe, έχει οδηγήσει σε πολλές ιστορίες ανθρώπων που ανακάλυψαν απροσδόκητες βιολογικές καταβολές και ετεροθαλή αδέλφια σε προχωρημένη ηλικία.
Πλέον, γονείς που υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση — μεταξύ αυτών γυναίκες που είναι ζευγάρια LGBTQ+ και ζευγάρια που αντιμετωπίζουν ανδρική υπογονιμότητα — έχουν περισσότερες επιλογές για να γνωρίσουν τους δότες και να προσπαθήσουν να περιορίσουν τον αριθμό των παιδιών που θα γεννηθούν από αυτούς. Όμως, αυτές οι δυνατότητες έχουν υψηλό κόστος.
Η υπηρεσία αντιστοίχισης δοτών Seed Scout επιτρέπει σε έως τρεις οικογένειες να αγοράσουν σπέρμα από τον ίδιο δότη. Ανταποκρινόμενη στη ζήτηση, από τον Ιανουάριο του 2024 προσφέρει και επιλογή αποκλειστικότητας έναντι 24.500 δολαρίων, συν πρόσθετες χρεώσεις.
Η παραδοσιακή τράπεζα σπέρματος Cryos International ανέφερε ότι η ζήτηση για την υπηρεσία αποκλειστικότητας, η οποία κοστίζει 49.000 δολάρια πριν από τα επιπλέον έξοδα, έχει αυξηθεί σε έως και 20 οικογένειες ετησίως.
Ωστόσο, δεν υπάρχει κεντρικό μητρώο δοτών που να επιτρέπει στις τράπεζες να διασφαλίζουν την αποκλειστικότητα, ούτε νομικές εγγυήσεις, σύμφωνα με τη Μελίσα Μπρίσμαν, δικηγόρο που ειδικεύεται στο αναπαραγωγικό Δίκαιο και εργάζεται στο Νιου Τζέρσεϊ και τη Νέα Υόρκη.
Η ίδια αμφιβάλλει ότι η πληρωμή δοτών ή τραπεζών για τον περιορισμό των δωρεών εξασφαλίζει πράγματι λιγότερα πιθανά αδέλφια.
«Δεν είμαι βέβαιη ποια είναι η αξία αυτού, αλλά υποθέτω ότι αν έχεις πολλά χρήματα, η ψυχολογική αξία μπορεί να είναι διαφορετική από εκείνη κάποιου άλλου», ανέφερε.
Η Μπρίσμαν πρόσθεσε ότι, παρότι πολλοί υποψήφιοι γονείς διστάζουν να μάθουν την ταυτότητα του δότη, η προσωπική επαφή αποτελεί τον καλύτερο τρόπο για να διασφαλιστεί η τήρηση συμφωνιών σχετικά με μελλοντικές δωρεές, την ανταλλαγή ιατρικών πληροφοριών και τη φύση της σχέσης του δότη με το παιδί.
Η γνωριμία με τον δότη και τα όρια των συμφωνιών
Η Λάκομπ ανησυχούσε για τη χρήση ανώνυμου δότη. Εκείνη και ο δότης πραγματοποίησαν τρεις βιντεοκλήσεις μέσω Zoom και μία κοινή συνεδρία συμβουλευτικής με θεραπευτή.
Ο δότης συμφώνησε στο αίτημά της να εξαγοράσει τρεις επιπλέον θέσεις οικογενειών και εξέφρασε ενδιαφέρον να αποτελέσει κάποια μέρα έναν «φιλικό θείο από απόσταση», όπως είπε η Λάκομπ.
Η ίδια αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι δεν έχει πλήρη έλεγχο στο ενδεχόμενο ο δότης να προσφέρει σπέρμα σε άλλες τράπεζες, παρότι έχει υπογράψει νομικές συμφωνίες μαζί της και με την Coast to Coast.
Οι συμφωνίες προβλέπουν ότι η Coast to Coast δεν θα τον αντιστοιχίσει με περισσότερες από δύο άλλες οικογένειες και ότι εκείνος δεν θα δωρίσει σπέρμα σε άλλες τράπεζες. Δεν του απαγορεύεται, πάντως, να αποκτήσει δικά του παιδιά ή να κάνει απευθείας δωρεά σε συγγενή ή στενό φίλο που γνώριζε πριν από τη συνεργασία του με την Coast to Coast. Ο ίδιος είπε στη Λάκομπ ότι δεν αναμένει να συμβεί κάτι από αυτά.
«Μπορώ να γνωρίζω με απόλυτη βεβαιότητα ότι είναι αξιόπιστος και θα τηρήσει τη δέσμευσή του, βασιζόμενη σε τρεις συναντήσεις μέσω Zoom; Όχι, δεν μπορώ. Αλλά αισθάνομαι πολύ μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στον χαρακτήρα του απ’ ό,τι αν δεν είχα την ευκαιρία να τον συναντήσω καθόλου», δήλωσε.
Πακέτα αποκλειστικότητας έως και 70.000 δολαρίων
Οι παραδοσιακές τράπεζες σπέρματος, που βασίζονται κυρίως σε ανώνυμες δωρεές, προσφέρουν επίσης πακέτα τα οποία, όπως υποστηρίζουν, περιορίζουν τον αριθμό των οικογενειών.
Η Fairfax Cryobank στη Βιρτζίνια διαθέτει ορισμένους δότες των οποίων το σπέρμα μπορεί να περιοριστεί στη χρήση από μία οικογένεια παγκοσμίως. Μια πρόσφατη καταχώριση ζητούσε 45.000 δολάρια για 10 φιαλίδια.
Στην California Cryobank, εφάπαξ πληρωμή 70.000 δολαρίων δίνει σε μια οικογένεια πρόσβαση σε όλο το αποθηκευμένο σπέρμα ενός δότη. Με το μισό ποσό, μια οικογένεια μπορεί να περιορίσει τις πωλήσεις σε εννέα άλλες οικογένειες.
Η Αμερικανική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής προτείνει ως κατευθυντήρια γραμμή κάθε δότης να οδηγεί στη γέννηση το πολύ 25 παιδιών σε πληθυσμό 800.000 ανθρώπων. Ωστόσο, ακόμη και αυτό το όριο μπορεί να επιτρέψει σε παιδιά που έχουν συλληφθεί με δωρεά σπέρματος να έχουν εκατοντάδες αδέλφια στις ΗΠΑ ή διεθνώς.
Η California Cryobank προειδοποιεί τους υποψήφιους πελάτες ότι, παρά τις γραπτές συμφωνίες με τους άνδρες που δωρίζουν σπέρμα, «δεν μπορεί να εμποδίσει έναν δότη να δωρίσει σε άλλη τράπεζα σπέρματος ούτε να εγγυηθεί ότι δεν έχει δωρίσει προηγουμένως σε άλλη τράπεζα», σύμφωνα με τον ιστότοπό της.