Οι Βρυξέλλες εμφανίζονται διατεθειμένες να επιδείξουν ευελιξία απέναντι στο ενδεχόμενο επιστροφής του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επιτρέποντας στη χώρα να παραμείνει εκτός της ευρωζώνης και της ζώνης Σένγκεν, σύμφωνα αποκλειστικό δημοσίευμα του Politico.
Η Βρετανία δεν θα ήταν απαραίτητο να υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα ή να ενταχθεί στη ζώνη ελεύθερης μετακίνησης προσώπων χωρίς συνοριακούς ελέγχους, δύο ζητήματα που προκαλούν επιφυλάξεις σε μερίδα των Βρετανών ψηφοφόρων.
Η δυνατότητα επιστροφής της χώρας στην ΕΕ με όρους αντίστοιχους με εκείνους που ίσχυαν πριν από το Brexit θα ενίσχυε σημαντικά τις προοπτικές επανένταξής της, απορρίπτοντας τις απόψεις όσων υποστηρίζουν ότι η Βρετανία δεν θα πρέπει να επιστρέψει χωρίς να δεσμευτεί για συμμετοχή στο ευρώ και τη Σένγκεν.
Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Άντι Μπέρναμ, έχει δηλώσει ότι το Brexit δεν λειτουργεί, ενώ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανένταξης στην ΕΕ να συμπεριληφθεί στο επόμενο εκλογικό πρόγραμμα του Εργατικού Κόμματος.
Ωστόσο, ευρωσκεπτικιστές υποστηρίζουν ότι μια επιστροφή της Βρετανίας θα μπορούσε να συνοδευτεί από πιέσεις για δεσμεύσεις στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, πέρα από εκείνες που ίσχυαν πριν από την αποχώρησή της.
Δημοσκόπηση της YouGov, που πραγματοποιήθηκε νωρίτερα μέσα στον Οκτώβριο, έδειξε ότι το 55% των Βρετανών επιθυμεί την ανατροπή του Brexit, έναντι 34% που θέλει να παραμείνει η χώρα εκτός ΕΕ. Τα ποσοστά, ωστόσο, μεταβάλλονται σημαντικά όταν τίθεται ως προϋπόθεση η ένταξη στο ευρώ και τη ζώνη Σένγκεν: μόλις 35% τάσσεται υπέρ, ενώ το 43% αντιτίθεται.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η Ένωση δεν έχει επί του παρόντος διαμορφώσει επίσημη θέση για την επιστροφή της Βρετανίας, καθώς το Λονδίνο δεν έχει υποβάλει σχετικό αίτημα.
Τονίζουν, ωστόσο, ότι η ΕΕ λαμβάνει πάντοτε υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε χώρας κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
«Θεωρητικά υπάρχει μια τυπική προσέγγιση, αλλά στην πράξη βλέπει κανείς ότι υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία. Υπάρχουν διαφορετικά μοντέλα», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους στο POLITICO.
Η διευκρίνιση αυτή θα μπορούσε να ενισχύσει τη φιλοδοξία του Μπέρναμ να δει τη Βρετανία να επιστρέφει στην ΕΕ εντός της πολιτικής του πορείας.
Οι εξαιρέσεις που είχε εξασφαλίσει το Λονδίνο
Όταν ήταν μέλος της ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο διέθετε εξαιρέσεις από τη συμμετοχή στη ζώνη Σένγκεν και την υιοθέτηση του ευρώ, οι οποίες βασίζονταν σε σειρά ειδικών ρυθμίσεων και συμφωνιών που είχαν αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης επί δεκαετίες.
Αντίθετα, τα κράτη που εντάχθηκαν στην Ένωση σε μεταγενέστερο χρόνο ανέλαβαν δεσμεύσεις για τη σταδιακή προσέγγιση και συμμετοχή τους και στους δύο αυτούς στόχους.
Ο Μπέρναμ έχει δηλώσει ότι επιθυμεί να δει τελικά τη Βρετανία να επιστρέφει στην ευρωπαϊκή οικογένεια, διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι θα λάβει υπόψη τη βούληση της βρετανικής κοινής γνώμης.
Έχει επίσης ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να υπάρξουν εξελίξεις πριν από τις επόμενες γενικές εκλογές, στις οποίες επιδιώκει νέα λαϊκή εντολή. Οι εκλογές θα πρέπει να πραγματοποιηθούν το αργότερο έως τον Ιούλιο του 2029.
Στις 20 Νοεμβρίου, ο Μπέρναμ αναμένεται να συναντηθεί στις Βρυξέλλες με την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προκειμένου να επικυρωθεί ένα πακέτο μέτρων για τη διευκόλυνση των σχέσεων μετά το Brexit.
Οι διαπραγματεύσεις, οι οποίες ξεκίνησαν επί του προκατόχου του, Κιρ Στάρμερ, περιλαμβάνουν συμφωνία για τη διευκόλυνση του εμπορίου τροφίμων, νέες θεωρήσεις εισόδου για νέους και τη διασύνδεση των συστημάτων εμπορίας εκπομπών ρύπων.
Ωστόσο, ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει ότι θα αξιοποιήσει τη σύνοδο για να παρουσιάσει επιλογές για μια ευρύτερη αναθεώρηση του Brexit, το οποίο, όπως έχει αναφέρει, «έχει προκαλέσει περισσότερο κακό παρά καλό».
Ο Μπέρναμ έχει αναφέρει ότι οι επιλογές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν την ένταξη στην ενιαία αγορά ή την τελωνειακή ένωση, αλλά και την πλήρη επανένταξη της χώρας στην ΕΕ.
Η τελική επιλογή αναμένεται να συμπεριληφθεί στο επόμενο εκλογικό πρόγραμμα των Εργατικών, ενόψει των εκλογών του 2029, με τον πρωθυπουργό να διατηρεί τη δυνατότητα προκήρυξης πρόωρης εκλογικής αναμέτρησης.