Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αποφάσισε να μην συμμετάσχει στην προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνάντηση των ηγετών της Ομάδας του Βίσεγκραντ, σε μια κίνηση στήριξης προς τον Πολωνό πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ, σύμφωνα με το Bloomberg.
Η συνέντευξη Τύπου επρόκειτο να πραγματοποιηθεί σήμερα Πέμπτη, μετά τη συνάντηση των προέδρων της Πολωνίας, της Τσεχίας, της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας στην Τρέντσιν της δυτικής Σλοβακίας.
Αρχικά, η φον ντερ Λάιεν εξέταζε το ενδεχόμενο να ακυρώσει συνολικά τη συμμετοχή της στη σύνοδο, ωστόσο άλλαξε στάση, καθώς υπήρχαν ανησυχίες ότι μια τέτοια απόφαση θα προκαλούσε αρνητική δημοσιότητα. Αντ' αυτού, επέλεξε να μην παραστεί στη συνέντευξη Τύπου, ώστε να μην προσδώσει νομιμοποίηση στη θέση του Πολωνού προέδρου Κάρολ Ναβρότσκι.
Εκπρόσωπος της Κομισιόν δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.
Η σύγκρουση για το Συνταγματικό Δικαστήριο
Ο Τουσκ και ο Ναβρότσκι βρίσκονται σε αντιπαράθεση σχετικά με τον διορισμό νέων δικαστών στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Πολωνίας. Ο πρόεδρος έχει καθυστερήσει τις διαδικασίες, αρνούμενος να ορκίσει δικαστές που επέλεξε το κοινοβούλιο.
Η κρίση κλιμακώθηκε την Παρασκευή, όταν η πολωνική κυβέρνηση έστειλε αστυνομικές δυνάμεις αντιμετώπισης ταραχών στο δικαστήριο και ανέστειλε από τα καθήκοντά τους τον πρόεδρό του και τον αναπληρωτή του.
Η κίνηση προκάλεσε διαδηλώσεις και επικρίσεις από νομικούς εμπειρογνώμονες, βυθίζοντας τη χώρα σε συνταγματική κρίση, έναν χρόνο πριν από τις επόμενες βουλευτικές εκλογές.
Η απόφαση της φον ντερ Λάιεν αναμένεται να ενισχύσει την κριτική της εθνικιστικής αντιπολίτευσης, η οποία κατηγορεί την εκτελεστική εξουσία της ΕΕ ότι παίρνει θέση σε μια εσωτερική πολιτική σύγκρουση που διαρκεί περισσότερο από μία δεκαετία.
Η στάση της ΕΕ και το κράτος δικαίου
Η Κομισιόν είχε αρχικά στηρίξει την κυβέρνηση της Πολωνίας στη διαμάχη, επισημαίνοντας ότι αρμόδιο για τον διορισμό των νέων δικαστών είναι το κοινοβούλιο, αφού ο Ναβρότσκι είχε αμφισβητήσει τη νομιμότητα της διαδικασίας επιλογής.
Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει προηγουμένως κρίνει ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο της Πολωνίας δεν είναι ανεξάρτητο και αμερόληπτο, μετά την τοποθέτηση πολιτικά διορισμένων προσώπων από την εθνικιστική αντιπολίτευση.
Ο Τουσκ, πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ανέλαβε την εξουσία το 2023, δεσμευόμενος να αποκαταστήσει το κράτος δικαίου και να εξομαλύνει τις σχέσεις της χώρας με την ΕΕ. Ωστόσο, μέρος της πολιτικής του ατζέντας έχει συναντήσει εμπόδια από τον Ναβρότσκι.