Το φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο αναπτύσσεται στον Ειρηνικό Ωκεανό, θα ενισχύσει την παγκόσμια θερμοκρασία κατά επιπλέον 0,1°C έως 0,2°C, καθιστώντας τις συνθήκες στον πλανήτη εξαιρετικά θερμές για το υπόλοιπο του έτους και έως τις αρχές του 2027, ανακοίνωσε ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO).
Το 2026 βρίσκεται ήδη σε τροχιά να καταγραφεί ως ένα από τα θερμότερα έτη στην ιστορία, με τις θερμοκρασίες να είναι κατά 1,47°C (2,65°F) υψηλότερες από τον προβιομηχανικό μέσο όρο κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με την έκθεση του οργανισμού του ΟΗΕ για την κατάσταση του κλίματος, η οποία δημοσιοποιήθηκε τη Δευτέρα, με την έναρξη της συνόδου κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα COP31 στην Τουρκία.
«Ενισχύουμε τεχνητά τα καιρικά φαινόμενα και το Ελ Νίνιο θα λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής κινδύνων», δήλωσε η γενική γραμματέας του WMO, Σελέστ Σαούλο. «Το Ελ Νίνιο και, ασφαλώς, η κατάσταση του παγκόσμιου κλίματος το 2026 προσδίδουν νέο νόημα στη φράση “εκτός κάθε κλίμακας”».
Οι θερμοκρασίες αναμένεται να αυξηθούν το 2026 κατά περισσότερο από 1,5°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε την περασμένη εβδομάδα η ευρωπαϊκή υπηρεσία παρακολούθησης του κλίματος Copernicus. Το όριο αυτό είχε ήδη ξεπεραστεί το 2024, το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί, ενώ ο ΟΗΕ εκτιμά ότι οι παγκόσμιες θερμοκρασίες θα υπερβούν αυτό το επίπεδο και σε μακροπρόθεσμο μέσο όρο.
Στο ευνοϊκότερο σενάριο, προβλέπει αύξηση κατά 1,8°C εντός του αιώνα, κάτι που θα απαιτούσε σημαντικές περικοπές στις ανθρωπογενείς εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που προκαλούν την κλιματική αλλαγή, πέραν των σημερινών δεσμεύσεων των χωρών. Ακόμη και αν τα κράτη τηρήσουν τις υφιστάμενες δεσμεύσεις τους για τις εκπομπές, ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι ο πλανήτης βρίσκεται σε τροχιά υπερθέρμανσης κατά 2,6°C.
Το φετινό Ελ Νίνιο είναι το ισχυρότερο που έχει καταγραφεί, σημειώνει το Bloomberg. Το μετεωρολογικό φαινόμενο μεταβάλλει τα πρότυπα θερμοκρασίας και βροχοπτώσεων σε ολόκληρο τον κόσμο, επηρεάζοντας την πιθανότητα εκδήλωσης ξηρασιών, πλημμυρών, καυσώνων και άλλων ακραίων φαινομένων σε διάφορες περιοχές. Ο WMO εκτιμά ότι θα διατηρηθεί έως τον Φεβρουάριο, προκαλώντας θερμοκρασιακές αποκλίσεις έως και 3,7°C στα ύδατα του κεντρικού και ανατολικού τμήματος του Ισημερινού Ειρηνικού Ωκεανού, έναντι απόκλισης μόλις 0,2°C που είχε καταγραφεί τον Μάρτιο.
Μεταξύ 2017 και 2026, η στάθμη της θάλασσας αυξήθηκε κατά μέσο όρο 3,9 χιλιοστά (0,15 ίντσες) ετησίως, έναντι 2,4 χιλιοστών ετησίως κατά την περίοδο 1993-2002, σύμφωνα με τον WMO. Η θερμότητα των ωκεανών συνέχισε να αυξάνεται και φέτος, γεγονός που, σύμφωνα με τον οργανισμό, υποδηλώνει επιτάχυνση του ρυθμού με τον οποίο το κλιματικό σύστημα της Γης συσσωρεύει θερμότητα.
Οι θερμότεροι ωκεανοί διαστέλλονται, συμβάλλοντας στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας, ενώ ένας ακόμη παράγοντας είναι η τήξη των θαλάσσιων πάγων. Ο θαλάσσιος πάγος της Αρκτικής κατέγραψε τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους τη μικρότερη ή τη δεύτερη μικρότερη μέγιστη έκτασή του από τότε που υπάρχουν καταγραφές, σύμφωνα με τον WMO.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα επηρέασαν με διαφορετικό τρόπο τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε διάφορες περιοχές του κόσμου το 2025, σύμφωνα με την έκθεση. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, η παραγωγή ηλιακής ενέργειας ήταν υψηλότερη από τον μέσο όρο, ενώ η αιολική παραγωγή ήταν χαμηλότερη.
Παράλληλα, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας που συνδέεται με τις θερμοκρασίες ήταν χαμηλότερη από τον μέσο όρο. Αντίθετα, στην κεντρική και νότια Αφρική καταγράφηκαν χαμηλότερες από τον μέσο όρο βροχοπτώσεις που σχετίζονται με την υδροηλεκτρική παραγωγή και υψηλότερη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.
Σε ξεχωριστή εξέλιξη, ο αριθμός των χωρών που δήλωσαν ότι διαθέτουν συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης αυξήθηκε σε 136 το 2025, από 56 πριν από μία δεκαετία. Η εξέλιξη αυτή φέρνει τον κόσμο πιο κοντά στον στόχο του ΟΗΕ για κάλυψη του συνολικού πληθυσμού του πλανήτη από συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης έως το τέλος του επόμενου έτους.