Ανησυχητικά είναι τα ευρήματα της Έκθεσης για την Επαγγελματική Εκπαίδευση του 2026 για τη Γερμανία, αναφορικά με το μέλλον και τις ευκαιρίες των νέων που επιδιώκουν να συμμετάσχουν σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης.
Σύμφωνα με τη μελέτη, σχεδόν ένας στους πέντε νέους ηλικίας 20 έως 34 ετών στη χώρα, δηλαδή 2,76 εκατομμύρια πολίτες, δεν έχουν ολοκληρώσει κάποια επαγγελματική εκπαίδευση. Παράλληλα, τα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Απασχόλησης καταδεικνύουν αισθητή επιδείνωση των ευκαιριών που έχουν όσοι αναζητούν θέσεις κατάρτισης. Και μάλιστα, αυτό συμβαίνει ενώ πολλές επιχειρήσεις βρίσκονται σε αναζήτηση εξειδικευμένου προσωπικού.
Όπως ανακοίνωσε προσφάτως η πρόεδρος της Υπηρεσίας, Αντρέα Νάλες, θέση επαγγελματικής κατάρτισης εξασφάλισαν179.000 υποψήφιοι, αριθμός μειωμένος κατά 12.000 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Το ποσοστό αντιστοιχεί μόλις στο 40% των εγγεγραμμένων υποψηφίων και είναι το χαμηλότερο από την επανένωση της Γερμανίας.
Η επαγγελματική εκπαίδευση ("Ausbildung”) συνδυάζει συνήθως τη θεωρητική διδασκαλία σε μία επαγγελματική σχολή με την πρακτική άσκηση σε μία επιχείρηση ή έναν άλλο φορέα, στο τέλος της οποίας χορηγείται στον εκπαιδευόμενο και συναφής αναγνωρισμένος επαγγελματικός τίτλος. Αυτή η διαδικασία αποτελεί μία εκ των βασικών οδών ένταξης των νέων στην αγορά εργασίας, χωρίς να προϋποθέτει πανεπιστημιακές σπουδές.
Αυξημένος κίνδυνος ανεργίας και επισφαλούς απασχόλησης
Ο Γιαν Κρίγκερ, επικεφαλής του Τμήματος Εκπαιδευτικής Πολιτικής και Εκπαιδευτικού Έργου της Ομοσπονδίας Γερμανικών Συνδικάτων (DGB), προειδοποιεί πως οι νέοι δίχως επαγγελματικό τίτλο βρίσκονται ουσιαστικά στο περιθώριο, προτού καν ξεκινήσουν ακόμη την επαγγελματική τους ζωή.
Για τη συγκεκριμένη ομάδα ο κίνδυνος ανεργίας και επισφαλούς απασχόλησης είναι σημαντικά υψηλότερος, ενώ παρατηρούνται συχνά διακοπές στην επαγγελματική τους σταδιοδρομία, όπως και συγκέντρωση ανεπαρκούς εισοδήματος για την κάλυψη των βασικών αναγκών διαβίωσης.
Η πρόεδρος του Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (BIBB), Σάντρα Γκαρμπάντε, εντοπίζει δύο βασικά προβλήματα στο εν λόγω ζήτημα: πρώτον, την περιορισμένη προθυμία των επιχειρήσεων να προσφέρουν θέσεις κατάρτισης λόγω της γενικότερης οικονομικής κατάστασης και δεύτερον, την αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.
Ένα σημαντικό στοιχείο που λείπει είναι επίσης η αποτελεσματικότερη αντιστοίχιση των νέων με τις κατάλληλες επιχειρήσεις.
Τα εμπόδια στην κατάρτιση
Σημαντικό εμπόδιο αποτελούν επίσης τα υψηλά ενοίκια στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου ένα δωμάτιο για συγκατοίκηση κοστίζει συχνά πάνω από 700 ευρώ. Ως εκ τούτου, οι νέοι χωρίς οικονομική υποστήριξη από τους γονείς τους δυσκολεύονται να μετακομίσουν για να εξελίξουν την επαγγελματική τους κατάρτιση.
Στη Φρανκφούρτη η εστία Kolping Jugendwohnen προσφέρει οικονομικά προσιτή διαμονή αποκλειστικά σε μαθητευομένους, με το ενοίκιο να εξαρτάται από την αμοιβή που λαμβάνει ο καθένας από αυτούς. Ο Νίκλας Βάγκνερ για παράδειγμα, που διαμένει εκεί, πληρώνει για ενοίκιο μόλις 200 ευρώ, ένα ποσό σημαντικά χαμηλότερο από εκείνο που θα κατέβαλλε για ένα διαμέρισμα οπουδήποτε αλλού.
Παράλληλα, η δομή παρέχει κοινωνικοπαιδαγωγική υποστήριξη, ενισχυτική διδασκαλία και, σε όποιον το χρειάζεται, δυνατότητα επικοινωνίας με εκπαιδευτές, ιδίως σε περιπτώσεις που υπάρχει κίνδυνος διακοπής της κατάρτισης.
Ένα άλλο εμπόδιο φαίνεται να αποτελεί η μετάβαση από το σχολείο στην εργασία. Σύμφωνα δε με τον σύμβουλο απασχόλησης Κρίστιαν Βέμπερ, πολλές επιχειρήσεις δεν διαθέτουν τις δυνατότητες να υποστηρίξουν εντατικότερα νέους που χρειάζονται πρόσθετη βοήθεια.
Αίτημα για μεγαλύτερη κυβερνητική παρέμβαση
Η συμφωνία του κυβερνητικού συνασπισμού της Γερμανίας προβλέπει μείωση των νέων χωρίς επαγγελματικό τίτλο. Κατά την DGB ωστόσο η ομοσπονδιακή κυβέρνηση οφείλει να προβεί σε μεγαλύτερες δεσμεύσεις από αυτό, επιδιώκοντας ουσιωδώς τη βελτίωση των ευκαιριών επαγγελματικής κατάρτισης.
ΠΗΓΕΣ : tagesschau, DW