Οι ευρωπαϊκές χώρες συμφώνησαν να επανεξετάσουν τις συνολικές ρυθμίσεις ασφαλείας της Ευρώπης με τις ΗΠΑ, με στόχο να περιοριστούν οι εντάσεις μεταξύ της Ρωσίας και των συμμάχων του ΝΑΤΟ.
Οπως μεταδίδει το Politico, η συζήτηση πραγματοποιήθηκε την πρώτη μέρα των νέων διαπραγματεύσεων για την ειρήνη στην Ουκρανία, στο Αμπου Ντάμπι.
Στο επίκεντρο η μεταπολεμική αρχιτεκτονική ασφάλειας
Σύμφωνα με δύο σχεδόν πανομοιότυπες ανακοινώσεις, μία από τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και μία από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι εταίροι της συμφώνησαν με την αμερικανική πλευρά ότι είναι «απαραίτητο να αντιμετωπιστούν οι μεταπολεμικές ανησυχίες για την ασφάλεια και να μειωθεί ο κίνδυνος σύγκρουσης» στην περιοχή.
«Κοινός στόχος είναι η ανάπτυξη ενός πρακτικού και αμοιβαία ενισχυόμενου πλαισίου ασφαλείας, το οποίο θα ενισχύει τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια της Ουκρανίας και θα οικοδομεί την απαραίτητη εμπιστοσύνη για την επίτευξη μιας συμφωνίας μέσω διαπραγματεύσεων», ανέφεραν οι δύο ανακοινώσεις.
Οπως προστίθεται, παράλληλα με την κεντρική εστίαση σε μια διαρκή ειρήνη, οι συζητήσεις κάλυψαν και τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν οι υφιστάμενοι ευρωπαϊκοί θεσμοί και οι συμφωνίες ασφαλείας μετά το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία.
Πριν από τη συνάντηση των αντιπροσωπειών της Ουκρανίας και της Ρωσίας, πραγματοποιήθηκαν το πρωί της Τρίτης στο Άμπου Ντάμπι προπαρασκευαστικές συνομιλίες με τη συμμετοχή ευρωπαϊκών δυνάμεων, της Ουκρανίας και της αμερικανικής ομάδας.
Δύο αξιωματούχοι που γνωρίζουν τις συζητήσεις και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, λόγω του εμπιστευτικού χαρακτήρα τους, ανέφεραν ότι οι πρώτες συνομιλίες ήταν ουσιαστικές και ότι το κλίμα ήταν θετικό.
Η ανησυχία της Ευρώπης για τη στάση των ΗΠΑ
Το ζήτημα της μελλοντικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ευρώπης είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Ανησυχούν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να προετοιμάζει μια δραστική μείωση της αμερικανικής στήριξης για την ασφάλεια της περιοχής, έπειτα από χρόνια επικρίσεων προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ.
Η Ρωσία ζητά να έχει λόγο στον περιορισμό της παρουσίας και των δραστηριοτήτων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, ενώ έχει επανειλημμένα επιμείνει ότι η Ουκρανία δεν πρέπει ποτέ να ενταχθεί στη Συμμαχία. Την προοπτική ένταξης υποστηρίζουν παραδοσιακά το Κίεβο και οι στενότεροι σύμμαχοί του.
Το κρίσιμο ερώτημα για τη συμφωνία ειρήνης
Ένα από τα βασικά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά είναι η χρονική σειρά των συμφωνιών: Θα αποτελέσει η ευρύτερη συμφωνία για την ευρωπαϊκή ασφάλεια μέρος μιας τελικής συμφωνίας ειρήνης για την Ουκρανία ή θα ακολουθήσει σε μεταγενέστερο στάδιο;
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, και ορισμένοι από τους ισχυρότερους υποστηρικτές του έχουν δηλώσει στο παρελθόν ότι η Ρωσία δεν μπορεί να θέτει ως προϋπόθεση για τον τερματισμό του πολέμου μια ευρύτερη συμφωνία για τις σχέσεις Ευρώπης και ΝΑΤΟ.
Οι συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι αποτελούν την πρώτη συνάντηση εδώ και εννέα μήνες στην οποία διαπραγματευτές της Ουκρανίας και της Ρωσίας συμμετέχουν μαζί με εκπροσώπους των ΗΠΑ σε τριμερείς διαπραγματεύσεις για την ειρήνη.
Την αμερικανική πλευρά εκπροσωπούν οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Αμερικανού προέδρου, και Στιβ Γουίτκοφ. Οι δύο απεσταλμένοι επιδιώκουν να διευρύνουν το πεδίο των συζητήσεων, ώστε να περιλαμβάνει και τη μελλοντική ασφάλεια της Ευρώπης, καθώς και να εξασφαλίσουν στην Ευρώπη θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Η πίεση της Ουάσιγκτον για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ευθύνη
Από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, πέρυσι, η κυβέρνησή του έχει επικρίνει δημόσια και ιδιωτικά τις ευρωπαϊκές χώρες, υποστηρίζοντας ότι δεν αναλαμβάνουν επαρκή ευθύνη για την άμυνά τους.
Υπό την πίεση των ΗΠΑ, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ συμφώνησαν σε νέους στόχους για την αύξηση των δαπανών τους σε θέματα ασφάλειας και άμυνας στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035.