Κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και δημόσιες υπηρεσίες σε περισσότερες από 70 χώρες επλήγησαν από ψηφιακές δυσλειτουργίες αυτή την εβδομάδα, καθώς η Microsoft δυσκολευόταν να αποκαταστήσει μια διακοπή λειτουργίας που επηρέασε εκατομμύρια χρήστες.
Φορείς από την Goldman Sachs και τη γερμανική κυβέρνηση έως το γραφείο του σερίφη μιας κομητείας στο Κολοράντο ανέφεραν ότι επηρεάστηκαν από το περιστατικό, εξαιτίας του οποίου πολλοί χρήστες αδυνατούσαν να στείλουν ή να λάβουν ηλεκτρονικά μηνύματα μέσω του Microsoft Outlook ή να αποκτήσουν πρόσβαση σε άλλες υπηρεσίες.
Η αμερικανική Microsoft έσπευσε να αποκλείσει το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης ως αιτίας του προβλήματος, ωστόσο έως το απόγευμα της Παρασκευής δεν είχε αποκαταστήσει πλήρως την πρόσβαση στις υπηρεσίες της, περισσότερες από 24 ώρες μετά την πρώτη αναφορά της διακοπής. Αυτό συνέβη ώρες αργότερα.
Το περιστατικό είναι το πιο πρόσφατο σε μια σειρά παγκόσμιων διακοπών λειτουργίας συστημάτων πληροφορικής τα τελευταία χρόνια, οι οποίες έχουν αναδείξει την εξάρτηση μεγάλου μέρους της παγκόσμιας οικονομίας από έναν περιορισμένο αριθμό κρίσιμων παρόχων τεχνολογίας.
«Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερης διάρκειας και πιο εκτεταμένες διακοπές λειτουργίας που έχει αντιμετωπίσει το Microsoft 365», δήλωσε ο Τζέιμς Φέρμαν, καθηγητής επιστήμης υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο του Reading, αναφερόμενος στο λογισμικό και τις υπηρεσίες cloud του ομίλου που επηρεάστηκαν από το περιστατικό.
«Προβλήματα έχουν αναφερθεί σε περισσότερες από 70 χώρες, ενώ η διαταραχή, η οποία υπό κανονικές συνθήκες θα είχε αποκατασταθεί μέσα σε λίγες ώρες, συνεχίστηκε και τη δεύτερη ημέρα».
Στις υπηρεσίες της Microsoft που επηρεάστηκαν από τη διακοπή περιλαμβάνονταν επίσης το σύστημα αποθήκευσης στο cloud OneDrive, ο βοηθός τεχνητής νοημοσύνης Copilot και ορισμένα εργαλεία κυβερνοασφάλειας.
Ο όμιλος δεν έχει ακόμη παρουσιάσει πλήρη απολογισμό του τι πήγε στραβά, αναφέροντας μόνο ότι ένας μεγάλος αριθμός διακομιστών του τέθηκε ξαφνικά εκτός λειτουργίας εξαιτίας τεχνικού προβλήματος, με αποτέλεσμα να προκληθεί υπερφόρτωση της διαδικτυακής κίνησης σε άλλα τμήματα των συστημάτων του.
Σε μια σαφή ένδειξη του βαθμού στον οποίο ο κόσμος βασίζεται στη Microsoft για το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και άλλες υπηρεσίες, οι επιπτώσεις εκτείνονταν από τη Wall Street έως την ενδοχώρα των ΗΠΑ και ακόμη πιο πέρα.
Η γερμανική κυβέρνηση δήλωσε ότι αναμένει «πολύ σημαντικές επιπτώσεις» στην οικονομία και ότι βρίσκεται σε επικοινωνία με την τεχνολογική εταιρεία. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, δικαστής στο Μάντσεστερ απέδωσε ευθύνες στον συνιδρυτή και πρώην διευθύνοντα σύμβουλο της Microsoft, Μπιλ Γκέιτς, καθώς η διακοπή τον ανάγκασε να αφήσει τους ενόρκους να αποχωρήσουν νωρίτερα. «Θα ζητούσα συγγνώμη, αλλά δεν φταίω εγώ», δήλωσε ο δικαστής. «Μπορεί να φταίει ο κ. Γκέιτς, αλλά δεν νομίζω ότι θα έρθει να ζητήσει συγγνώμη».
Η Goldman Sachs αντιμετώπισε προβλήματα με τις υπηρεσίες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της, προτού βρει έναν εναλλακτικό τρόπο λειτουργίας, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει το θέμα. Παράλληλα, το γραφείο του σερίφη στην κομητεία Αραπάχο του Κολοράντο ζήτησε να καταβάλλονται όλες οι πληρωμές εγγύησης αποφυλάκισης σε μετρητά, καθώς η διακοπή επηρέαζε τη δυνατότητά του να διεκπεραιώνει ηλεκτρονικές συναλλαγές. Στη Νέα Ζηλανδία, ένα τοπικό δημοτικό συμβούλιο αναγκάστηκε να αναστείλει ηλεκτρονικές υπηρεσίες, μεταξύ των οποίων και την καταχώριση σκύλων.
«Η παγκόσμια διακοπή λειτουργίας της Microsoft αποτελεί μια ηχηρή υπενθύμιση του πόσο εξαρτημένοι είμαστε από μια χούφτα παρόχους μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών», δήλωσε ο Ρομπ Ντεμέν, διευθύνων σύμβουλος της βρετανικής εταιρείας κυβερνοασφάλειας e2e-assure.
«Η παγκόσμια έκταση των επιπτώσεων υποδηλώνει ότι η αιτία δεν είναι περιφερειακή και παραπέμπει σε σφάλμα λογισμικού ή απότομη αύξηση της κίνησης στο δίκτυο, παρά σε μια τοπική βλάβη».
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το NHS England ανέφερε ότι ορισμένα μέλη του προσωπικού αναγκάστηκαν να καταφύγουν στη χρήση έντυπων αρχείων, ενώ τα φαρμακεία προειδοποίησαν για καθυστερήσεις στην εκτέλεση συνταγών.
Το Εθνικό Συμβούλιο της Αστυνομίας (National Police Chiefs’ Council) δήλωσε ότι επηρεάστηκαν οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες αναφοράς εγκλημάτων ορισμένων αστυνομικών δυνάμεων. Η διακοπή του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προκάλεσε επίσης προβλήματα σε σχολεία και πανεπιστήμια, ενώ η National Rail προειδοποίησε ότι οι επιβάτες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην πρόσβαση στα ψηφιακά εισιτήριά τους.
Δεν είναι η πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια που πελάτες της Microsoft πλήττονται από αντίστοιχη διακοπή λειτουργίας, θυμίζουν οι Financial Times. Τον Ιούλιο του 2024, οι χρήστες αντιμετώπισαν παρόμοια προβλήματα, όταν ένα ελάττωμα σε ενημέρωση λογισμικού του παρόχου κυβερνοασφάλειας CrowdStrike επηρέασε συσκευές που χρησιμοποιούσαν το λειτουργικό σύστημα Windows, προκαλώντας μία από τις μεγαλύτερες διακοπές λειτουργίας συστημάτων πληροφορικής στην ιστορία.
Η CrowdStrike απέσυρε την ελαττωματική ενημέρωση μέσα σε 78 λεπτά, ωστόσο αυτή είχε επηρεάσει τουλάχιστον 8,5 εκατομμύρια συσκευές. Αν και η Microsoft είχε αναφέρει τότε ότι ο αριθμός αυτός αντιστοιχούσε σε λιγότερο από το 1% του συνόλου των συσκευών με Windows, ορισμένοι πελάτες χρειάστηκαν ημέρες για να ανακτήσουν την πρόσβαση στα συστήματά τους, ενώ περίπου 10.000 πτήσεις ακυρώθηκαν παγκοσμίως.
Πέρυσι, η Amazon Web Services αντιμετώπισε μια εκτεταμένη διακοπή λειτουργίας, η οποία, σύμφωνα με αναφορές, προκάλεσε προβλήματα σε χιλιάδες επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο και χρειάστηκαν περισσότερες από 15 ώρες για να αποκατασταθεί πλήρως.
Σε ενημέρωση που δημοσιεύθηκε στις 18:00, ώρα Ηνωμένου Βασιλείου, την Παρασκευή, η Microsoft ανέφερε ότι είχε εντοπίσει ως αιτία ένα «τεχνικό πρόβλημα» που προέκυψε κατά τη διάρκεια «αναβάθμισης της χωρητικότητας του δικτύου». Η εταιρεία δήλωσε ότι αντιμετώπισε το πρόβλημα και αποκαθιστούσε σταδιακά τις υπηρεσίες. «Παρότι η διαδικασία διήρκεσε περισσότερο, συνέβαλε στη διασφάλιση μιας σταθερής αποκατάστασης», ανέφερε.
Ο Τσαρλς Λαμάννα, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Microsoft, δήλωσε: «Παρατηρούμε ενθαρρυντική πρόοδο στην αποκατάσταση, με τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών και την απόδοση της παράδοσης ηλεκτρονικών μηνυμάτων να βελτιώνονται σε ολοένα μεγαλύτερο μέρος των υποδομών που επηρεάστηκαν».
Παρότι η Microsoft έχει δηλώσει ότι η διακοπή δεν προκλήθηκε από κυβερνοεπίθεση, αρμόδιοι για την ασφάλεια έχουν προειδοποιήσει ότι κυβερνοεγκληματίες ενδέχεται να επιχειρήσουν να εκμεταλλευτούν την αναστάτωση.
«Οι απατεώνες συχνά εκμεταλλεύονται την επικαιρότητα», ανέφερε σε δημόσια προειδοποίησή του το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου (National Cyber Security Centre), το οποίο υπάγεται στην υπηρεσία πληροφοριών σημάτων GCHQ. «Συνιστούμε να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι σε τηλεφωνικές κλήσεις και άλλες προσεγγίσεις εξαπάτησης από πρόσωπα που προσποιούνται ότι εργάζονται στα τμήματα τεχνικής υποστήριξης της Microsoft».
Ο Ντεμέν της e2e-assure πρόσθεσε ότι, με την πλατφόρμα διαχείρισης κυβερνοασφάλειας Microsoft Defender επίσης εκτός λειτουργίας, οι ομάδες εταιρικής ασφάλειας είχαν περιορισμένη δυνατότητα εντοπισμού δυνητικά κακόβουλων δραστηριοτήτων. «Αυτό δημιουργεί ένα ιδανικό χρονικό παράθυρο για να δράσουν οι κυβερνοεγκληματίες χωρίς να γίνουν αντιληπτοί», δήλωσε.
Ωστόσο, δεν ανησυχούσαν όλοι για τη διακοπή. Αναλυτής σε μεγάλη βρετανική τράπεζα δήλωσε ότι το περιστατικό τού είχε επιτρέψει να μείνει «ευτυχώς ανεπηρέαστος από τα ηλεκτρονικά μηνύματα». Πρόσθεσε ότι η «μικρή ενόχληση» που προκάλεσε η διακοπή θα μπορούσε να είχε πολύ σοβαρότερες συνέπειες εάν είχε σημειωθεί σε περίοδο αυξημένης δραστηριότητας.
«Φανταστείτε να είχε συμβεί μια ημέρα με αποφάσεις της [Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας] ή της [Federal Reserve των ΗΠΑ] ή με μεγάλες κινήσεις στις αγορές».