Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που συζητιούνται έντονα στην Ελλάδα. Όμως, το ίδιο συμβαίνει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες αναφορικά με την Γροιλανδία και το Ιράν. Είναι φυσιολογικό.
Την ίδια στιγμή, οι αγορές περιμένουν την ετυμηγορία του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ για τους δασμούς του Τραμπ. Να σημειώσουμε ότι οι κάθε είδους δασμοί απέφεραν πέρυσι σχεδόν τριπλάσια έσοδα στο κρατικό ταμείο των ΗΠΑ σε σχέση με το 2024. Πάνω από 280 δισ. δολάρια.
Φυσικά, ένα ενδιαφέρον ερώτημα είναι ποιος τα πλήρωσε. Οι αμερικανικοί καταναλωτές, οι εισαγωγείς, οι ξένοι εξαγωγείς; Όμως, ξεκάθαρη απάντηση δεν υπάρχει.
Όμως, κάτι άλλο σημαντικό συμβαίνει που διαφεύγει στον πολύ κόσμο. Αυτή τη φορά στη χώρα που αποτελεί τον τροφοδότη με φθηνό χρήμα του παγκόσμιου χρηματοοικονομικού συστήματος. Την Ιαπωνία. Την άγκυρα των χαμηλών επιτοκίων παγκοσμίως.
Για όσους δεν το γνωρίζουν, επενδυτές, σπεκουλαδόροι κ.τ.λ. απ’ όλο τον κόσμο δανείζονται γιέν λόγω των χαμηλών επιτοκίων εδώ και πολλά χρόνια και τα μετατρέπουν σε άλλα νομίσματα, όπως δολάριο, ευρώ κ.τ.λ. με υψηλότερες αποδόσεις, προσδοκώντας κέρδη από την διαφορά. Η στρατηγική, γνωστή ως carry trade, μπορεί να αποδειχθεί χρυσάφι αν οι συνθήκες είναι σωστές.
Όμως, το σκηνικό αλλάζει. Το κόστος του χρέους σε γιέν αυξάνεται.
Οι αποδόσεις των ιαπωνικών ομολόγων έχουν πάρει την ανηφόρα. Χθες, η απόδοση του 30ετούς ιαπωνικού ομολόγου έφθασε το 3,47% που είναι νέο ιστορικό ρεκόρ. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου ανέβηκε στο 2,16% που σηματοδοτεί το υψηλότερο επίπεδο από το 1998.
Ο συνδυασμός της διεύρυνσης του δημοσιονομικού ελλείμματος, καθώς η Ιαπωνία αυξάνει τις στρατιωτικές δαπάνες και της αύξησης των επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας, εξηγεί αυτή την εξέλιξη.
Αν οι ιαπωνικές αποδόσεις συνεχίσουν να ανεβαίνουν και το γιεν να ισχυροποιείται, όσοι είχαν δανεισθεί στο ιαπωνικό νόμισμα θα πρέπει να αντιστρέψουν τις θέσεις τους γιατί θα χάνουν πιθανόν λεφτά. Κι αυτό γιατί θα έπρεπε να πουλήσουν μετοχές, ομόλογα κ.τ.λ. στα άλλα νομίσματα υψηλής για να αγοράσουν γιεν.
Κάτι τέτοιο θα προκαλούσε σοκ στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα γιατί τα ποσά είναι τεράστια. Μεγάλοι χαμένοι θα είναι επίσης οι κάτοχοι των ιαπωνικών ομολόγων αφού αν η οικονομία αναπτύσσεται η κεντρική τράπεζα της χώρας θα αναγκσστεί να αυξήσει τα επιτόκια και οι τιμές των ομολόγων να πέσουν. Αν η ιαπωνική οικονομία απογοητεύσει, τα ιαπωνικά ομόλογα θα υπο-αποδώσουν έναντι των ομολόγων άλλων χωρών.
Υπό αυτή την έννοια, το τέλος της εποχής των πολύ χαμηλών επιτοκίων στην Ιαπωνία-την άγκυρα των χαμηλών επιτοκίων- συνιστά μεγάλο πονοκέφαλο, για το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Για όσους το κατανοούν φυσικά.