Αν πιστέψουμε τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης κ. Χατζηδάκη και άλλους, πάνω από 3,5 δισ. ευρώ συνολικά καταβλήθηκαν στους αγρότες για το 2025. Μάλιστα, η κυβέρνηση αποδέχθηκε ότι δεκάδες χιλιάδες αγροτών που δήλωναν καλλιέργειες χωρίς ΑΤΑΚ (αριθμός ταυτότητας ακινήτου) θα εισπράξουν επιδοτήσεις και το 2026, στο μέτρο που είναι κάτω από 20 στρέμματα. Αρκεί να υποβάλουν υπεύθυνη δήλωση.
Όποιος ζει στην Ελλάδα δεν εκπλήσσεται μ’ όλα αυτά, γιατί επαναλαμβάνονται σχετικά συχνά και λίγο-πολύ έχουν την ίδια κατάληξη. Όμως, εκτός από τις ενισχύσεις και τις επιδοτήσεις κάθε μορφής προς τον πρωτογενή τομέα, υπάρχει ένα άλλο μεγάλο θέμα που δεν θίγεται και αφορά εκατομμύρια καταναλωτές.
Πόσο ασφαλή για την υγεία μας είναι τα αγροτικά προϊόντα που παράγονται εδώ και ασφαλώς εκείνα που εισάγονται από χώρες εντός και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ);
Ο πολύς κόσμος δεν το γνωρίζει αλλά έλεγχοι σε άλλες χώρες-μέλη της ΕΕ, π.χ. Γερμανία, Ρουμανία, εντόπισαν την παρουσία τοξικών ουσιών σε παρτίδες με τριμμένη ρίγανη από την Ελλάδα και σε σταφύλια ελληνικής προέλευσης τους τελευταίους μήνες του 2025. Οι δύο χώρες ενημέρωσαν το ευρωπαϊκό σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών (RASFF).
Αυτό το γεγονός δημιούργησε έντονες ανησυχίες στον εμπορικό τομέα, λόγω του κινδύνου απώλειας εξαγωγών σε ευρωπαϊκές αγορές όπου η Ελλάδα έχει σημαντική παρουσία.
Μάλιστα, αυτός ήταν ο λόγος που οι τιμές των σταφυλιών υποχώρησαν στην Ελλάδα, σύμφωνα με άτομο του κλάδου. Φυσικά, το μεγάλο ερώτημα είναι αν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά ή για κάτι πολύ πιο διαδομένο. Άλλωστε, επικίνδυνες ουσίες έχουν εντοπισθεί σε φυτικά προϊόντα κι άλλων χωρών της ΕΕ όπως η Ιταλία.
Όμως, στην Ελλάδα υπάρχει κάτι ακόμη που είναι προβληματικό. Φαίνεται ότι τείνει να γίνει κανόνας η έγκριση αιτήσεων για χρήση απαγορευμένων ουσιών στην εγχώρια γεωργική παραγωγή από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης κάθε χρόνο κατά παρέκκλιση. Στην ΕΕ, η χρήση τους επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση, σε περίπτωση που υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τις καλλιέργειες και δεν υπάρχει άλλος τρόπος να αντιμετωπισθούν.
Όμως, εδώ, η εξαίρεση τείνει να γίνει ο κανόνας υπό την πίεση των παραγωγών και των εταιρειών που τα διανέμουν, όπως αποκάλυψε η Καθημερινή τον περασμένο Νοέμβριο. Έτσι, αρκετοί επιτήδειοι εκμεταλλεύονται το διάστημα των 120 ημερών που δίνεται για τη χρήση των επικίνδυνων ζιζανιοκτόνων «για να εισάγουν επικίνδυνα φυτοφάρμακα, τα οποία πωλούν αργότερα σε υψηλότερες τιμές».
Τέτοια φυτοφάρμακα χρησιμοποιήθηκαν στην παραγωγή βαμβακιού πέρυσι και ροδάκινων πρόπερσι. Όμως, η χρήση τέτοιων ζιζανιοκτόνων κάνει κακό στο οικοσύστημα του εδάφους και οι παρενέργειες έχουν διάρκεια, όπως εξηγεί γεωπόνος-επιχειρηματίας. «Το έξτρα όργωμα για να ξεριζωθούν τα ζιζάνια δεν συμφέρει και κανένας δεν το κάνει», συμπλήρωσε.
Το θέμα έχει πολλές πτυχές, που δεν μπορούμε να αναπτύξουμε σήμερα.
Ένα άλλο θέμα είναι τι γίνεται με τα προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες εκτός ΕΕ. Μιλώντας με άνθρωπο του χώρου πληροφορηθήκαμε ότι κανένα κοντέινερ με γεωργικά προϊόντα που προέρχεται από χώρες εκτός της ΕΕ δεν εκτελωνίζεται, αν προηγουμένως δεν έχει ληφθεί δείγμα που αποστέλλεται προς έλεγχο στο Γενικό Χημείο του κράτους. Επομένως, υπάρχουν αυστηροί έλεγχοι.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αυτά τα αγροτικά προϊόντα ελέγχονται για επικίνδυνες ουσίες. Πέρυσι, η Ελλάδα ενημέρωσε το RASF για εισαγόμενα φυτικά προϊόντα στα οποία εντόπισε τοξικές ουσίες, π.χ. ντομάτες Τουρκίας.
Το θέμα της χρήσης ή μη επικίνδυνων φυτοφαρμάκων στη γεωργική παραγωγή είναι σημαντικό για την υγεία του πληθυσμού. Όμως, δεν είδαμε κανέναν αγροτοσυνδικαλιστή ή πολιτικό να το θίγει. Γι’ αυτό τα δισεκατομμύρια των επιδοτήσεων που μοιράζονται κάθε χρόνο στους αγρότες θα έπρεπε να συνδέονται με τη μη χρήση τοξικών ουσιών και να υπάρχουν συνέπειες διαρκείας για όσους πιαστούν να βάζουν τα κέρδη πάνω από την υγεία των καταναλωτών.