Αυτός ο παγκοσμίως πρωτότυπος τρόπος υπολογισμού των τόκων οδηγεί πρακτικά σε σχεδόν άτοκα δάνεια. Τέτοιος τρόπος υπολογισμού τόκων στη Δύση δεν υπάρχει και δεν διδάσκεται στα πανεπιστήμια.
Απ’ όσο γνωρίζουμε μόνο ο ισλαμικός νόμος απαγορεύει την είσπραξη τόκων στα δάνεια αλλά γι’ αυτό οι ισλαμικές τράπεζες φροντίζουν να αποζημιώνονται με άλλο τρόπο για τις υπηρεσίες τους, συνήθως μπροστά.
Ασφαλώς, η απόφαση θα πρέπει να καθαρογραφεί (όπως λέμε στην Ελλάδα) για να έχουμε πλήρη εικόνα των συνεπειών της. Όμως, μπορούμε να πούμε με ασφάλεια ότι οι μεγάλοι ωφελημένοι είναι οι 300.000 και πλέον δανειολήπτες του Ν. Κατσέλη. Φυσικά, υπάρχουν πολλά ερωτήματα π.χ. τι θα γίνει με εκείνους που υπάγονται μεν στο Νόμο αλλά εξυπηρετούν σήμερα κανονικά τα δάνειά τους. Η λογική υπόθεση είναι ότι θα τύχουν της ίδιας μεταχείρισης γιατί διαφορετικά θα προσφύγουν και λογικά θα δικαιωθούν καθώς δεν μπορούν να υπάρχουν δυο μέτρα και δυο σταθμά.
Υπενθυμίζεται ότι μελέτες στο παρελθόν εκτιμούσαν ότι το ποσοστό των «στρατηγικών κακοπληρωτών» (μπαταχτσήδων), οι οποίοι έσπευσαν να επωφεληθούν του Ν. Κατσέλη ενώ είχαν την δυνατότητα εξυπηρέτησης των δανείων τους, έως το 35% του συνόλου. Όμως, οι συγκλίνουσες εκτιμήσεις της αγοράς ανεβάζουν το ποσοστό μεταξύ 15% και 30%. Κι αυτοί προφανώς ευνοούνται από την απόφαση του Αρείου Πάγου.
Η απόφαση, έτσι όπως την ξέρουμε, επαναφέρει επίσης το θέμα του «ηθικού κινδύνου». Γιατί να παλεύει κάποιος δανειολήπτης να εξυπηρετήσει το δάνειό του όταν γνωρίζει ότι μπορεί να δικαιωθεί από κάποια δικαστική απόφαση στο μέλλον. Επομένως, υπονομεύεται η αποκαλούμενη κουλτούρα πληρωμών.
Φυσικά, δημιουργούνται κι άλλα ερωτήματα. Υπάρχουν επιπτώσεις στη σταθερότητα και στην ευστάθεια του εγχώριου χρηματοοικονομικού συστήματος από την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ή μπορεί να απορροφηθεί; Η ΕΚΤ θα δώσει την απάντηση, αν υπάρχει θέμα, όπως έκανε με τον Νόμο Κατσέλη στο παρελθόν.
Ακόμη, αν το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας βγάζει μια τέτοια παγκοσμίως πρωτότυπη απόφαση για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα δάνεια, τι άλλη μπορεί να περιμένουν Έλληνες και ξένοι επενδυτές ή μη ότι μπορεί να βγάλει στο μέλλον; Αυτό μεταφράζεται σε αύξηση της αβεβαιότητας και τιμολογείται στις αγορές και στην οικονομία σε θέσεις εργασίας, πληθωρισμό κ.τ.λ.
Όμως, η άμεση συνέπεια της απόφασης του Αρείου Πάγου είναι άλλη. Οι δανειολήπτες του Ν. Κατσέλη θα πληρώνουν λιγότερα από το αναμενόμενο για την εξυπηρέτηση των δανείων, τα οποία τιτλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του σχεδίου «Ηρακλής». Για να είναι οι τιτλοποιήσεις βιώσιμες, δόθηκαν κρατικές εγγυήσεις προς τους αγοραστές των πιστοληπτικά καλύτερων τίτλων (senior notes).
Αν οι ταμειακές ροές για την αποπληρωμή των ομολογιούχων δεν επαρκούν, οι κρατικές εγγυήσεις καταπίπτουν και αυξάνεται ισόποσα το δημόσιο χρέος. Οι εκτιμήσεις της KPMG θέλουν το χρέος να αυξάνεται έως 1 δισ. ευρώ σε έκθεση που υποβλήθηκε στον Άρειο Πάγο.
Κοντολογίς, η δικαστική απόφαση παρέχει μεν προστασία σε μια ομάδα δανειοληπτών του Ν. Κατσέλη. Όμως, μεταφέρει το όποιο κόστος στο σύνολο των φορολογουμένων σε περίπτωση κατάπτωσης των κρατικών εγγυήσεων που δόθηκαν στα πλαίσια του προγράμματος τιτλοποιήσεων «Ηρακλής».