Θα μπορούσε να αποφασίσει την κατάπαυση του πυρός ή την κλιμάκωση του πολέμου με εμπλοκή χερσαίων δυνάμεων ή να επεκτείνει την προθεσμία για μερικές ακόμη μέρες.
Αναμφισβήτητα, ενδεχόμενη εκεχειρία θα απλοποιούσε πολλά πράγματα και θα ήταν σαφώς καλύτερη για την παγκόσμια οικονομία και την ευρωπαϊκή.
Ό,τι κι αν γίνει, θα υπάρξει ένα κενό που η ΕΕ δεν θα μπορέσει να καλύψει εύκολα χωρίς να λάβει δύσκολες αποφάσεις. Αναφερόμαστε στο φυσικό αέριο το οποίο αποτελεί το κύριο καύσιμο ενεργειακής μετάβασης στην Ευρώπη και πρακτικά είναι πιο σημαντικό από το πετρέλαιο γιατί συνδέεται επίσης με τις τιμές των λιπασμάτων, τροφίμων κ.τ.λ. εκτός από την θέρμανση και την βιομηχανική χρήση.
Το έλλειμμα φυσικού αερίου θα προκύψει λόγω της καταστροφής μέρους του συγκροτήματος LNG (υγροποιημένο αέριο) Ras Laffan στο Κατάρ. Για τις επιδιορθώσεις του τελευταίου θα χρειασθούν χρόνια σύμφωνα με τους Καταριανούς. Εκτιμάται ότι το Κατάρ προμήθευε το 13% του LNG της ΕΕ πριν από τον πόλεμο. Η Ιταλία και το Βέλγιο ήταν μεγάλοι πελάτες του.
Το 2022, η απόφαση της Ρωσίας να διακόψει την προμήθεια φυσικού αερίου προκάλεσε επίσης κενό το οποίο καλύφθηκε με αυξημένες αγορές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) και κινήσεις μείωσης της ζήτησης από βιομηχανίες και νοικοκυριά.
Φέτος, τα πράγματα μοιάζουν διαφορετικά. Κι αυτό γιατί η καταστροφή μέρους του συγκροτήματος Ras Laffan από το οποίο προμηθευόταν κυρίως η Ασία αλλάζει ριζικά το τοπίο. Είναι λογικό οι ασιατικές χώρες να βγουν στην αγορά για να αγοράσουν φορτία LNG στην αγορά σποτ, χτυπώντας τις τιμές. Επιπλέον, τα περιθώρια για αύξηση της παραγωγής LNG από χώρες όπως η Αλγερία και η Λιβύη είναι μικρά ενώ δεν υπάρχει δυνατότητα για αυξημένη παραγωγή από τις ΗΠΑ όπως αναφέρουν αναλυτές.
Μια ματιά στη καμπύλη των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) του TTF (ευρωπαϊκού φυσικού αερίου) μιλάει από μόνη της. Χθες βράδυ, οι τιμές των συμβολαίων για παράδοση φυσικού αερίου μέχρι τον Φεβρουάριο 2027 ήταν γύρω στα 52 ευρώ. Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, η τιμή ήταν κοντά στα 32 ευρώ.
Οι υψηλές τιμές της καμπύλης δείχνουν ότι η αγορά προεξοφλεί ότι η προσφορά φυσικού αερίου δεν θα είναι άνετη μέχρι την Άνοιξη του 2027. Εκτιμάται ότι η πληρότητα είναι κάτω από το 35% κατά μέσο όρο στην ΕΕ σήμερα. Μετά το χουνέρι του 2022, η Κομισιόν ζητά από τις χώρες της ΕΕ να έχουν καλύψει το 90% της πληρότητας των αποθηκών τους μέχρι το τέλος Οκτωβρίου. Υπενθυμίζεται ότι δεν υπάρχουν στρατηγικά αποθέματα φυσικού αερίου όπως στο πετρέλαιο.
Τι προμηνύουν όλα αυτά; Ασφαλώς, υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου σε σχέση με πριν από τον πόλεμο στο Ιράν και λιγότερο ανταγωνιστική ευρωπαϊκή βιομηχανία. Αν μάλιστα, προκύψει θέμα εφοδιασμού, οι αποφάσεις μπορεί να είναι πιο δύσκολες.
Οι ευρωπαϊκές αρχές ίσως κληθούν να αποφασίσουν μεταξύ της θέρμανσης των νοικοκυριών και της παραγωγής των βιομηχανιών. Το μεγαλύτερο χημικό συγκρότημα της BASF στη Γερμανία έχει κάνει γνωστό ότι θα διακόψει την παραγωγή του αν η προμήθεια φυσικού αερίου πέσει κάτω από το 50% της κανονικής.