Σ’ εκείνο το άρθρο το οποίο είχε τον τίτλο «The Pitfalls of External Dependence: Greece, 1920-2015», οι συγγραφείς εξέτασαν τις ελληνικές κρίσεις χρέους δύο αιώνων από την ανεξαρτησία της χώρας μέχρι το 2015. Ανέφεραν λοιπόν ότι το ελληνικό κράτος χρεοκόπησε 4 φορές και διασώθηκε από το εξωτερικό ανάλογες φορές.
Οι δύο οικονομολόγοι έδειξαν ότι «κύκλοι εξωτερικών κρίσεων και εξάρτησης είναι διαχρονικά θέματα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας -με επαναλαμβανόμενα μοτίβα: πριν από τις χρεοκοπίες, υπάρχει μια περίοδος μεγάλου δανεισμού από ξένους ιδιώτες πιστωτές. Καθώς εμφανίζονται δυσκολίες αποπληρωμής, ξένες κυβερνήσεις παρεμβαίνουν για να βοηθήσουν στην αποπληρωμή των ιδιωτών πιστωτών, απαιτώντας περικοπές στον προϋπολογισμό και προγράμματα προσαρμογής ως όρο για τα επίσημα δάνεια διάσωσης».
Η κα Reinhart και ο Christoph Trebesch υποστήριξαν σ’ εκείνο το άρθρο αφενός ότι το εξωτερικό χρέος της Ελλάδας χρειαζόταν «κούρεμα» και αφετέρου ότι πολιτική προτεραιότητα θα έπρεπε να είναι, στο μέτρο του δυνατού, η χρηματοδότηση των αναγκών της χώρας από εγχώριες πηγές.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα για τη μείωση του δημόσιου χρέους, ιδίως τα τελευταία χρόνια, ενώ διαμορφώνονται οι συνθήκες για περαιτέρω μείωσή του φέτος και τα επόμενα χρόνια. Αυτό αναγνωρίζεται από διεθνείς οργανισμούς, τράπεζες, κυβερνήσεις κ.λπ., αλλά το δημόσιο χρέος παραμένει υψηλό.
Εξίσου και ίσως πιο σημαντικό σημαντικό θέμα για την Ελλάδα είναι το εξωτερικό χρέος. Κι αυτό γιατί δείχνει τα περιθώρια ευελιξίας, την κεφαλαιακή εξάρτηση από το εξωτερικό και τη χρηματοοικονομική αρχιτεκτονική της. Συνυφασμένο θέμα είναι ποιοι διακρατούν αυτό το χρέος, ποια είναι η μέση ληκτικότητα, σε ποιο νόμισμα κ.λπ.
Ακόμη πιο διαφωτιστικό στατιστικό στοιχείο θα ήταν το καθαρό εξωτερικό χρέος, το οποίο προκύπτει όταν αφαιρούμε την αξία των περιουσιακών στοιχείων του ελληνικού κράτους και των πολιτών του από το συνολικό εξωτερικό χρέος. Όμως, δεν έχουμε διαθέσιμα στοιχεία.
Έχουμε όμως στοιχεία για το εξωτερικό χρέος του ελληνικού κράτους και του ιδιωτικού τομέα από τη Focus Economics, που το ανεβάζει σε 247% του ΑΕΠ το 2025, έναντι 234% το 2024 και 295% το 2021. Το αντίστοιχο της Κύπρου ανέρχεται σε 617,23% του ΑΕΠ πέρυσι, έναντι 674,18% το 2024.
Η Βουλγαρία έχει χαμηλό εξωτερικό χρέος ως προς το ΑΕΠ ίσο με 50,5% το 2025, έναντι 48,1% το 2024.
Αρκετό χαμηλό είναι το εξωτερικό χρέος της Τουρκίας καθώς ανήλθε σε μόλις 32,7% του ΑΕΠ. Η Γερμανία εμφανίζεται να έχει εξωτερικό χρέος 152% το 2025 και 147% το 2024, ενώ της Βρετανίας βρίσκεται στο 270% του ΑΕΠ πέρυσι από 271% το 2024. Των ΗΠΑ ήταν 95,7% το 2025. Το εξωτερικό χρέος της Πορτογαλίας ήταν στο 145% του ΑΕΠ πέρυσι, αμετάβλητο από το 2024.
Σε γενικές γραμμές, οι μεγαλύτερες οικονομίες έχουν σχετικά υψηλό εξωτερικό χρέος ως προς το ΑΕΠ, κάτι που μερικοί αποδίδουν στις βαθιές χρηματοοικονομικές αγορές τους, στα παγκόσμια τραπεζικά συστήματα και στις μεγάλες διασυνοριακές ροές.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, στόχος θα πρέπει να είναι η μείωση του εξωτερικού χρέους για να μην επαναληφθεί το μοτίβο που περιγράφουν στο άρθρο τους οι Carmen Reinhart και Christoph Trebesch.
Προφανώς, αυτή η μείωση του εξωτερικού χρέους θα πρέπει να γίνει σταδιακά, με σχέδιο που θα μπορούσε να περιλαμβάνει φορολογικά και άλλα κίνητρα. Από την άλλη πλευρά, το κράτος μπορεί να δει το κόστος δανεισμού του να ανεβαίνει.