Πριν 2 μέρες, στις 6 Ιουλίου, συμπληρώθηκαν 199 χρόνια από την Συνθήκη του Λονδίνου του 1827. Με την ελληνική επανάσταση να πνέει τα λοίσθια καθώς ο Ιμπραήμ είχε εξαλείψει τις κύριες εστίες αντίστασης και το Μεσολόγγι είχε πέσει, η Αγγλία, η Γαλλία και η Ρωσία υπέγραψαν την Συνθήκη για την δημιουργία νέου ελληνικού κράτους υποτελούς φόρου στον Σουλτάνο την οποία ο τελευταίος δεν δέχθηκε.
Η Συνθήκη του Λονδίνου υπεγράφη γιατί εξυπηρετούσε τα συμφέροντα των 3 Μεγάλων Δυνάμεων. Όμως, εξυπηρετούσε επίσης τα συμφέροντα των Ελλήνων. Με άλλα λόγια υπήρχε ευθυγράμμιση συμφερόντων.
Αν δεν υπήρχε η Συνθήκη του 1827, την οποία οι 3 Μεγάλες Δυνάμεις θέλησαν να επιβάλουν, δεν θα είχαμε την ναυμαχία του Ναυαρίνου και την καταστροφή του τουρκοαιγυπτιακού στόλου που άνοιξε τον δρόμο για την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους το 1830. Και φυσικά δεν θα είχαμε την Συνθήκη του Λονδίνου αν δεν είχε προηγηθεί η ελληνική επανάσταση.
Αναφερθήκαμε στη Συνθήκη του Λονδίνου του 1827 για να επισημάνουμε αφενός ότι χρειάζονται θυσίες από ένα μικρό λαό που θέλει την ελευθερία του και αφετέρου διεθνείς συμμαχίες που στηρίζονται στο αμοιβαίο συμφέρον. Χωρίς είτε το ένα, είτε το άλλο, το πιθανότερο είναι ότι ο στόχος δεν θα επιτευχθεί.
Ας έλθουμε στη σύγχρονη εποχή όπου η οικονομία παίζει καθοριστικό ρόλο και η Τουρκία παραμένει ο ιστορικός αντίπαλος της χώρας.
Ο CEO της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, είχε αναφέρει παλαιότερα ότι το 1995, το ΑΕΠ της Ελλάδας ήταν 140 δισ. δολάρια και της Τουρκίας ήταν 170 δισ. δολάρια. Με άλλα λόγια η αναλογία ΑΕΠ (Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος) ήταν 1 προς 1 περίπου. Το 2025, 30 χρόνια μετά, το ελληνικό ΑΕΠ ήταν κοντά στα 280 δισ. δολάρια και της Τουρκίας στο 1,6 τρισ. δολάρια με την αναλογία να διαμορφώνεται 1 προς 5,7 υπέρ της Τουρκίας.
Η Τουρκία, παρά τις συνεχείς υποτιμήσεις και τον χρόνιο πληθωρισμό, πέτυχε να χτίσει μια ισχυρή βιομηχανική και εξαγωγική βάση. Πουθενά ίσως άλλου δεν είναι αυτό πιο ευδιάκριτο από την τουρκική στρατιωτική βιομηχανία με εξαγωγές όπλων αξίας 10 δισ. δολαρίων το 2025 που μπορεί να ανέβουν στα 12-13 δισ. δολάρια φέτος. Αντίθετα, η Ελλάδα, παρά τη νομισματική σταθερότητα του ευρώ, εγκλωβίστηκε σε ένα μοντέλο ανάπτυξης που βασίσθηκε κυρίως στη κατανάλωση, στις κατασκευές και στον τουρισμό και συνοδεύθηκε από την αποβιομηχάνιση με κατάρρευση των επενδύσεων σε πάγια την περίοδο της κρίσης. Θετικό ήταν η ενίσχυση των εξαγωγών την τελευταία 10ετία.
Επίσης, ο πληθυσμός της Ελλάδας συρρικνώνεται καθώς ανήλθε σε κάπου 10,4 εκατ. άτομα πέρυσι ενώ της Τουρκίας αυξάνεται, φθάνοντας τα 86 εκατ. πέρυσι χωρίς τους εγγεγραμμένους Σύρους πρόσφυγες υπό καθεστώς προστασίας. Εδώ, η αναλογία είναι 1 προς 8 περίπου.
Με την οικονομική και δημογραφική ψαλίδα Ελλάδας-Τουρκίας να ανοίγει είναι επόμενο η γείτονα να έχει περισσότερες δυνατότητες και επιλογές χρηματοδότησης και υλοποίησης πρότζεκτς. Επίσης, η γεωγραφική της θέση και η τεράστια εσωτερική τουρκική αγορά καθιστούν την Τουρκία ελκυστικό εταίρο για χώρες της ΕΕ και άλλες που δεν την εμπιστεύονται ή συμπαθούν για το αυταρχικό κράτος δικαίου που έχει. Είναι κάτι που ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν προσπαθεί να εκμεταλλευθεί γεωπολιτικά στις σχέσεις του με την ΕΕ και τις ΗΠΑ.
Ο πρόεδρος Τραμπ ήταν ξεκάθαρος χθες στην Αγκυρα όταν αναφέρθηκε στη Τουρκία και στη «χημεία» που έχει με τον Ερντογάν. Η Τουρκία μπορεί να πάρει ή/και να μην πάρει τα αεροσκάφη F35 από τις ΗΠΑ, κάτι στο οποίο εναντιώνονται Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ, όμως κανείς δεν μπορεί να της στερήσει το μεγάλο πλεονέκτημα που απέκτησε τα τελευταία 30 χρόνια.
Μια πολλαπλάσια σε μέγεθος οικονομία σε σύγκριση με την ελληνική λόγω υψηλότερων ρυθμών ανάπτυξης από το 1995 μέχρι σήμερα και αυξανόμενο πληθυσμό.